V CZ 23/15

Sąd Najwyższy2015-05-29
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargapostanowienieSąd Najwyższykoszty postępowaniauzasadnieniedowodyokoliczności faktyczne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nowe dowody nie miały wpływu na wynik sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła wyroku ustalającego i zasądzającego zapłatę. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie opiera się ona na ustawowej podstawie i przedstawione dowody nie wpłynęłyby na wynik sprawy. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie i orzekając o kosztach.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie skarżącego J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 grudnia 2014 r., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie z powództwa J. S. przeciwko J. R., S. R., A. W., A. W., K. S. i Gminie Miasta C. o ustalenie i zapłatę. Sąd Apelacyjny uzasadnił odrzucenie skargi tym, że nie była ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a przywołane okoliczności i dokumenty nie spełniały wymogów art. 403 § 2 k.p.c., a nowe dowody nie miałyby wpływu na wynik sprawy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, twierdząc, że jego roszczenie stanowiło odszkodowanie za wierzytelność nierozpoznaną w postępowaniu upadłościowym, a nie utracone korzyści. Sąd Najwyższy zważył, że postępowanie można wznowić na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. w razie wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy i z których strona nie mogła skorzystać. Wskazał, że skarżący cofnął żądanie stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży, co skutkowało umorzeniem postępowania w tej części. Podkreślił, że okoliczności faktyczne i dowody uzasadniające wznowienie powinny dotyczyć przedmiotu sporu, a nowe dowody, nawet gdyby zostały przeprowadzone, nie miałyby wpływu na wynik sprawy z uwagi na przyczyny oddalenia pierwotnego roszczenia odszkodowawczego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione i orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. (wykrycie po uprawomocnieniu się wyroku okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać) muszą być spełnione łącznie. W analizowanej sprawie nowe dowody nie miałyby wpływu na wynik sprawy, ponieważ pierwotne roszczenie zostało oddalone z innych przyczyn (niewykazanie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

J. R., S. R., A. W., A. W., K. S. i Gmina Miasta C.

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaskarżący
J. R.osoba_fizycznapozwany
S. R.osoba_fizycznapozwany
A. W.osoba_fizycznapozwany
A. W.osoba_fizycznapozwany
K. S.osoba_fizycznapozwany
Gmina Miasta C.instytucjapozwany
M. G.innepełnomocnik skarżącego (radca prawny)

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki wznowienia postępowania po uprawomocnieniu się wyroku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej.

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość uchylenia lub zmiany orzeczenia w postępowaniu zażaleniowym.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów.

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o kasacji do postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady obciążania kosztami postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania nie była oparta na ustawowej podstawie. Przywołane okoliczności i dokumenty nie spełniały wymogów art. 403 § 2 k.p.c. Nowe dowody wskazane przez powoda nie miałyby wpływu na wynik sprawy. Cofnięcie żądania stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży wyklucza możliwość oparcia skargi o wznowienie na tych okolicznościach. Podstawa faktyczna skargi nie odpowiadała ustawowym podstawom wznowienia lub faktycznie nie wystąpiła.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów art. 410 § 1 k.p.c., art. 403 § 2 k.p.c., art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 403 § 2 k.p.c., art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. Twierdzenie, że roszczenie powoda stanowiło odszkodowanie za wierzytelność nierozpoznaną w postępowaniu upadłościowym, a nie utracone korzyści.

Godne uwagi sformułowania

Przesłanki te musza być spełnione łącznie. Okoliczności faktyczne oraz dowody, których wykrycie uzasadniać ma wznowienie postępowania powinny bowiem dotyczyć przedmiotu sporu, o którym prawomocnie rozstrzygnął sąd w zakończonym postępowaniu. Skarga o wznowienie nie opiera się na ustawowej podstawie, gdy podana w niej podstawa nie odpowiada żadnej z ustawowych podstaw wznowienia, ale również wówczas gdy – jak w niniejszej sprawie - z twierdzeń uzasadniających skargę wynika, że podstawa ta faktycznie nie wystąpiła.

Skład orzekający

Hubert Wrzeszcz

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności wymogu wpływu nowych dowodów lub okoliczności na wynik sprawy oraz znaczenia przedmiotu sporu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą o wznowienie postępowania i cofnięciem części żądania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze wznowieniem postępowania, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

