V CZ 20/14

Sąd Najwyższy2014-02-26
SNCywilneodpowiedzialność cywilnaWysokanajwyższy
zadośćuczynienieśmierćwypadekdziedziczeniespadkobiercyroszczeniak.c.k.p.c.Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy orzekł, że roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci najbliższego członka rodziny przechodzi na spadkobierców, nawet jeśli powód zmarł w trakcie postępowania.

Powodowie domagali się zadośćuczynienia za śmierć syna w wypadku samochodowym. Po śmierci jednego z powodów, Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie, powołując się na przepisy k.c. dotyczące zbywalności roszczeń. Sąd Okręgowy, powziąwszy wątpliwości, przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, opierając się na wcześniejszej uchwale, stwierdził, że roszczenie to podlega dziedziczeniu, a tym samym oddalił zażalenie pozwanego.

W sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią osoby bliskiej, wniesionej przez powodów J. S. i M. S. przeciwko B. S.A., pojawił się problem dziedziczenia roszczenia po śmierci jednego z powodów, H. S. Sąd Rejonowy w Z. zawiesił postępowanie, uznając, że roszczenia te, choć związane z osobą zmarłego, mogą podlegać spadkobraniu. Sąd Okręgowy, mając wątpliwości co do dopuszczalności dziedziczenia w takiej sytuacji, przedstawił zagadnienie prawne Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały z dnia 12 grudnia 2013 r. (III CZP 74/13), potwierdził, że roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę doznaną wskutek śmierci najbliższego członka rodziny (art. 446 § 4 k.c.) ma zastosowanie art. 445 § 3 k.c., co oznacza, że przechodzi ono na spadkobierców uprawnionego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej, uznając je za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest odpowiednie stosowanie art. 445 § 3 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wcześniejszej uchwale (III CZP 74/13), która stwierdziła, że roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę doznaną wskutek śmierci najbliższego członka rodziny ma zastosowanie art. 445 § 3 k.c., co oznacza, że przechodzi ono na spadkobierców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapowód
B. S.A. w W.spółkapozwany
H. S.osoba_fizycznapowód (zmarły)

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 445 § § 3

Kodeks cywilny

Roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną na skutek śmierci najbliższego członka rodziny, przewidziane w art. 446 § 4 k.c., przechodzi na spadkobierców uprawnionego.

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 449

Kodeks cywilny

k.c. art. 444

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby bliskiej podlega dziedziczeniu na podstawie art. 445 § 3 k.c.

Odrzucone argumenty

Roszczenia o zadośćuczynienie jako ściśle związane z osobą zmarłego powoda nie podlegają dziedziczeniu.

Godne uwagi sformułowania

roszczenia przewidziane w art. 444–448 k.c. nie mogą być zbyte, chyba że są już wymagalne lub zostały uznane na piśmie albo przyznane prawomocnym wyrokiem, nie ma jednak przeszkód, aby zostały objęte spadkobraniem. w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią osoby bliskiej (art. 446 § 4 k.c.), w razie śmierci powoda po wytoczeniu powództwa, dopuszczalne jest odpowiednie stosowanie art. 445 § 3 k.c.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Kozłowska

członek

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dziedziczenia roszczeń o zadośćuczynienie po śmierci osoby bliskiej w przypadku śmierci powoda w trakcie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy powód zmarł po wytoczeniu powództwa, a przed prawomocnym rozstrzygnięciem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa cywilnego – dziedziczenia roszczeń o zadośćuczynienie, co jest istotne dla wielu osób w trudnych sytuacjach życiowych.

Czy śmierć powoda przekreśla szansę na zadośćuczynienie dla rodziny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 117 000 PLN

zadośćuczynienie: 50 000 PLN

zadośćuczynienie: 50 000 PLN

zadośćuczynienie: 17 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 20/14
POSTANOWIENIE
Dnia 26 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Anna Kozłowska
‎
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa J. S., M. S.
‎
przeciwko B. S.A. w W.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 26 lutego 2014 r.,
‎
zażalenia strony pozwanej
na postanowienie Sądu Rejonowego w Z.
‎
z dnia 25 kwietnia 2013 r.,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Powodowie […]  wnieśli o zasądzenie od pozwanego B., kwot po 50 000 zł na rzecz J. S. i  H. S. oraz kwoty 17 000 zł na rzecz M. S. tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku ze śmiercią ich syna i brata, poniesioną w wypadku samochodowym w dniu 10 sierpnia 2009 r.
W toku postępowania H. S. zmarł, w związku z czym Sąd Rejonowy w Z. zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Stwierdził, że wprawdzie zgodnie z art. 449 k.c. roszczenia przewidziane w art. 444–448 k.c. nie mogą być zbyte, chyba że są już wymagalne lub zostały uznane na piśmie albo przyznane prawomocnym wyrokiem, nie ma jednak przeszkód, aby zostały objęte spadkobraniem. W tej sytuacji postępowanie podlega zawieszeniu do czasu wstąpienia do sprawy spadkobierców zmarłego.
Rozpoznając zażalenie strony pozwanej, w którym zarzucono, że dochodzone roszczenia jako ściśle związane z osobą zmarłego powoda nie podlegają dziedziczeniu, Sąd Okręgowy powziął poważne wątpliwości wysłowione w zagadnieniu prawnym przedstawionym Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie art. 390 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c., sprowadzającym się do pytania, czy w sprawie o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę związaną ze śmiercią osoby bliskiej (art. 446 § 4 k.c.), w razie śmierci powoda po wytoczeniu powództwa,  dopuszczalne jest odpowiednie stosowanie art. 445 § 3 k.c.
Sąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje:
Zagadnienie prawne, które powstało na tle zarzutów strony pozwanej podniesionych w zażaleniu, było już przedmiotem orzeczenia Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 12 grudnia 2013 r., III CZP 74/13 („Biuletyn SN” 2013, nr 12, s.  14), po rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przedstawionego w niemal identycznej sprawie przez Sąd Okręgowy w G., stwierdzono, że w sprawie o  zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę doznaną wskutek śmierci najbliższego członka rodziny (art. 446 § 4 k.c.) ma zastosowanie art. 445 § 3 k.c. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela tę uchwałę, a także wspierające ją uzasadnienie, i  przyjmuje, że w okolicznościach przewidzianych w art. 445 § 3 k.c. roszczenie o  zadośćuczynienie za krzywdę doznaną na skutek śmierci najbliższego członka rodziny, przewidziane w art. 446 § 4 k.c., przechodzi na spadkobierców uprawnionego. W związku z tym odmienny pogląd przedstawiony w zażalenia należy ocenić jako niezasadny.
Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 385 w związku z art. 397 §  2 i art. 390 § 1
in fine
k.p.c.).
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI