V CZ 162/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, odstępując od obciążenia powoda kosztami z uwagi na jego wyjątkową sytuację majątkową i zdrowotną.
Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o kosztach postępowania apelacyjnego, domagając się odstąpienia od ich zasądzenia na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie, uznając, że sytuacja majątkowa i osobista powoda (wypadek, utrata zdolności do pracy, niskie dochody) stanowi szczególnie uzasadniony wypadek, uzasadniający odstąpienie od obciążania go kosztami.
Sąd Apelacyjny w postanowieniu zawartym w wyroku z dnia 25 maja 2011 r. zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, opierając się na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.). Powód złożył zażalenie, wnosząc o zmianę tego postanowienia i odstąpienie od obciążania go kosztami, powołując się na art. 102 k.p.c. i swoją wyjątkową sytuację majątkową i osobistą. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że Sąd Apelacyjny nie wziął pod uwagę szczególnych okoliczności sprawy. Wskazał, że powód po wypadku wymaga pomocy osób trzecich, utracił zdolność do pracy w 80% i utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 364 Euro. Te okoliczności, zdaniem Sądu Najwyższego, stanowią szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., uzasadniający odstąpienie od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego, a także zasądził od pozwanej na rzecz powoda 600 złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wyjątkowa sytuacja majątkowa i osobista powoda uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja powoda (wypadek, utrata zdolności do pracy, niskie dochody) stanowi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., co pozwala na odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna w Warszawie | spółka | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym sytuację majątkową i osobistą strony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 394¹ § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyjątkowa sytuacja majątkowa i osobista powoda uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. Należy bowiem mieć na względzie sytuację majątkową i osobistą powoda. Jak wynika z załączonych do sprawy dokumentów, po przebytym wypadku wymaga on pomocy osób trzecich w czynnościach życia codziennego; utracił także zdolność do pracy w 80%. Powód utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych przyznanego mu w Niemczech w kwocie 364 Euro.
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący
Jan Górowski
sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 k.p.c. w przypadkach wyjątkowej sytuacji majątkowej i osobistej strony."
Ograniczenia: Każdy przypadek jest indywidualny i wymaga oceny całokształtu okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić trudną sytuację życiową strony, nawet jeśli oznacza to odstąpienie od standardowych zasad rozliczania kosztów, co ma wymiar ludzki i praktyczny dla prawników.
“Wyjątkowa sytuacja życiowa powodem do odstąpienia od kosztów sądowych – Sąd Najwyższy staje po stronie potrzebującego.”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 600 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 162/11 POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa R. P. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym Spółce Akcyjnej w Warszawie o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 listopada 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 25 maja 2011 r., zmienia zaskarżone postanowienie i odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego, oraz zasądza od pozwanej na rzecz powoda 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w wyroku z 25 maja 2011 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na zasadzie określonej w art. 98 k.p.c. Powód zaskarżył to postanowienie zażaleniem, w którym wniósł o jego zmianę i odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania. Wskazał, że jego sytuacja majątkowa i osobista jest wyjątkowa, co uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 102 k.p.c. poprzez całkowite odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach". Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, iż w sprawie brak szczególnych okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c. Podniósł, że zaskarżając wyrok sądu pierwszej instancji, powód powinien liczyć się z tym, iż jego żądanie może nie zostać uwzględnione i może zostać obciążony kosztami postępowania, albowiem zapoznał się z treścią uzasadnienia wyroku. Z taką oceną nie sposób się zgodzić. Należy bowiem mieć na względzie sytuację majątkową i osobistą powoda. Jak wynika z załączonych do sprawy dokumentów, po przebytym wypadku wymaga on pomocy osób trzecich w czynnościach życia codziennego; utracił także zdolność do pracy w 80%. Powód utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych przyznanego mu w Niemczech w kwocie 364 Euro. Okoliczności tych, które należy uznać szczególne w rozumieniu art. 102 k.p.c., Sąd Apelacyjny nie wziął pod uwagę i z tego względu należało dokonać zmiany zaskarżonego orzeczenia. 3 Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 3941 § 1 pkt. 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI