V CZ 20/11

Sygn. akt V CZ 20/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 13 maja 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) 
SSN Marta Romańska 
 
 
w sprawie z powództwa "E." S.A. z siedzibą we W. 
przeciwko A. M. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 13 maja 2011 r., 
zażalenia pozwanej Aleksandry M. na orzeczenie o kosztach, zawarte  
w postanowieniu Sądu Okręgowego  
z dnia 5 listopada 2010 r.,  
 
I  zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchyla 
punkt II i oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów 
postępowania zażaleniowego; 
II zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 120 
(sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Okręgowy , po rozpoznaniu zażalenia powoda, postanowieniem z dnia 5 
listopada 2010 r. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 30 września 2010 
r. w ten sposób, że zasądzone od powoda na rzecz pozwanej koszty procesu, 
obejmujące koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu, 
obniżył do kwoty 732 zł i zasądził od pozwanej na rzecz powoda 90 zł tytułem 
kosztów postępowania zażaleniowego. 
Sąd Okręgowy podzielił zapatrywanie skarżącego, że rodzaj i stopień 
zawiłości sprawy oraz nakład pracy adwokata reprezentującego pozwaną 
nie uzasadniają zasądzenia kosztów w stawce wyższej niż minimalnej, określonej 
w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348). 
Przyjął też, że wobec uwzględnienia zażalenia w całości uzasadnione 
jest obciążenie pozwanej kosztami postępowania zażaleniowego na podstawie art. 
98 k.p.c. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana podniosła zarzut 
naruszenia art. 102 k.p.c. i wniosła o jego zmianę i odstąpienie od obciążania jej 
kosztami postępowania zażaleniowego, ewentualnie o uchylenie tego orzeczenia 
w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do 
ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażaleniu nie można odmówić słuszności. 
Obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu oparty został na dwóch 
podstawowych zasadach: zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie 
z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej 
poniesione przez nią koszty procesu oraz zasadzie kosztów niezbędnych 
i celowych, wedle której zwrotowi podlegają jedynie koszty niezbędne do celowego 
dochodzenia praw lub celowej obrony. 

 
3 
Przegrywającym sprawę jest powód, którego żądanie nie zostało 
uwzględnione, a także pozwany, którego obrona okazała się nieskuteczna. 
Obowiązek zwrotu kosztów procesu zależy od ostatecznego wyniku sprawy, a nie 
od rezultatu postępowania w poszczególnych instancjach. Dokonanie oceny, czy 
i w jakim stopniu strona sprawę przegrała lub wygrała, wymaga porównania 
roszczeń dochodzonych z ostatecznie uwzględnionymi, a nie porównania wyniku 
postępowania w poszczególnych instancjach (zob. postanowienia SN: z dnia 
12 sierpnia 1965 r., I CZ 80/65, OSNCP 1966, nr 3, poz. 47, z dnia 8 lipca 1971 r., 
I CZ 103/71, Lex nr 6956). 
Stronie wygrywającej sprawę należy się od przeciwnika zwrot kosztów 
procesu, w tym także zwrot kosztów postępowania incydentalnego, chociażby 
w postępowaniu tym strona ta uległa przeciwnikowi. W sytuacji takiej decyduje – 
w zakresie kosztów - ostateczny wynik sprawy (zob. postanowienie SN z dnia 
7 listopada 1966 r., I PZ 66/66, OSPiKA 1968, z. 1, poz. 7 oraz wyrok SN z dnia 
30 kwietnia 1970 r., I CR 159/73, OSNCP 1974, nr 5, poz. 90). 
O tym, czy strona przegrała sprawę, decydują kryteria obiektywne. 
Bez znaczenia jest zatem to, czy o negatywnym dla strony wyniku sprawy 
przesądziły przesłanki formalne lub merytoryczne albo też wina w prowadzeniu 
procesu (zob. postanowienie SN z dnia 9 października 1967 r., I CZ 81/67, Lex 
nr 6221).   
Skoro w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało umorzone na skutek 
cofnięcia pozwu, zgodzić się trzeba z zapatrywaniem skarżącej, że nie może ona 
być ona uznana za stronę przegrywającą sprawę. W konsekwencji - wbrew 
odmiennemu stanowisku Sądu Okręgowego - nie mogą jej obciążać koszty 
postępowania zażaleniowego. Wniosek taki znajduje jednak usprawiedliwienie nie 
w art. 102 k.p.c. - jak podniosła skarżąca - lecz wynika z treści art. 98 k.p.c. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.