V CZ 24/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki W. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia Sądu Okręgowego w O., które odrzuciło pozew w zakresie dotyczącym odpowiedzialności rodzicielskiej nad małoletnim R. S. oraz alimentów na jego rzecz. Podstawą odrzucenia pozwu przez Sąd Okręgowy był brak jurysdykcji krajowej, wynikający z zastosowania przepisów unijnych (Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 i Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009). Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, wskazując na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia w sprawach o alimenty (art. 398(2) § 2 pkt 1 k.p.c.) oraz o władzę rodzicielską (art. 519(1) § 2 k.p.c.). Powódka w zażaleniu argumentowała, że skoro badano jedynie kwestię jurysdykcji, a nie merytorycznie alimenty czy władzę rodzicielską, to skarga kasacyjna powinna być dopuszczalna na podstawie art. 398(1) § 1 k.p.c., który przewiduje dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu pozwu. Sąd Najwyższy uznał argumentację powódki za nietrafną. Podkreślił, że niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o alimenty i władzę rodzicielską ma zastosowanie również wtedy, gdy rozstrzygnięcie zapada w trybie procesowym, a postanowienie o odrzuceniu pozwu, nawet z powodu braku jurysdykcji, nie stanowi wyjątku od tej reguły. Przepis art. 398(1) § 1 k.p.c. określa jedynie typy rozstrzygnięć, które mogą być zaskarżone skargą kasacyjną, ale nie uchyla ograniczeń przedmiotowych wynikających z innych przepisów. W związku z tym zażalenie powódki zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów ograniczających dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach rodzinnych, zwłaszcza w kontekście jurysdykcji krajowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarga kasacyjna jest kierowana przeciwko postanowieniu o odrzuceniu pozwu w sprawie o rozwód, a odrzucenie dotyczyło alimentów i władzy rodzicielskiej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu pozwu w sprawie o rozwód, w sytuacji gdy odrzucenie dotyczyło wyłącznie kwestii jurysdykcji krajowej w zakresie alimentów i władzy rodzicielskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna, ponieważ niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o alimenty i władzę rodzicielską ma pierwszeństwo przed ogólną zasadą dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu pozwu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy szczególne ograniczające dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o alimenty (art. 398(2) § 2 pkt 1 k.p.c.) i władzę rodzicielską (art. 519(1) § 2 k.p.c.) mają zastosowanie również wtedy, gdy rozstrzygnięcie zapada w trybie procesowym, a postanowienie o odrzuceniu pozwu, nawet z powodu braku jurysdykcji, nie stanowi wyjątku od tej reguły. Przepis art. 398(1) § 1 k.p.c. nie uchyla tych ograniczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| R. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 1 - skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o alimenty.
k.p.c. art. 519^1 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 1 - skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o władzę rodzicielską.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa typy rozstrzygnięć możliwych do zaskarżenia skargą kasacyjną, inne niż prawomocne wyroki sądu drugiej instancji, ale nie wprowadza wyjątków od ograniczeń ratione materiae i ratione valoris.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o alimenty i władzę rodzicielską, wynikająca z przepisów szczególnych, ma pierwszeństwo przed ogólną zasadą dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu pozwu. • Przepis art. 398^1 § 1 k.p.c. nie stanowi wyjątku od ograniczeń ratione materiae i ratione valoris wynikających z art. 398^2 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 519^1 § 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest dopuszczalna od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu pozwu, nawet jeśli odrzucenie dotyczyło kwestii jurysdykcji krajowej w sprawach o alimenty i władzę rodzicielską, ponieważ nie wydano merytorycznego rozstrzygnięcia w tych kwestiach.
Godne uwagi sformułowania
nadzwyczajny środek zaskarżenia tego rodzaju nie przysługuje ani w sprawach dotyczących alimentów (...), ani władzy rodzicielskiej • podstawą dopuszczalności skargi kasacyjnej, autonomiczną względem ograniczeń przedmiotowych (...), jest w takiej sytuacji art. 398^1 § 1 k.p.c. • niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód nie przesądza o niedopuszczalności złożenia tego środka zaskarżenia w stosunku do innych rozstrzygnięć wydawanych w sprawie o rozwód. • brak merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie alimentów nie oznacza, iż sprawa traci charakter „sprawy o alimenty” w rozumieniu art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. • Postanowienie o odrzuceniu pozwu, także gdy przyczyną tego rozstrzygnięcia jest brak jurysdykcji krajowej, może być zatem podważane w skardze kasacyjnej tylko wówczas, gdy z uwagi na przedmiot sporu przepisy przewidują dostępność skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
przewodniczący, sprawozdawca
Marcin Krajewski
członek
Joanna Misztal-Konecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów ograniczających dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach rodzinnych, zwłaszcza w kontekście jurysdykcji krajowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie skarga kasacyjna jest kierowana przeciwko postanowieniu o odrzuceniu pozwu w sprawie o rozwód, a odrzucenie dotyczyło alimentów i władzy rodzicielskiej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w sprawach rodzinnych, które mogą mieć znaczenie dla praktyków prawa rodzinnego i procesowego, a także dla stron postępowań.
“Skarga kasacyjna w sprawach rodzinnych: kiedy jest dopuszczalna, a kiedy nie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.