V CZ 146/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, potwierdzając prawidłowość odrzucenia apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty w terminie, który rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia oddalającego zażalenie na wniosek o zwolnienie od kosztów.
Pozwana wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego i jednocześnie wystąpiła o zwolnienie od opłaty. Po oddaleniu wniosku o zwolnienie przez Sąd Okręgowy i zażalenia na to postanowienie przez Sąd Apelacyjny, pozwana uiściła opłatę od apelacji po terminie. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację jako nieopłaconą. Pozwana wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących opłat i terminów. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 112 ustawy o kosztach sądowych, termin do opłacenia apelacji biegnie od doręczenia postanowienia oddalającego zażalenie na wniosek o zwolnienie od kosztów, a nie od wezwania do uiszczenia opłaty.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej apelację z powodu nieopłacenia jej w terminie. Pozwana złożyła apelację od wyroku Sądu Okręgowego i równocześnie wniosek o zwolnienie od opłaty. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek, a Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanej na to postanowienie. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego doręczono pełnomocnikowi pozwanej 25 maja 2012 r. Opłata od apelacji została uiszczona 29 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację na podstawie art. 373 k.p.c., powołując się na art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że tygodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od doręczenia pełnomocnikowi strony postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie, a nie od daty wezwania do uiszczenia opłaty. Pozwana zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. i ustawy o kosztach sądowych, twierdząc, że opłata została wniesiona w terminie zakreślonym w wezwaniu Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając je za nieuzasadnione. Sąd wskazał, że zgodnie ze zmienionym art. 112 ustawy o kosztach sądowych (obowiązującym od 19 kwietnia 2010 r.), w przypadku profesjonalnego zastępstwa procesowego, jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie. Sąd Najwyższy podzielił utrwaloną linię orzeczniczą, że szczególna regulacja z art. 112 ust. 3 u.k.s.c. obejmuje oddalenie wniosku o zwolnienie w całości lub w części. W tej sprawie termin do uiszczenia opłaty od apelacji biegł od 25 maja 2012 r. i upłynął 1 czerwca 2012 r., co czyniło opłatę uiszczoną 29 czerwca 2012 r. spóźnioną. Postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji było zatem prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na brzmienie art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, które zostało zmienione i precyzuje, że termin ten biegnie od doręczenia postanowienia oddalającego zażalenie, a nie od daty wezwania do uiszczenia opłaty. Ta szczególna regulacja jest funkcjonalna i nie utrudnia realizacji uprawnień procesowych stron.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Pozwana (w zakresie zażalenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina S. | instytucja | powód |
| A. Sp. z o.o. w M. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia apelacji w przypadku jej nieopłacenia.
u.k.s.c. art. 112 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy wezwania do opłacenia pisma po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów.
u.k.s.c. art. 112 § ust. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa bieg tygodniowego terminu do opłacenia pisma od doręczenia postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Pomocnicze
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wezwania do uzupełnienia braków pisma.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do opłacenia apelacji biegnie od doręczenia postanowienia oddalającego zażalenie na wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z art. 112 ust. 3 u.k.s.c.
Odrzucone argumenty
Opłata od apelacji została wniesiona w terminie zakreślonym w wezwaniu Sądu Okręgowego. Wezwanie do uiszczenia opłaty przez Sąd Okręgowy zastępuje doręczenie odpisu postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie o zwolnieniu od kosztów.
Godne uwagi sformułowania
tygodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od doręczenia pełnomocnikowi strony postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie a nie od daty wezwania do uiszczenia opłaty Pogląd taki był wypowiadany tak w judykaturze jak i piśmiennictwie, ale stracił aktualność w następstwie zmiany art. 112 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Prawomocne oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (tak w całości jak i w części) stanowi czytelną informację dla pełnomocnika, jaką opłatę sądową obowiązany jest uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Bogumiła Ustjanicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w szczególności w kontekście terminów do opłacenia pisma po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów i zażalenia na to postanowienie, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu postępowania cywilnego – opłat sądowych i terminów, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnia ważną zmianę w interpretacji przepisów po nowelizacji.
“Kiedy naprawdę zaczyna biec termin na opłacenie apelacji po odmowie zwolnienia z kosztów?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 146/12 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa Gminy S. przeciwko A. Sp. z o.o. w M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 maja 2013 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 sierpnia 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Pozwana w apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 grudnia 2011 r. zawarła wniosek o zwolnienie od opłaty od apelacji. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, a Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie pozwanej. Odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego doręczono pełnomocnikowi pozwanej w dniu 25 maja 2012 r., natomiast opłata od apelacji uiszczona została w dniu 29 czerwca 2012 r. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wobec nieopłacenia jej w terminie (art. 373 k.p.c.), powołując się na treść art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w brzmieniu obowiązującym od 19 kwietnia 2010 r., nadanym ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45). Zgodnie z treścią zdania 3 tego przepisu, tygodniowy termin do wniesienia opłaty biegnie od doręczenia pełnomocnikowi strony postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie a nie od daty wezwania do uiszczenia opłaty, o ile wezwanie takie nastąpiło. Postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację zaskarżyła zażaleniem pozwana zarzucając naruszenie art. 370 w związku z art. 373 w związku z art. 130 k.p.c. w związku z art. 112 ust. 2 i 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, polegające na odrzuceniu jako nieopłaconej jej apelacji, mimo iż opłata została wniesiona w terminie zakreślonym w wezwaniu Sądu Okręgowego. We wnioskach pozwana domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Skarżąca nietrafnie dowodzi, że wezwanie do uiszczenia opłaty stosunkowej należnej od środka zaskarżenia, obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, nie może być zastąpione doręczeniem stronie odpisu postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pogląd taki był wypowiadany tak w judykaturze jak i piśmiennictwie, ale stracił aktualność w następstwie zmiany art. 112 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych dokonanej ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks 3 postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45). Ustawa weszła w życie z dniem 19 kwietnia 2010 r. i zgodnie z art. 4 ust. 2 ma zastosowanie w sprawie. Z art. 112 u.k.s.c., w brzmieniu nadanym tą ustawą wynika, że jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma, na podstawie art. 130 k.p.c. (ust. 2), przy czym przepisu tego nie stosuje się, jeżeli pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, a strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, które następnie zostało oddalone, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia (ust. 3). Zgodnie, z utrwaloną już linią orzeczniczą (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r., III CZ 70/10; z dnia 23 marca 2011 r., V CZ 116/10; z dnia 2 czerwca 2011 r., I CZ 51/11; z dnia 6 lipca 2011 r., I CZ 72/11; z dnia 9 listopada 2011 r., II CZ 88/11; z dnia 24 maja 2012 r., V CZ 12/12; z dnia 22 czerwca 2012 r., V CZ 18/12; z dnia 6 lipca 2012 r., V CZ 24/12; z dnia 31 stycznia 2013 r., II CZ 161/12 - niepublikowane), którą Sąd Najwyższy w niniejszym składzie podziela, szczególna regulacja przewidziana w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. obejmuje zarówno oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zarówno w całości jak i w części. Uregulowanie to jest funkcjonalne, usprawnia postępowanie sądowe, a jednocześnie nie utrudnia stronom realizacji ich uprawnień procesowych, ponieważ powołany przepis obowiązuje tylko przy profesjonalnym zastępstwie procesowym. Prawomocne oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (tak w całości jak i w części) stanowi czytelną informację dla pełnomocnika, jaką opłatę sądową obowiązany jest uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. 4 Uwzględniając przeto powyższe stwierdzić należy, że tygodniowy termin do uiszczenia opłaty należnej od apelacji biegł, w okolicznościach sprawy, od 25 maja 2012 r., to jest od dnia doręczenia pełnomocnikowi pozwanej postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego oddalające wniosek o zwolnienie od opłaty od apelacji. Bez znaczenia dla rozpoczęcia biegu tego terminu było wezwanie przez Sąd Okręgowy pełnomocnika pozwanej do uiszczenia opłaty, błędne bowiem czynności procesowe sądu ani nie niweczą, ani nie wstrzymują skutków upływu terminu regulowanego przepisami ustawy. Termin do uiszczenia opłaty od apelacji upłynął w dniu 1 czerwca 2012 r., stąd uiszczenie opłaty w dniu 29 czerwca 2012 r. było spóźnione. Sąd Apelacyjny zobowiązany był odrzucić apelację na podstawie art. 373 k.p.c.; postanowienie o odrzuceniu apelacji było zatem prawidłowe. Z przedstawionych przeto przyczyn, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI