III CZ 10/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego z powodu braku uzasadnienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Strony zarzuciły naruszenie przepisów dotyczących kosztów i uzasadnienia. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było niewystarczające, ponieważ ograniczyło się do powołania przepisu bez wskazania motywów rozstrzygnięcia. W związku z tym uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy w składzie Jacek Gudowski (przewodniczący-sprawozdawca), Dariusz Dończyk i Barbara Myszka rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 21 października 2010 r. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w B., zasądził od pozwanych na rzecz powódki kwotę 7 839,71 zł z odsetkami oraz koszty postępowania apelacyjnego. Pozwani zakwestionowali orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 100 oraz art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwaloną judykaturę, stwierdził, że kontrola instancyjna jest możliwa tylko wtedy, gdy sąd wyższej instancji zna podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia oraz przesłanki i motywy przyjęte przez sąd niższej instancji. Brak uzasadnienia lub jego rażące luki stoją na przeszkodzie takiej kontroli i zazwyczaj powodują konieczność uchylenia orzeczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo powołanie przepisu lub powtórzenie jego treści nie odpowiada wymaganiom art. 328 § 2 k.p.c., zwłaszcza gdy przepis posługuje się znamionami ocennymi. Dotyczy to również uzasadniania rozstrzygnięć o kosztach postępowania. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy ograniczył się do powołania art. 100 k.p.c., nie wskazując motywów swojego rozstrzygnięcia, a w szczególności nie rozważając zakresu uwzględnienia apelacji ani wysokości poniesionych przez strony wydatków. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak uzasadnienia lub jego rażące luki stoją na przeszkodzie kontroli instancyjnej i zazwyczaj powodują konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia, w tym postanowienia o kosztach postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwaloną judykaturę, zgodnie z którą kontrola instancyjna wymaga znajomości podstawy prawnej i motywów orzeczenia. Brak uzasadnienia lub jego wady uniemożliwiają wszechstronną kontrolę i prowadzą do uchylenia orzeczenia, co dotyczy również rozstrzygnięć o kosztach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| B. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga wskazania podstawy prawnej i motywów rozstrzygnięcia, co jest niezbędne do kontroli instancyjnej. Samo powołanie przepisu lub jego powtórzenie nie jest wystarczające.
Pomocnicze
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania, które wymagały szczegółowego uzasadnienia w kontekście uwzględnienia apelacji i poniesionych wydatków.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania apelacyjnego i wymagań stawianych uzasadnieniu orzeczenia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skutki uwzględnienia skargi kasacyjnej, w tym możliwość uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak wystarczającego uzasadnienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Naruszenie art. 100 k.p.c. poprzez brak rozważenia zakresu uwzględnienia apelacji i wysokości poniesionych przez strony wydatków przy orzekaniu o kosztach.
Godne uwagi sformułowania
brak uzasadnienia albo jego rażące luki stoją na przeszkodzie kontroli instancyjnej samo powołanie przepisu będącego podstawą orzeczenia albo powtórzenie jego treści z reguły nie odpowiada wymaganiom art. 328 § 2 k.p.c. niewskazanie podstawy prawnej oraz motywów, którymi kierował się sąd drugiej instancji orzekając o kosztach postępowania, oznacza, iż uzasadnienie nie odpowiada wymaganiom
Skład orzekający
Jacek Gudowski
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Dończyk
członek
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczeń sądowych, w szczególności w zakresie rozstrzygnięć o kosztach postępowania, oraz konsekwencje ich niedopełnienia."
Ograniczenia: Dotyczy głównie kwestii proceduralnych związanych z uzasadnieniem orzeczeń, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ponieważ podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadniania orzeczeń, zwłaszcza w kontekście kosztów postępowania. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Brak uzasadnienia kosztów? Sąd Najwyższy uchyla decyzję!”
Dane finansowe
WPS: 7839,71 PLN
zapłata: 7839,71 PLN
zwrot kosztów procesu: 2300 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 855 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 10/11 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Dończyk SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa J. K. przeciwko B. K. i M. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2011 r., zażalenia pozwanych na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 21 października 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie (pkt 3 wyroku) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w T. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 21 października 2010 r. Sąd Okręgowy w T. – po roz- poznaniu apelacji obu stron, ale tylko w uwzględnieniu apelacji powódki – zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w B. w części uwzględniającej powództwo i orzekającej o kosztach w ten sposób, że zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 7 839,71 zł z odsetkami oraz kwotę 2300 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu. Oddalając apelację pozwanych, Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych na rzecz powódki kwotę 855 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Pozwani w zażaleniu zakwestionowali orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 100 oraz art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kontrola instancyjna – w tym wypadku kontrola dokonywana przez Sąd Najwyższy w ramach postępowania zażaleniowego zainicjowanego na podstawie art. 3941 § 1 k.p.c. – jest możliwa tylko wówczas, gdy sąd wyższej instancji zna podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia oraz przesłanki i motywy przyjęte przez sąd, który wydał to orzeczenie, lub może je łatwo wysnuć na podstawie całokształtu okoliczności (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 1946 r., C.III. 1061/45, „Państwo i Prawo” 1945, nr 5-6, s. 219). W związku z tym w judykaturze przyjmuje się, że brak uzasadnienia albo jego rażące luki stoją na przeszkodzie kontroli instancyjnej i na ogół powodują konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1935 r., C.III. 116/34, „Głos Adwokatów” 1936, nr 3, s. 101, z dnia 29 marca 1935 r., C.III. 616/34, Zb.Urz. 1935, poz. 437 lub z dnia 4 listopada 1936 r., C.III. 1156/34, OSP 1936, poz. 152). Przyjmuje się również, że samo powołanie przepisu będącego podstawą orzeczenia albo powtórzenie jego treści z reguły nie odpowiada wymaganiom art. 328 § 2 k.p.c. i nie pozwala na dokonanie wszechstronnej kontroli instancyjnej. Jest tak szczególnie wtedy, gdy przepis będący podstawą rozstrzygnięcia posługuje 3 się znamionami ocennymi i niedookreślonymi, co wymaga od sądu szczegółowej motywacji podjętej decyzji procesowej (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1935 r., C.III. 773/34, Zb.Urz. 1936, poz. 96 i z dnia 24 maja 1935 r., C.III. 950/34, „Przegląd Sądowy” 1936, poz. 32 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2001 r., I PKN 498/00, OSNP 2003, nr 9, poz. 222). Przedstawione poglądy należy odnieść także do uzasadniania rozstrzygnięć o kosztach postępowania, co Sąd Najwyższy podkreślił, stwierdzając, że niewskazanie podstawy prawnej oraz motywów, którymi kierował się sąd drugiej instancji orzekając o kosztach postępowania, oznacza, iż uzasadnienie nie odpowiada wymaganiom przewidzianym w art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. (postanowienie z dnia 25 lutego 2010 r., V CZ 7/10, OSNC-ZD 2010, nr D, poz. 104). W tym stanie rzeczy, skoro Sąd Okręgowy ograniczył się wyłącznie do powołania art. 100 k.p.c., nie wskazując motywów swego rozstrzygnięcia, a w szczególności nie rozważając zakresu uwzględnienia roszczenia (apelacji) oraz wysokości poniesionych przez strony wydatków, należało orzec jak w sentencji (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.; por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2010 r., I CZ 55/10, niepubl.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI