V CZ 162/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach, odstępując od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jego wyjątkową sytuację majątkową i osobistą.
Powód wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, domagając się zastosowania art. 102 k.p.c. ze względu na swoją trudną sytuację majątkową i osobistą po wypadku. Sąd Apelacyjny pierwotnie obciążył go kosztami w kwocie 5400 zł. Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja powoda (utrata zdolności do pracy, niskie dochody, konieczność pomocy osób trzecich) stanowi szczególnie uzasadniony wypadek, co uzasadnia odstąpienie od obciążania go kosztami.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda R. P. na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanego Polskich Kolei Państwowych S.A. kwotę 5400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, opierając się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.). Powód zaskarżył to postanowienie, wnosząc o jego zmianę i całkowite odstąpienie od obciążania go kosztami, powołując się na art. 102 k.p.c. i swoją wyjątkową sytuację majątkową i osobistą. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że Sąd Apelacyjny nie wziął pod uwagę szczególnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem art. 102 k.p.c. Wskazał, że powód po wypadku wymaga pomocy osób trzecich, utracił zdolność do pracy w 80% i utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 364 Euro. Te okoliczności, uznane za szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 102 k.p.c., uzasadniały zmianę zaskarżonego orzeczenia. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, odstępując od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego, oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda 600 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wyjątkowa sytuacja majątkowa i osobista powoda uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja powoda, który po wypadku wymaga pomocy osób trzecich, utracił zdolność do pracy w 80% i utrzymuje się z niskiego zasiłku, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., co uzasadnia odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia o kosztach
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna w Warszawie | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, pozwalający na odstąpienie od obciążania kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach, których ocena należy do sądu orzekającego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 394¹ § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 398¹⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania spraw przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyjątkowa sytuacja majątkowa i osobista powoda uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
w szczególnie uzasadnionych wypadkach Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. Należy bowiem mieć na względzie sytuację majątkową i osobistą powoda.
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący
Jan Górowski
sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony."
Ograniczenia: Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo może uwzględniać ludzki wymiar i trudną sytuację jednostki, nawet w kontekście kosztów sądowych. Jest to przykład empatii prawnej.
“Sąd Najwyższy stanął w obronie powoda w trudnej sytuacji życiowej: odstąpiono od obciążenia go kosztami sądowymi.”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 600 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 162/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa R. P. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym Spółce Akcyjnej w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., zmienia zaskarżone postanowienie i odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego, oraz zasądza od pozwanej na rzecz powoda 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w wyroku z 25 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na zasadzie określonej w art. 98 k.p.c. Powód zaskarżył to postanowienie zażaleniem, w którym wniósł o jego zmianę i odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania. Wskazał, że jego sytuacja majątkowa i osobista jest wyjątkowa, co uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 102 k.p.c. poprzez całkowite odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, iż w sprawie brak szczególnych okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c. Podniósł, że zaskarżając wyrok sądu pierwszej instancji, powód powinien liczyć się z tym, iż jego żądanie może nie zostać uwzględnione i może zostać obciążony kosztami postępowania, albowiem zapoznał się z treścią uzasadnienia wyroku. Z taką oceną nie sposób się zgodzić. Należy bowiem mieć na względzie sytuację majątkową i osobistą powoda. Jak wynika z załączonych do sprawy dokumentów, po przebytym wypadku wymaga on pomocy osób trzecich w czynnościach życia codziennego; utracił także zdolność do pracy w 80%. Powód utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych przyznanego mu w Niemczech w kwocie 364 Euro. Okoliczności tych, które należy uznać szczególne w rozumieniu art. 102 k.p.c., Sąd Apelacyjny nie wziął pod uwagę i z tego względu należało dokonać zmiany zaskarżonego orzeczenia. 3 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 3941 § 1 pkt. 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI