V CZ 18/14

Sąd Najwyższy2014-04-03
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczystewpisprawo własnościwieczyste użytkowanielegitymacja procesowapostępowanie zażalenioweSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie użytkownika wieczystego na postanowienie o odrzuceniu jego apelacji, potwierdzając, że tylko ściśle określone osoby mają legitymację do udziału w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację G. B. od wpisu w księdze wieczystej, uznając ją za osobę nieuprawnioną do jej wniesienia. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego jest wyczerpująco określony w art. 626¹ § 2 k.p.c. i nie obejmuje osób, których prawa jedynie dotyczą dokonane wpisy, jeśli nie są wnioskodawcą, osobą, której prawa wykreślono/obciążono, ani osobą, na rzecz której wpis ma nastąpić.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie użytkownika wieczystego G. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś., który odrzucił jej apelację od wpisu w księdze wieczystej. Sąd Okręgowy uznał apelację za niedopuszczalną, ponieważ skarżąca nie była legitymowana do jej wniesienia zgodnie z art. 626¹ § 2 k.p.c., który precyzyjnie określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, wskazując, że przepis ten, jako szczególny w stosunku do art. 510 § 1 k.p.c., wyczerpująco reguluje krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu. Podkreślono, że sama okoliczność zawiadomienia o wpisie nie nadaje legitymacji procesowej. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione, powołując się na przepisy k.p.c. dotyczące postępowania zażaleniowego i wieczystoksięgowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Legitymację do wniesienia apelacji w postępowaniu wieczystoksięgowym posiadają tylko te osoby, które są uczestnikami tego postępowania w rozumieniu art. 626¹ § 2 k.p.c. (wnioskodawca, osoba, której prawa wykreślono lub obciążono, lub osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 626¹ § 2 k.p.c. i orzecznictwo, stwierdził, że przepis ten wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, zawężając go w stosunku do ogólnych zasad kodeksu postępowania cywilnego. Sama okoliczność bycia użytkownikiem wieczystym, którego prawa dotyczą dokonane wpisy, nie nadaje legitymacji do wniesienia apelacji, jeśli nie spełnia się przesłanek z art. 626¹ § 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Starosta D. i Gmina B.

Strony

NazwaTypRola
Gmina B.innewnioskodawca
Skarb Państwa - Starosta D.organ_państwowyuczestnik postępowania
G. B.osoba_fizycznauczestniczka postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 626¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania w postępowaniu wieczystoksięgowym ze względu na przepis szczególny (art. 626¹ § 2 k.p.c.).

k.p.c. art. 626² § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestię, kto może złożyć wniosek o dokonanie wpisu, a nie kto jest uczestnikiem postępowania.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił apelację G. B. z uwagi na brak legitymacji procesowej wynikający z art. 626¹ § 2 k.p.c. Art. 626¹ § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym, który wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Okoliczność zawiadomienia o wpisie nie nadaje legitymacji procesowej.

Odrzucone argumenty

Apelacja G. B. powinna zostać rozpoznana merytorycznie, gdyż jako użytkownik wieczysty miała legitymację do jej wniesienia. Naruszenie art. 626¹ § 2 k.p.c. i art. 626² § 5 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego został wyczerpująco określony w art. 626¹ § 2 k.p.c. art. 626¹ § 2, będąc przepisem szczególnym w stosunku do art. 510 § 1 k.p.c., wyczerpująco reguluje krąg podmiotów legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem oraz uczestniczenia w postępowaniu wieczystoksięgowym okoliczność, że skarżąca była zawiadomiona o dokonaniu kwestionowanego wpisu nie zmienia jej sytuacji prawnoprocesowej

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu wieczystoksięgowym i wnoszenia środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wykładni art. 626¹ § 2 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z legitymacją procesową w postępowaniu wieczystoksięgowym, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kto naprawdę może kwestionować wpisy w księdze wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 18/14
POSTANOWIENIE
Dnia 3 kwietnia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z wniosku Gminy B.
‎
przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty D. i G. B.
‎
o wpis prawa własności,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 3 kwietnia 2014 r.,
‎
zażalenia uczestniczki postępowania G. B. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś.
‎
z dnia 11 grudnia 2013 r.
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym przez użytkownika wieczystego G. B. postanowieniem z dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Ś. odrzucił jej apelację od wpisu Sądu Rejonowego w D., na mocy którego w dziale II założonej księgi wieczystej […], jako właściciela bliżej opisanej nieruchomości w miejsce Skarbu Państwa – Starosty D. wpisano Gminę B., przenosząc jednocześnie z księgi wieczystej […] wpis dotyczący wieczystego użytkowania gruntu oraz własności budynków, budowli i urządzeń na rzecz skarżącej G. B.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Okręgowy w Ś. wskazał, że  apelacja podlegała odrzuceniu, jako wniesiona przez osobę nieuprawnioną. Zdaniem Sądu Okręgowego, krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego został wyczerpująco określony w art. 626
1
§ 2 k.p.c., który stanowi, że uczestnikami tego postępowania oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. W opinii Sądu Okręgowego, skarżąca nie jest w związku z tym legitymowana do wniesienia apelacji.
W zażaleniu skarżąca, zarzucając naruszenie art. 626
1
§ 2 k.p.c. oraz art. 626
2
§ 5 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ś. do merytorycznego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 626
1
§ 2 k.p.c., uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego oprócz wnioskodawcy są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że art. 626
1
§ 2, będąc przepisem szczególnym w stosunku do art. 510 § 1 k.p.c., wyczerpująco reguluje krąg podmiotów legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem oraz uczestniczenia w postępowaniu wieczystoksięgowym (por. m.in. p
ostanowienie S
ądu Najwyższego z dnia 24 maja 2012 r.,
V CZ 16/12, niepubl.
).
W niniejszej sprawie
skarżąca nie była wnioskodawcą, osobą, której prawa zostały wykreślone lub obciążone zaskarżonym wpisem ani też osobą, na rzecz której wpis miał nastąpić (
art. 626
1
§ 2 k.p.c.
), przy czym okoliczność, że skarżąca była zawiadomiona o dokonaniu kwestionowanego wpisu nie zmienia jej sytuacji prawnoprocesowej (
por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 21 lutego 2007  r., I CZ 138/06, z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CZ 167/11 oraz z dnia 14  listopada 2013 r.,
IV CZ 89/13, niepubl.
).
Nie można zgodzić się ze skarżącą, że uprawnionym do zgłoszenia udziału w  postępowaniu wieczystoksięgowym jest podmiot, którego praw dotyczą dokonane wpisy. Jak wskazano na wstępie, art. 626
1
§ 2 k.p.c., będący przepisem szczególnym w stosunku do art. 510 k.p.c., wyłącza jego zastosowanie, tym samym znacząco zawężając krąg podmiotów legitymowanych do wzięcia udziału i  wniesienia apelacji w postępowaniu wieczystoksięgowym. Ponadto niezasadnie zarzucono naruszenie art. 626
2
§ 5 k.p.c., który reguluje jedynie kwestię, kto może złożyć wniosek o dokonanie wpisu, a nie kto jest uczestnikiem postępowania wywołanego wnioskiem złożonym przez jedną z uprawnionych do tego osób wymienionych w  tym przepisie.
Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu, jako nieuzasadnione na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI