V CZ 20/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jej wniosek o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem, uznając, że brak winy w uchybieniu terminu nie może być przypisany stronie, gdy działa przez pełnomocnika.
Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem. Uczestniczka domagała się doręczenia postanowienia oddalającego jej apelację w sprawie o ubezwłasnowolnienie. Sąd Apelacyjny uznał, że opóźnienie w złożeniu wniosku przez pełnomocnika z urzędu nie uzasadnia przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że czynności pełnomocnika rodzą skutki dla strony, a powoływanie się na brak możliwości kontroli postępowania pełnomocnika nie niweczy tych skutków.
Przedmiotem postępowania było zażalenie uczestniczki postępowania S. Ł. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 10 listopada 2004 r., które oddaliło jej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie z uzasadnieniem postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2004 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację uczestniczki od postanowienia o ubezwłasnowolnieniu. Uczestniczka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem dopiero 16 czerwca 2004 r., co stanowiło znaczące opóźnienie. Pełnomocnik z urzędu wyjaśnił, że zaniechał złożenia wniosku, uznając brak podstaw do zaskarżenia orzeczenia. Sąd Apelacyjny uznał, że uchybienie terminu spowodowane zaniechaniem pełnomocnika nie uzasadnia przywrócenia terminu, a żądanie doręczenia postanowienia z uzasadnieniem jako spóźnione należało odrzucić. W zażaleniu pełnomocnik uczestniczki podniósł, że skarżąca ze względu na problemy psychiczne i nieznajomość prawa nie była w stanie kontrolować postępowania pełnomocnika. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślono, że czynności pełnomocnika procesowego rodzą skutki dla strony, a powoływanie się przez stronę na brak możliwości kontrolowania postępowania pełnomocnika nie może niweczyć tych skutków, gdyż pozbawiałoby to sensu działanie strony w postępowaniu sądowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zaniechanie czynności procesowej przez pełnomocnika z urzędu, który uznał brak podstaw do zaskarżenia orzeczenia, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem.
Uzasadnienie
Czynności podejmowane przez pełnomocnika procesowego oraz zaniechanie podjęcia czynności przez pełnomocnika rodzą skutek w stosunku do strony procesowej. Okoliczność, że strona nie była w stanie kontrolować prawidłowości postępowania pełnomocnika, nie zmienia tej oceny i nie może niweczyć wspomnianego skutku, gdyż pozbawiałoby to sensu działanie strony w postępowaniu sądowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. Ł. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| J. B. | inne | Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w (…) |
| B. O. | inne | kurator |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 168
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przesłanki braku winy w uchybieniu terminu.
Dz. U. Nr 13, poz. 98 art. 3
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynności pełnomocnika procesowego rodzą skutki dla strony. Brak możliwości kontrolowania postępowania pełnomocnika nie zwalnia strony z odpowiedzialności za jego zaniechania. Uchybienie terminu spowodowane zaniechaniem pełnomocnika nie uzasadnia przywrócenia terminu.
