V CZ 2/11

Sygn. akt V CZ 2/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 marca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Jan Górowski (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Dyrektora Regionalnego Zarządu  
Gospodarki Wodnej w G. 
przy uczestnictwie J. S. 
o złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 23 marca 2011 r., 
zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w G. 
z dnia 25 listopada 2010 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił 
skargę kasacyjną uczestnika postępowania – J. S. od postanowienia Sądu 
Okręgowego w G. z dnia 23 września 2010 r.,  którym została oddalona apelacja 
uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w   R. z dnia 25 maja 2010 r., w 
sprawie I Ns 281/20. Podstawą odrzucenia skargi kasacyjnej uczestnika była 
niedopuszczalność  tego środka zaskarżenia od zaskarżonego orzeczenia. Sąd 
Okręgowy podniósł, że w postępowaniu nieprocesowym środek ten przysługuje 
jedynie w sprawach określonych w art. 5191 k.p.c., a więc jego wniesienie jest 
niedopuszczalne od postanowienia, którego przedmiotem jest zezwolenie na 
złożenie świadczenia do depozytu sądowego. 
 
Postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało 
zaskarżone przez uczestnika J. S. w całości zażaleniem, w którym wniósł on o jego 
uchylenie, „a tym samym nadanie skardze kasacyjnej biegu”. Uczestnik podniósł, 
że Sąd drugiej instancji dopuścił się naruszenia art. 2 k.p.c. polegającego na 
„niedopuszczalnej komparycji postanowienia polegającej na wpisaniu w niej 
Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. w miejsce RZGW w G. 
ponieważ obowiązuje k.p.c. w którym: nie ma pojęcia komparycji a jest sentencja; 
no i w sprawach ostatecznych decyzji administracyjnych co ma miejsce w sprawie – 
nawet Sąd Okręgowy w G. Wydział III Cywilny – w  jakimkolwiek składzie nie może 
nic poprawiać czy zmieniać wbrew treści art. 2 k.p.c.”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Problematykę 
dopuszczalności 
skargi 
kasacyjnej 
w 
postępowaniu 
nieprocesowym normuje w sposób wyczerpujący art. 5191 k.p.c. (por. np.: 
postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2007 r., IV CZ 118/06, LEX nr 609974). 
Stosownie do treści  § 1 tego przepisu: od wydanego przez sąd drugiej instancji 
postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie 
odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie 
w  sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - 
przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny 
stanowi inaczej.  

 
3 
Ocena prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia wymaga rozważenia, 
czy skarga kasacyjna, jako środek zaskarżenia mający charakter szczególny, 
przysługuje od orzeczeń wydanych w postępowaniu depozytowym. Kwestia ta 
stanowiła już przedmiot rozważania i rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, który 
wyjaśnił, że „złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego” jest 
instytucją prawa zobowiązań (art. 467 i nast. k.c.), a w sprawach z tego zakresu, 
zgodnie 
z 
art. 
5191 
k.p.c., 
ten 
środek 
zaskarżenia 
nie 
przysługuje 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2001 r., III CZ 
74/01, Prok. i Pr.- wkł. 2002 nr 5 i z dnia 7 lutego 2008 r., V CZ 141/07, 
niepublikowane).  
Postępowanie 
w 
przedmiocie 
zezwolenia 
na 
złożenie 
przedmiotu 
świadczenia do depozytu sądowego jest postępowaniem szczególnym, albowiem 
instytucja depozytu sądowego w prawie cywilnym służy dłużnikowi, który w ten 
sposób zwalnia się z długu (zastępczo spełnia świadczenie), z tego też względu 
stanowi 
instytucję 
prawa 
zobowiązań. 
Skarga 
kasacyjna 
w 
sprawach 
nieprocesowych przysługuje w wypadkach określonych w art. 5191 k.p.c., wśród 
których nie mieści się postępowanie depozytowe. Postanowienie o złożeniu 
przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego nie stanowi orzeczenia 
kończącego postępowanie w sprawie, za które należy rozumieć orzeczenie 
zawierające, co do zasady, merytoryczne rozstrzygnięcie istniejącego sporu. 
Argumentem przemawiającym za odmiennym rozstrzygnięciem nie jest również pkt 
5 art. 5191 § 4 k.p.c., gdyż nie uzasadnia on wnioskowania a contrario i przyjęcia, 
że pozostałe rozstrzygnięcia zapadłe w odniesieniu do złożenia przedmiotu 
świadczenia do depozytu sądowego mogą zostać zaskarżone skargą kasacyjną 
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2008 r., V CZ 141/07). 
Odnosząc się do podniesionego przez uczestnika zarzutu naruszenia przez 
Sąd Okręgowy art. 2 k.p.c., stwierdzić należy, że jest on oczywiście 
nieuzasadniony, gdyż postępowanie depozytowe przynależy do drogi sądowej. 
W sprawie której stroną jest Skarb Państwa, zachodzi konieczność ustalenia nawet 
z urzędu przez sąd właściwej stationis fisci, gdy jest ona wadliwie oznaczona 
(por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1970 r., II CR 301/70, 
OSNCP 1971, nr 3, poz. 55). 
 
 
 
 
 
 
 

 
4 
Z tych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd 
Najwyższy orzekł jak w sentencji.