V CZ 22/20

Sąd Najwyższy2020-05-27
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
reprezentacja spółkipełnomocnictwonieważność postępowaniaSąd NajwyższyzażalenieKodeks postępowania cywilnegoKodeks spółek handlowych

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej spółki na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok Sądu Okręgowego z powodu nieważności postępowania wynikającej z nienależytego umocowania pełnomocnika.

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i zniósł postępowanie z powodu nieważności, stwierdzając nienależyte umocowanie pełnomocnika procesowego pozwanej spółki. Pozwana wniosła zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów dotyczących reprezentacji spółki. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nieważność postępowania z uwagi na nieprawidłową reprezentację spółki przez zarząd.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej spółki M. Sp. z o.o. na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym. Nieważność ta wynikała z faktu, że pełnomocnik procesowy strony pozwanej był umocowany jedynie przez wiceprezesa zarządu, podczas gdy umowa spółki i KRS wymagały reprezentacji przez dwóch członków zarządu łącznie lub jednego członka zarządu z prokurentem. Pozwana spółka w zażaleniu argumentowała, że zarząd mógł skutecznie reprezentować spółkę i udzielić pełnomocnictwa, powołując się na rezygnację prezesa zarządu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące zażaleń na orzeczenia kasatoryjne oraz przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące reprezentacji spółki, uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nieważność postępowania. Sąd Najwyższy podkreślił, że rezygnacja prezesa zarządu nie spowodowała powstania jednoosobowego zarządu w rozumieniu umowy spółki, a zatem reprezentacja przez samego wiceprezesa była nieskuteczna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nienależyte umocowanie pełnomocnika procesowego strony pozwanej, wynikające z wadliwej reprezentacji spółki przez zarząd, stanowi podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z powodu nieważności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym, ponieważ pełnomocnik pozwanej spółki był nienależycie umocowany. Reprezentacja spółki przez samego wiceprezesa zarządu była nieskuteczna, gdyż umowa spółki i KRS wymagały reprezentacji przez dwóch członków zarządu łącznie lub jednego członka zarządu z prokurentem. Rezygnacja prezesa zarządu nie spowodowała powstania jednoosobowego zarządu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwana Spółka (w zakresie zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
T. Sp. z o.o. w K.spółkapowód
M. Sp. z o.o. w M.spółkapozwany

Przepisy (11)

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.s.h. art. 201 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 204 § § 2

Kodeks spółek handlowych

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.s.h. art. 201 § § 2

Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nieważność postępowania przed Sądem Okręgowym z powodu nienależytego umocowania pełnomocnika procesowego strony pozwanej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty pozwanej spółki dotyczące naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., art. 201 § 1 k.s.h. w zw. z art. 204 § 2 k.s.h. w zw. z art. 58 § 1 k.c. oraz błędu w ustaleniach faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie przed Sądem Okręgowym było dotknięte nieważnością ze względu na nienależyte umocowanie pełnomocnika procesowego strony pozwanej zarząd składa się od 1 do 3 osób, w tym prezesa zarządu, powołanych na wspólną trzyletnią kadencję w chwili zawiśnięcia niniejszego sporu zarząd pozwanej Spółki był dwuosobowy, składał się z prezesa W. O. i wiceprezesa M. T. złożona w dniu 4 stycznia 2017 r., w toku sprawy, rezygnacja prezesa zarządu W. O. nie oznacza, że zarząd pozwanej stał się zarządem jednoosobowym w rozumieniu umowy pozwanej Spółki.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Karol Weitz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, skutków nienależytego umocowania pełnomocnika procesowego oraz podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której umowa spółki wymagała reprezentacji przez dwóch członków zarządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowej reprezentacji spółki w postępowaniu sądowym i konsekwencje błędów w tym zakresie, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego.