Odrzucone argumenty
Uczestniczka postępowania ze względu na problemy natury psychicznej, nieznajomość prawa i zawiłość procedury cywilnej nie była w stanie kontrolować prawidłowości postępowania jej pełnomocnika. Pełnomocnik z urzędu zaniechał złożenia wniosku, uznając brak podstaw do zaskarżenia orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczność, że pozwana działała przez ustanowionego pełnomocnika procesowego oznacza, że czynności podejmowane przez pełnomocnika oraz zaniechanie podjęcia czynności przez pełnomocnika procesowego rodzą skutek w stosunku do strony procesowej w imieniu której pełnomocnik działa. Okoliczność, że uczestniczka postępowania „nie była w stanie kontrolować prawidłowości postępowania jej pełnomocnika” nie zmienia tej oceny i nie może niweczyć wspomnianego skutku. Przyjęcie stanowiska przeciwnego sprawiłoby, że działanie strony w postępowaniu sądowym pozbawione byłoby sensu, zawsze bowiem strona mogłaby powołać się na bezskuteczność czynności dokonanych a także zaniechanych przez pełnomocnika.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Lech Walentynowicz
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że strona działa przez pełnomocnika, a jego zaniechania obciążają stronę, nawet jeśli strona nie była w stanie kontrolować jego działań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przywrócenie terminu w kontekście ubezwłasnowolnienia i działania pełnomocnika z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii procesowej związanej z odpowiedzialnością strony za działania pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
“Czy problemy psychiczne usprawiedliwiają błędy pełnomocnika? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 20/05 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Lech Walentynowicz SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku F. Ł. przy uczestnictwie S. Ł., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w (…) J. B. i kuratora B. O. o ubezwłasnowolnienie S. Ł., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 kwietnia 2005 r., zażalenia uczestniczki postępowania S. Ł. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 listopada 2004 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 10 listopada 2004 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił wniosek uczestniczki postępowania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie z uzasadnieniem postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r., oddalającego jej apelację od postanowienia, na podstawie którego orzeczono o ubezwłasnowolnieniu uczestniczki, a ponadto tymże postanowieniem z dnia 2 10 listopada 2004 r. odrzucił wniosek uczestniczki postępowania o doręczenie opisanego postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. Rozstrzygnięcie powyższe oparte zostało na następujących ustaleniach i wnioskach: Pismo, które Sąd Apelacyjny potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tzw. zapowiedź kasacji, uczestniczka postępowania złożyła dopiero 16 czerwca 2004 r. Opóźnienie w złożeniu zapowiedzi kasacji pełnomocnik uczestniczki postępowania wyjaśnił stwierdzeniem, że reprezentujący uczestniczkę adwokat z urzędu zaniechał złożenia zapowiedzi kasacji, uznając że brak jest podstaw do zaskarżenia tego orzeczenia. Sąd Apelacyjny uznał, że uchybienie terminowi spowodowane zaniechaniem pełnomocnika nie uzasadnia wniosku o przywrócenie terminu. Żądanie doręczenia postanowienia z uzasadnieniem celem jego zaskarżenia kasacją, jako spóźnione należało więc odrzucić. W zażaleniu, którym postanowienie z dnia 10 listopada 2004 r. zaskarżone zostało w całości, pełnomocnik uczestniczki podniósł, że skarżąca ze względu na „znaczne problemy natury psychicznej, nieznajomość prawa, zawiłość procedury cywilnej” nie była w stanie kontrolować prawidłowości postępowania jej pełnomocnika. Wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia przez „uwzględnienie wniosku uczestniczki i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. wraz z uzasadnieniem i doręczenie odpisu postanowienia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Sąd Apelacyjny, badając przesłankę braku winy w uchybieniu terminu (art. 168 k.p.c.), miał na względzie wszystkie okoliczności sprawy i ocenił je prawidłowo. Okoliczność, że pozwana działała przez ustanowionego pełnomocnika procesowego oznacza, że czynności podejmowane przez pełnomocnika oraz zaniechanie podjęcia czynności przez pełnomocnika procesowego rodzą skutek w stosunku do strony procesowej w imieniu której pełnomocnik działa. Okoliczność, że uczestniczka postępowania „nie była w stanie kontrolować prawidłowości postępowania jej pełnomocnika” nie zmienia tej oceny i nie może niweczyć wspomnianego skutku. Przyjęcie stanowiska przeciwnego sprawiłoby, że działanie strony w postępowaniu sądowym pozbawione byłoby sensu, 3 zawsze bowiem strona mogłaby powołać się na bezskuteczność czynności dokonanych a także zaniechanych przez pełnomocnika. Orzeczenie o odrzuceniu wniosku uczestniczki postępowania o doręczenie opisanego postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. w następstwie nieprzywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie z uzasadnieniem postanowienia z dnia 1 kwietnia 2004 r. było zatem trafne. Z przytoczonych względów należało orzec jak w sentencji (art. 3941 § 3 i art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U Nr 13, poz. 98).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI