V CZ 157/04

Sąd Najwyższy2005-01-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zażalenieapelacjatermin procesowyprzywrócenie terminukurator procesowynieznany z miejsca pobytuk.p.c.Sąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd Okręgowy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu ich apelacji jako spóźnionej, uznając, że ustanowienie kuratora procesowego dla osób nieznanych z miejsca pobytu wyklucza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia apelacji.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelacje pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego jako spóźnione, odmawiając przywrócenia terminu do ich wniesienia. Sąd uznał, że pozwani przebywający w USA bez wskazania miejsca pobytu powinni mieć ustanowionego kuratora procesowego, co wykluczało możliwość przywrócenia terminu. Pozwani w zażaleniu zarzucili brak należytej ochrony ze strony kuratora i brak wiedzy o orzeczeniu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że ustanowienie kuratora zapewnia obronę praw strony i możliwość zachowania terminów procesowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło ich apelacje od wyroku Sądu Okręgowego jako spóźnione. Sąd Apelacyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, argumentując, że pozwani przebywający w USA bez wskazania miejsca pobytu powinni mieć ustanowionego kuratora procesowego na podstawie art. 143 k.p.c. Ustanowienie kuratora wykluczało możliwość przywrócenia terminu do wniesienia apelacji na podstawie art. 168 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy wskazał również, że przebywanie pozwanych poza granicami kraju było związane z ukrywaniem się przed organami ścigania, co nie mogło być uznane za szczególne okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu. Pozwani w zażaleniu podnosili, że ustanowiony kurator nie zapewnił im należytej ochrony, w tym nie wniósł apelacji, a brak wiedzy o orzeczeniu spowodowany przebywaniem za granicą powinien być podstawą do przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Podkreślono, że ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu zapewnia obronę praw strony i możliwość zachowania terminów procesowych. W sytuacji, gdy kurator nie wniósł apelacji, nie można było rozważać kwestii niezachowania terminu przez stronę. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ustanowienie kuratora procesowego dla strony nieznanej z miejsca pobytu wyklucza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia apelacji.

Uzasadnienie

Ustanowienie kuratora procesowego zapewnia stronie nieobecnej obronę jej praw, w tym możliwość zachowania terminów procesowych. W sytuacji, gdy w imieniu strony działa kurator, nie można mówić o niezachowaniu terminu bez winy strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powód (pośrednio, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odrzuceniu apelacji pozwanych)

Strony

NazwaTypRola
Zakładów Chemii Gospodarczej "P.(…)" Spółki z o.o. w P.spółkapowód
M. K.osoba_fizycznapozwany
J. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 143

Kodeks postępowania cywilnego

Ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu zapewnia obronę jej praw i możliwość zachowania terminów procesowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 168 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu.

k.p.c. art. 169 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Okoliczności szczególne uzasadniające przywrócenie terminu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 39319

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie kasacyjne (w tym przypadku stosowane przez analogię do zażalenia na postanowienie SN).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustanowienie kuratora procesowego dla strony nieznanej z miejsca pobytu zapewnia jej obronę i możliwość zachowania terminów procesowych. Przebywanie poza granicami kraju, zwłaszcza w związku z ukrywaniem się przed organami ścigania, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu procesowego.

Odrzucone argumenty

Ustanowienie kuratora nie zapewniało należytej ochrony prawnej pozwanym. Brak wiedzy o orzeczeniu spowodowany przebywaniem poza granicami kraju powinien być podstawą do przywrócenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać, iż strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, jeżeli w jej imieniu występował w sprawie kurator ustanowiony dla osoby nieznanej z miejsca pobytu Kurator ustanowiony jest bowiem dlatego, że istnieje potrzeba podjęcia obrony praw strony nieobecnej. W ten sposób możność obrony jest zapewniona, a w tym - możność zachowania wszystkich wymaganych terminów procesowych.

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Gerard Bieniek

członek

Maria Grzelka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania instytucji kuratora procesowego i odmowy przywrócenia terminu w przypadku jego ustanowienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nieobecnością strony i ustanowieniem dla niej kuratora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do obrony i terminami procesowymi, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy kurator procesowy może zaprzepaścić szansę na obronę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 157/04 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek SSN Maria Grzelka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa (…) Zakładów Chemii Gospodarczej "P.(…)" Spółki z o.o. w P. przeciwko M. K. i J. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2005 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 sierpnia 2004 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił jako spóźnione apelacje pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 20 marca 2002 r. uznając, że brak było podstaw do przywrócenia pozwanym terminu do wniesienia apelacji. Sąd Okręgowy stwierdził, że skoro w okresie od lutego 2000 r. do lipca 2003 r. pozwani przebywali w USA bez pozostawienia w kraju informacji o swoim miejscu zamieszkania lub pobytu istniały podstawy do ustanowienia dla nich kuratora procesowego na podstawie art. 143 k.p.c., to zaś wykluczało możliwość przyjęcia, iż pozwani znaleźli się w sytuacji, o której mowa w art. 168 § 1 k.p.c. Wskazał, że w szczególności nie wchodziło w rachubę przywrócenie terminu w sytuacji, gdy przebywanie pozwanych poza granicami kraju spowodowane było ukrywaniem się przed organami ścigania w związku z wszczętym 2 wobec nich postępowaniem przygotowawczym oraz że w żadnym razie tego rodzaju okoliczności nie mogą być uznane za szczególne w rozumieniu art. 169 § 4 k.p.c. W zażaleniu pozwani zarzucili, że ustanowienie dla nich kuratora nie zapewniało im należytej ochrony ze względu na absolutną bierność kuratora, w tym - niewniesienie apelacji od wyroku bezzasadnie uwzględniającego powództwo, zwłaszcza w stosunku do pozwanego, który nie powinien być w ogóle stroną postępowania. Zdaniem skarżących, przebywanie poza granicami kraju i związany z tym brak wiedzy o orzeczeniu Sądu Okręgowego z dnia 20 marca 2002 r. powinny być uznane za okoliczności, o których mowa w art. 168 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Jak to trafnie zauważył Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu, nie można uznać, iż strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, jeżeli w jej imieniu występował w sprawie kurator ustanowiony dla osoby nieznanej z miejsca pobytu (art. 143 k.p.c.). Kurator ustanowiony jest bowiem dlatego, że istnieje potrzeba podjęcia obrony praw strony nieobecnej. W ten sposób możność obrony jest zapewniona, a w tym - możność zachowania wszystkich wymaganych terminów procesowych. W rozpoznawanej sprawie kurator pozwanych nie wniósł apelacji, nie sposób więc było w ogóle rozważać kwestii niezachowania przez niego wymaganego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 385 w zw. z art. 397 § 2 w zw. z art. 39319 k.p.c.).