V CZ 18/17

Sygn. akt V CZ 18/17
POSTANOWIENIE
Dnia 23 lutego 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski
‎
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)
w sprawie ze skargi P.S.
‎
o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...]
z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt V ACa ../14,
‎
w sprawie z powództwa A.G.
przeciwko P. S.
‎
przy uczestnictwie interwenienta ubocznego I. Spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością w  W.
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 lutego 2017 r.,
‎
zażalenia skarżącego P.S.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...]
‎
z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt V ACa …/15,
1) oddala zażalenie,
2) zasądza od skarżącego na rzecz A.G.
kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów
postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
P. S. powołując się na art. 403 § 2 k.p.c. wniósł w dniu 30 września 2014 r. skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 13 czerwca 2014  r. w sprawie z powództwa A.G. przeciwko skarżącemu o  zapłatę przy udziale interwenienta ubocznego I. sp. z o.o. z siedzibą w  W.
W uzasadnieniu skargi pozwany jako podstawę wznowienia wymienił m.in. wykrycie nowych okoliczności faktycznych, mających swe źródło w ustaleniach znajdujących wyraz w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 27 czerwca 2014 r. Wskazał, że dowiedział się o tych okolicznościach dopiero 30 czerwca 2014 r., w dniu doręczenia mu wymienionej decyzji. Wnosząc  30 września 2014 r. na podstawie tych okoliczności skargę o wznowienie postępowania zachował zatem określony w art. 407 § 1 k.p.c. trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Sąd Apelacyjny rozpoznając skargę pozwanego po raz drugi - w następstwie uchylenia przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2015 r. (V CZ 12/15) postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 4 grudnia 2014 r. odrzucającego tę skargę - postanowieniem z dnia 15 września 2015 r. ponownie ją odrzucił ze względu na niezachowanie, w jego ocenie, przez skarżącego przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny stwierdził na podstawie zebranego materiału dowodowego, że pozwany dowiedział się o okolicznościach faktycznych powołanych jako podstawa wznowienia najpóźniej 18 czerwca 2014 r. Ustalił, że  w dniu tym pełnomocnik pozwanego złożył w innym postępowaniu pismo procesowe, z którego treści wynika, że okoliczności powołane w skardze jako podstawa wznowienia były pozwanemu znane.
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 września 2015 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 403 § 2 w związku z art. 407 § 1 k.p.c. Jego  zdaniem, ustalenie Sądu Apelacyjnego, dotyczące chwili dowiedzenia się o okolicznościach faktycznych powołanych jako podstawa wznowienia, oparte zostało na dowodach bezpodstawnie dopuszczonych i przeprowadzonych. Pełnomocnik powoda - radca prawny P. M. - który w złożonej w dniu 24 września 2015 r. odpowiedzi na skargę zawnioskował dopuszczone przez  Sąd  Apelacyjny dowody, naruszył art. 132 § 2 k.p.c. Nie przedłożył dowodu  doręczenia odpisu tej odpowiedzi bezpośrednio pełnomocnikowi pozwanego, a to powinno skutkować wydaniem zarządzenia o zwrocie tego  pisma procesowego, wobec zaś  niewydania takiego zarządzenia - pominięciem  dowodów  przeprowadzonych w następstwie  złożenia tego pisma.
Niezależnie od tego skarżący  zakwestionował w zażaleniu  umocowanie do reprezentowania powoda przez radcę prawnego, który wniósł w jego imieniu odpowiedź na skargę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Choć radca prawny, który wniósł w imieniu powoda odpowiedź na skargę pozwanego o wznowienie postępowania, oświadczył wcześniej, w piśmie z dnia 27 sierpnia 2015 r. (k. 160),  że nie jest już umocowany do działania w imieniu powoda i nie może go  reprezentować w postępowaniu wywołanym skargą o wznowienie postępowania, to Sąd Apelacyjny skierował do niego w dniu 7 września 2015 r. pismo z informacją, że jego oświadczenie jest pozbawione znaczenia, gdyż nie wykazał, aby jego pełnomocnictwo do reprezentowania powoda wygasło (k. 162). Wobec tego  pełnomocnik powoda składając 24 września 2015 r. odpowiedź na skargę o wznowienie postępowania nie był zobowiązany do ponownego wykazywania swojego umocowania do reprezentowania powoda. Podniesiony w zażaleniu na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania zarzut dotyczący braku wykazania umocowania przez pełnomocnika powoda jest więc całkowicie chybiony w samym swym założeniu.
Nieskuteczny okazał się również zarzut, który w punkcie wyjścia nawiązuje  do niezastosowania się pełnomocnika powoda przy składaniu odpowiedzi na skargę  do  art. 132 § 2 k.p.c. Pozwany trafnie wskazał, że odpis tego pisma powinien zostać zgodnie z art. 132 § 1 k.p.c. doręczony bezpośrednio pełnomocnikowi pozwanego, adwokatowi A. W. Nie ma jednak podstaw do uznania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Przepis art. 132 § 1 k.p.c. ma na celu przyspieszenie postępowania i powinien służyć jedynie temu celowi, a nie piętrzeniu przed profesjonalnymi pełnomocnikami  oderwanych od tego celu wymagań formalnych.  Nakazana jest uwzględniająca ten cel racjonalna wykładnia art. 132 § 1 k.p.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2012 r., II PK 273/11, oraz uchwała z 17 lipca 2014 r., III CZP 47/14). Jeśli  z okoliczności sprawy, tak jak w rozpatrywanym przypadku, wynika, że mimo doręczenia z naruszeniem art. 132 § 1 k.p.c. odpisu pisma procesowego, strona przeciwna zapoznała się z jego treścią w odpowiednim czasie i miała możliwość ustosunkowania się do zawartych w nim wniosków, to nie można wywieść z naruszenia art. 132 § 2 k.p.c. żadnych negatywnych konsekwencji.
Skarżący w zażaleniu nie tylko nie wykazał, ale  nawet nie podjął próby wykazania, że doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę z naruszeniem art. 132 § 1 k.p.c. uniemożliwiło mu  odniesienie się do treści tego pisma i podjęcie obrony.
Tym samym nie było też podstaw do stwierdzenia, że skarżący w  konsekwencji niezastosowania się pełnomocnika powoda do art. 132 § 1 k.p.c. został pozbawiony możliwości obrony swych praw, skutkującej, uwzględnianą z urzędu, nieważnością postepowania. Jak trafnie zauważono (wyrok Sądu Najwyższego  z dnia 26 czerwca 2012 r., II PK 273/11), niedoręczenie stronie odpisu pisma procesowego przeciwnika w sposób przewidziany w art. 132 § 1 k.p.c. z reguły nie pozbawia strony możliwości obrony jej praw w rozumieniu art. 379 § 5 k.p.c., skutkującej nieważnością postępowania.
Mając to na względzie Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie, a o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnął zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1, art. 398
21
i art. 394
1
§ 3 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 i § 12 ust. 2 pkt 2 i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 ze zm.).
jw
kc