cywilne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 23/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie ze skargi J. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., w sprawie z powództwa J. S. przeciwko J. R., S. R., A. W., A. W., K. S. i Gminie Miasta C. o ustalenie i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2015 r., zażalenia skarżącego J. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 grudnia 2014 r., 1) oddala zażalenie; 2) przyznaje radcy prawnemu M. G. od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej wnoszącemu skargę w postępowaniu zażaleniowym kwotę 3 600 (trzy tysiące sześćset) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług; 3) zasądza od J. S. na rzecz K. S. kwotę 3 600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 2 UZASADNIENIE 3 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. odrzucił na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. skargę powoda J. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 30 listopada 2011 r. W jego uzasadnieniu wskazał, że skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia, a przywołane w skardze okoliczności oraz dokumenty nie spełniają wymogów określonych w art. 403 § 2 k.p.c. Stwierdził, że nowe dowody wskazane przez powoda nie miałyby wpływu na wynik sprawy, której dotyczy skarga o wznowienie. Postanowienie J. S. zaskarżył zażaleniem zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów art. 410 § 1 k.p.c., art. 403 § 2 k.p.c., art. 361 § 1 k.c. w zw. art. 403 § 2 k.p.c., art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. Podniósł, że Sąd błędnie przyjął, iż roszczenie powoda stanowi utracone korzyści w postaci wynagrodzenia za pracę w Spółdzielni do chwili osiągniecia wieku emerytalnego, podczas gdy żądanie pozwu wynika z odszkodowania za nierozpoznanie z powodu braku środków finansowych jego wierzytelności w ramach postępowania upadłościowego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu celem jej merytorycznego rozpoznania oraz dopuszczenie wnioskowanych dowodów. W odpowiedzi na zażalenie pozwana K. S. wniosła o jego oddalenie i zasądzenie od powoda kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postępowanie może być wznowione na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c. w razie wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przesłanki te musza być spełnione łącznie. 4 Powód domagał się w prawomocnie zakończonej sprawie zasądzenia od pozwanych kwoty 702.000 zł tytułem odszkodowania odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu równowartości utraconego przez niego wynagrodzenia za okres pracy, aż do osiągnięcia wieku emerytalnego, w Spółdzielni Pracy „O.” w C. Wierzytelność ta nie została rozpoznana w postępowaniu upadłościowym, z uwagi na brak środków finansowych w masie upadłości Spółdzielni. Roszczenie odszkodowawcze powoda zostało oddalone przez Sądy orzekające w sprawie z powodu niewykazania przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanych w stosunku do powoda, w postaci: winy każdego z pozwanych za w powstanie szkody powoda, adekwatnego związku przyczynowego, a także szkody i jej wysokości. Powód J. S. wystąpił nadto w sprawie z żądaniem stwierdzenia nieważności umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki nr 14/1 położonej w C. przy ul. K. […] i znajdującego się na niej budynku warsztatowego. W piśmie z dnia 13 listopada 2014 r. (k. 61 - 66), w odpowiedzi na wezwanie Sądu Apelacyjnego o usunięcie braków formalnych skargi o wznowienie postępowania podał, że przedłożone dowody z dokumentów służyć mają wykazaniu, że pozwani nie dysponowali całym terenem działki nr 14/1, nie mogli więc skutecznie zbyć ustanowionego na niej prawa użytkowania wieczystego oraz znajdującego się tam fragmentu budynku, a w konsekwencji umowa sprzedaży z dnia 29 lipca 2002 r. była nieważna. Gdyby natomiast majątek ten pozostał nadal w składzie aktywów Spółdzielni Pracy „O.”, to zgłoszona przez skarżącego wierzytelność byłaby rozpoznana w postępowaniu upadłościowym. W związku z tym wskazać trzeba, co potwierdza trafność zaskarżonego postanowienia, że powód – obecny skarżący - cofnął żądanie stwierdzenia nieważności umowy z dnia 29 lipca 2002 r., skutkiem, czego Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 30 listopada 20011 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego w tej części i umorzył postępowanie. Okoliczności faktyczne oraz dowody, których wykrycie uzasadniać ma wznowienie postępowania powinny bowiem dotyczyć przedmiotu sporu, o którym prawomocnie rozstrzygnął sąd w zakończonym postępowaniu. Nadto, jak zasadnie przyjął Sąd Apelacyjny, powołane obecnie przez skarżącego dowody, nawet gdyby zostały przeprowadzone w prawomocnie zakończonym postępowaniu i dały podstawę do dodatkowych ustaleń faktycznych, to przy 5 uwzględnieniu przyczyn oddalenia roszczenia odszkodowawczego powoda, ustalenia te nie miałyby wpływu na wynik sprawy i nie mogłyby doprowadzić do uwzględnienia powództwa. Zgodnie z przeważającym stanowiskiem orzecznictwa, które podzielił także Sąd Apelacyjny, skarga o wznowienie nie opiera się na ustawowej podstawie, gdy podana w niej podstawa nie odpowiada żadnej z ustawowych podstaw wznowienia, ale również wówczas gdy – jak w niniejszej sprawie - z twierdzeń uzasadniających skargę wynika, że podstawa ta faktycznie nie wystąpiła (zob. m. Innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09, 25 maja 2012 r., I CZ 35/12, 14 czerwca 2012 r., I CZ51/12 – nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy oddalił nieuzasadnione zażalenie stosownie do art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c., oraz orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., przy uwzględnieniu stawek wynagrodzenia za czynności radców prawnych przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI