V CZ 61/05

Sygn. akt V CZ 61/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 14 czerwca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
SSN Tadeusz Żyznowski 
 
w sprawie z powództwa "G.(…)" Spółki z o.o. w L. 
przeciwko B. N. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2005 r., 
zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 31 marca 2005 r., 
sygn. akt II Ca (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie  
 
Postanowieniem z dnia 31 marca 2005 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił skargę B. 
N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku tego Sądu z dnia 29 
grudnia 2004 r. [sygn. akt II Ca (…)]. Wyrokiem tym oddalona została apelacja pozwanej 
B. N. w sprawie o zapłatę kwoty 2 008,17 zł za sprzedany towar. 
Przyczyną odrzucenia skargi było nieuzupełnienie jej w oznaczonym terminie (art. 
4246 § 3 k.p.c.). Skarżąca nie przedłożyła mianowicie pełnomocnictwa upoważniającego 
pełnomocnika (radcę prawnego) do jej reprezentowania w sprawie wywołanej skargą. 
W zażaleniu skarżąca zarzuciła, że w aktach sprawy o zapłatę znajduje się 
pełnomocnictwo 
procesowe 
upoważniające 
tego 
samego 
pełnomocnika 
do 
reprezentowania jej „we wszystkich instancjach sądowych”, a więc również w sprawie ze 

 
2 
skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w której nie 
istnieje obowiązek złożenia nowego pełnomocnictwa (art. 424 § 1 i 2 k.p.c.). 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-
radcowski, obejmujący również postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia (art. 871 § 1 k.p.c.). Zaniechanie obowiązku dołączenia do 
skargi pełnomocnictwa (art. 89 § 1 k.p.c. i art. 126 § 3 k.p.c. w związku z art. 4245 § 2 
k.p.c.) polega rygorowi przewidzianemu w art. 4246 § 2 i 3 k.p.c. Sąd Okręgowy 
dostosował się do tych ustawowych wymagań. 
Postępowanie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
orzeczenia (art. 4241 - 42412 k.p.c.) nie jest kontynuacją postępowania zakończonego 
prawomocnie kwestionowanym orzeczeniem sądu drugiej instancji, a wyjątkowo – 
pierwszej instancji (art. 4241 § 1 i 2 k.p.c.). Skarga ta nie jest nawet nadzwyczajnym 
środkiem zaskarżenia, takim jak skarga kasacyjna i skarga o wznowienie postępowania, 
gdyż nie zmierza do zmiany bądź uchylenia kwestionowanego orzeczenia (przewidziana 
w art. 42411 § 3 k.p.c. sytuacja ma charakter zupełnie wyjątkowy). Jest to nowy, 
nieznany dotąd, nadzwyczajny środek umożliwiający skuteczne dochodzenie roszczenia 
odszkodowawczego od Skarbu Państwa za niezgodną z prawem działalność 
orzeczniczą sądu jako organu władzy publicznej (art. 417 § 1 k.c.). Realizacja 
roszczenia odszkodowawczego następuje dwufazowo. Pierwszą fazę inicjuje omawiana 
skarga i jest to „właściwe postępowanie” dla stwierdzenia niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia (art. 4171 § 2 k.c.), a wyrok uwzględniający skargę stanowi 
niezbędny prejudykat do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego. 
Postępowanie wywołane skargą ma charakter kontrolny i w tym znaczeniu jest 
związane ze sprawą poddaną kontroli. Prowadzone jest jednak wyłącznie na użytek 
roszczenia 
odszkodowawczego 
i 
w 
istocie 
jest 
składnikiem 
postępowania 
odszkodowawczego sensu largo (art. 417 k.c. w związku z art. 4171 § 2 k.c.). Z tej 
przyczyny sprawa o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia 
jest sprawą odrębną wobec sprawy zakończonej prawomocnie tym orzeczeniem. 
Sprawa ze skargi kreuje w rzeczywistości inna tożsamość zainteresowanych stron; 
czynną procesowo jest tu strona skarżąca, a bierną – powinien być Skarb Państwa. 
Należy w konsekwencji uznać, że umocowanie adwokata lub radcy prawnego do 
reprezentowania strony skarżącej w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem 
prawomocnego orzeczenia nie może wynikać z treści pełnomocnictwa udzielonego temu 

 
3 
pełnomocnikowi w sprawie zakończonej prawomocnie orzeczeniem kwestionowanym w 
skardze. 
Zażalenie jako nieuzasadnione podlega więc oddaleniu (art. 39814 k.p.c. 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).