Błąd w reprezentacji spółki kosztował ją uchylenie wyroku i powrót do pierwszej instancji – Sąd Najwyższy wyjaśnia, jak reprezentować spółkę z o.o.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V CZ 22/20
POSTANOWIENIE
Dnia 27 maja 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
‎
SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
‎
SSN Karol Weitz
w sprawie z powództwa T. Sp. z o.o. w K.
‎
przeciwko M. Sp. z o.o. w M.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 27 maja 2020 r.,
‎
zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego w
(…)
‎
z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V AGa
(…)
,
oddala zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo „T.” sp. z o.o. w K. o zasądzenie od pozwanego M. sp. z o.o. w M. kwoty 80.000 zł z ustawowymi odsetkami.
Po rozpoznaniu apelacji strony powodowej, wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r. Sąd Apelacyjny w
(…)
, na podstawie art. 386 § 2 k.p.c. zniósł postępowanie w zakresie rozprawy z dnia 6 kwietnia 2017 r., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Uznał, że we wskazanej wyżej części postępowanie przed Sądem Okręgowym było dotknięte nieważnością ze względu na nienależyte umocowanie pełnomocnika procesowego strony pozwanej (art. 379 pkt 2 k.p.c.). W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. brał udział radca prawny umocowany tylko przez wiceprezesa zarządu pozwanej Spółki M. T. (pisemne pełnomocnictwo k. 272 akt sprawy), tymczasem z umowy spółki oraz z informacji ujawnionej w KRS wynika, że do składania oświadczeń w imieniu spółki uprawnieni są każdorazowo dwaj członkowie zarządu bądź jeden członek zarządu z prokurentem.
W zażaleniu wniesionym na podstawie art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. pozwana Spółka zarzuciła naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., art. 201 § 1 k.s.h. w zw. z art. 204 § 2 k.s.h. w zw. z art. 58 § 1 k.c. oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że zarząd pozwanej spółki nie mógł skutecznie reprezentować Spółki w postępowaniu oraz skutecznie udzielić pełnomocnictwa zawodowemu pełnomocnikowi procesowemu. W uzasadnieniu zarzutów Spółka podniosła, że radca prawny został umocowany prawidłowo przez jednoosobowy zarząd pozwanej wobec uprzedniej rezygnacji prezesa zarządu W. O. Żaląca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku kasatoryjnego Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 386 § 2 i § 4 k.p.c. uchylenie wyroku połączone z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji może nastąpić w razie stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji i zniesienia postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością, nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji oraz wtedy, gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Przewidziane w art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji ma służyć skontrolowaniu przez Sąd Najwyższy, czy miała miejsce jedna z opisanych wyżej sytuacji.
Wbrew zarzutom zażalenia, Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że postępowanie przez Sądem Okręgowym w zakresie rozprawy w dniu 6 kwietnia 2017 r. było nieważne ze względu na nienależyte umocowanie pełnomocnika procesowego radcy prawnego D. Ż., którego udzielił jedynie wiceprezes zarządu pozwanej Spółki M. T. (k. 272 akt sprawy). Paragraf 25 ust. 1 umowy pozwanej Spółki stanowi, że zarząd składa się od 1 do 3 osób, w tym prezesa zarządu, powołanych na wspólną trzyletnią kadencję. Nie ulega wątpliwości, że w chwili zawiśnięcia niniejszego sporu zarząd pozwanej Spółki był dwuosobowy, składał się z prezesa W. O. i wiceprezesa M. T. W związku z tym obowiązywał sposób reprezentacji pozwanej przyjęty w umowie spółki i ujawniony w rejestrze sądowym, a zatem przez obu członków zarządu łącznie lub jednego członka zarządu z prokurentem. Złożona w dniu 4 stycznia 2017 r., w toku sprawy, rezygnacja prezesa zarządu W. O. nie oznacza, że zarząd pozwanej stał się zarządem jednoosobowym w rozumieniu umowy pozwanej Spółki. Miałoby to miejsce w przypadku powołania takiego jednoosobowego zarządu (prezesa zarządu) uchwałą Zgromadzenia Wspólników wydaną na podstawie paragrafu 25 ust. 1 umowy w związku z art. 201 § 2 k.s.h.
W tej sytuacji zażalenie strony pozwanej podlegało oddaleniu jako bezzasadne (art. 394
1
§ 3 w zw. z art. 398
14
k.p.c.). Należy przy tym podnieść, że ustanowiony dla pozwanej Spółki postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 5 kwietnia 2019 r. kurator w osobie adwokat L. K. w sposób dorozumiany potwierdził czynności zawodowego pełnomocnika procesowego strony pozwanej zdziałane w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w
(…)
.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI