V CZ 145/07

Sygn. akt V CZ 145/07 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 lutego 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. 
przy uczestnictwie W. S., A. S., A. S., M. S., K. S., I. K., T. W., J. S., A. W., Z. W., A. W., 
K. S., M. S. i P. W. 
o stwierdzenie nabycia spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 lutego 2008 r., 
zażalenia uczestników: W. S., A. S. i A. S. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 sierpnia 2007 r., sygn. akt III Ca 
(…), 
 
oddala 
wszystkie 
trzy 
zażalenia; 
zasądza 
od 
każdego 
z uczestników 
postępowania: A. S., W. S. i A. S. na rzecz wnioskodawcy - Skarbu Państwa - 
Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. kwoty po 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem 
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 marca 2007 r. odrzucił - trzy apelacje 
uczestników postępowania - W. S., A. S. i A. S. złożone od postanowienia Sądu 
Rejonowego z dnia 31 stycznia 2006 r. Powodem tego odrzucenia było niewniesienie 
przez skarżących stosownych opłat od apelacji w wysokości 100 zł przewidzianych w 
art. 50 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Uczestnicy 
postępowania o stwierdzenie nabycia spadku uiścili ostatecznie po 50 zł od wniesionych 

 
 
2 
apelacji, nie wykonując zarządzenia z dnia 10 lipca 2007 r. o konieczności uzupełnienia 
tych opłat w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia ich środków odwoławczych. 
W trzech zażaleniach uczestnicy postępowania (W. S., A. S. i A. S.) bronili 
stanowiska, że ich obowiązkiem było uiszczenie od apelacji opłaty przewidzianej § 38 
ust. 1 w zw. z § 7 ust. 1 pkt Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 1996 r. w 
sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (tj. po 20 zł). Zdaniem 
skarżących, dla określenia podstawy prawnej uiszczenia opłaty (a tym samym - jej 
wysokości) istotny był bowiem „nie moment rozpoczęcia postępowania pod sądem 
drugiej instancji (...), ale moment zakończenia postępowania przed sądem pierwszej 
instancji”. W związku z tym, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji zostało 
zakończone wydaniem postanowienia z dnia 31 stycznia 2006 r., zgodnie z art. 149 ust. 
1 ustawy z dnia 2005 r., opłacenie wniesionych trzech apelacji powinno nastąpić na 
podstawie przepisów obowiązujących w dniu 31 stycznia 2006 r., tj. § 38 ust. 1 w zw. z § 
7 ust. 1 pkt 3 wspomnianego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 
1996 r. 
Sąd Najwyższy ważył, co następuje: 
Zasadnicze znaczenie ma przyjęty sposób interpretacji art. 149 ust. 1 ustawy z 
dnia 28 lipca 2005 r., zgodnie z którym, w sprawach wszczętych przed wejściem w życie 
tej ustawy do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, stosuje się 
dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. weszła w 
życie dnia 2 marca 2005 r. (art. 51). Postanowienie Sądu Rejonowego o stwierdzenie 
nabycia spadku zostało wydane w dniu 31 stycznia 2006 r., a apelacje trzech 
uczestników od tego postanowienia wniesione zostały w dniu 29 marca 2006 r. 
W judykaturze Sądu Najwyższego i literaturze istotnie dominuje trafne 
stanowisko, że zakończenie postępowania w danej instancji w rozumieniu art. 149 ust. 1 
ustawy z 2005 r. następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tej 
instancji (zob. przede wszystkim, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 
r., III CZP 86/06, OSNC 2007, z. 7-8, poz. 107). Ustawodawca wiąże zatem ustanie 
obowiązywania starej ustawy z zakończeniem postępowania w instancji, a nie z innymi 
zdarzeniami (np. z wszczęciem postępowania w wyższej instancji). Po wydaniu 
kończącego sprawę orzeczenia obowiązuje już nowa ustawa, zgodnie z zasadą 
natychmiastowego jej stosowania. Apelacje uczestników postępowania zostały 
wniesione w dniu 29 marca 2006 r. i wówczas powstał obowiązek wniesienia opłaty od 
tych środków odwoławczych, przewidziany w art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 

 
 
3 
Od obowiązku wniesienia tych opłat w pełnej wysokości uczestnicy postępowania nie 
zostali ostatecznie zwolnieni (zarządzenie z dnia 10 lipca 2007 r.). W tej sytuacji Sąd 
Okręgowy miał podstawy do odrzucenia wszystkich apelacji. 
Z przedstawionych względów należało oddalić wszystkie trzy zażalenia 
uczestników postępowania (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach 
postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do postanowień art. 98 k.p.c., 108 § 
1 k.p.c. i §§ 8 i 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności radców 
prawnych (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).