V CZ 139/11

Sąd Najwyższy2012-02-23
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
spadekpostępowanie spadkoweapelacjazażalenieterminy procesowebraki formalneSąd NajwyższySąd Okręgowy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestnika postępowania z powodu nieusunięcia braków formalnych w terminie. Uczestnik złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, wskazując, że apelacja została odrzucona prawidłowo z powodu uchybienia tygodniowemu terminowi do usunięcia braków formalnych, a pisma złożone po terminie nie mogły być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania S. P. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 lutego 2011 r., którym odrzucono apelację tego uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 maja 2010 r. stwierdzającego nabycie spadku. Sąd Okręgowy odrzucił apelację, ponieważ braki formalne, do których usunięcia uczestnik został wezwany, nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie tygodniowym. Uczestnik w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. przez jego niezastosowanie i niepotraktowanie pisma jako wniosku o przywrócenie terminu, a także brak pouczenia o możliwości złożenia takiego wniosku. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Powołując się na art. 373 k.p.c., wskazał, że sąd drugiej instancji odrzuca apelację, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji, a w przypadku nieusunięcia braków w terminie, apelacja ulega odrzuceniu. Sąd podkreślił, że uczestnik został prawidłowo wezwany do usunięcia braków, termin upływał z dniem 2 sierpnia 2010 r., a pisma procesowe zostały nadane 3 sierpnia 2010 r., co stanowiło uchybienie terminowi. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie było podstaw do traktowania spóźnionych pism jako wniosku o przywrócenie terminu, a sąd nie miał obowiązku pouczania o możliwości złożenia takiego wniosku przed rozstrzygnięciem o skutkach spóźnienia. W konsekwencji, zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. Sąd orzekł również o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pisma złożone po terminie nie mogą być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu, jeśli ich cel jest jasny i nie budzi wątpliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że jasne brzmienie pisma i jego oczywisty cel wykluczają przypisanie mu innej treści niż wyrażona wprost. Nie ma podstaw do domniemania, że spóźnione pismo jest wnioskiem o przywrócenie terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy

Strony

NazwaTypRola
T.G.osoba_fizycznawnioskodawca
J. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
S. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji odrzuca apelację, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Jeżeli dostrzeże braki, do których usunięcia strona nie była wezwana zażąda ich usunięcia. W razie nieusunięcia braków w wyznaczonym terminie, apelacja ulega odrzuceniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 165 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 9 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 13 § ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pisma procesowe złożone po terminie do usunięcia braków formalnych nie mogą być traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu. Sąd nie ma obowiązku pouczania o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu przed rozstrzygnięciem o skutkach spóźnienia. Uchybienie terminowi do usunięcia braków formalnych skutkuje odrzuceniem apelacji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. przez niezastosowanie i niepotraktowanie pisma zawierającego usunięcie braków jako wniosku o przywrócenie terminu. Brak wyjaśnienia, czy uczestnik został pouczony o prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Godne uwagi sformułowania

Jasne brzmienie pisma i nie budzący wątpliwości cel, dla którego pismo to zostało złożone, wyklucza przypisanie mu innej treści niż wprost w nim wyrażona. Sąd nie miał też obowiązku informowania strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenia terminu do dokonania oznaczonej czynności procesowej i przesłankach skuteczności takiego wniosku i to zanim w ogóle rozstrzygnął o skutkach spóźnienia w usuwaniu braków apelacji.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący

Jan Górowski

członek

Anna Kozłowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych, usuwania braków formalnych i wniosków o przywrócenie terminu w postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminowi do usunięcia braków formalnych apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z terminami i brakami formalnymi, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.

Uchybiłeś termin? Nawet najlepsze argumenty mogą przepaść przez formalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 139/11 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku T.G. przy uczestnictwie J. P. i in. , o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2012 r., zażalenia uczestnika postępowania S. P. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 lutego 2011 r., 1. oddala zażalenie, 2. przyznaje adwokat M. P. od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego) kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) zł podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi S. P. w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. odrzucił apelację uczestnika postępowania S. P. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 maja 2010 r. stwierdzając, że braki formalne apelacji, do usunięcia których w terminie tygodniowym uczestnik został prawidłowo wezwany, zostały usunięte z uchybieniem zakreślonego terminu. Postanowienie to zaskarżył uczestnik zarzucając naruszenie art. 168 § 1 k.p.c. polegające na jego niezastosowaniu i niepotraktowaniu pisma zawierającego usunięcie braków pisma jako wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych apelacji. Zarzucił też, że nie zostało wyjaśnione, czy uczestnik został pouczony o prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych apelacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 373 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca apelację, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Jeżeli dostrzeże braki, do których usunięcia strona nie była wezwana zażąda ich usunięcia. W razie nieusunięcia braków w wyznaczonym terminie, apelacja ulega odrzuceniu. Uczestnik został wezwany do usunięcia w terminie tygodniowym braków formalnych apelacji. Wezwanie to zostało mu prawidłowo doręczone w dniu 26 lipca 2010 r., zatem termin tygodniowy upływał z dniem 2 sierpnia 2010 r. Pisma procesowe stanowiące usunięcie tych braków zostały nadane w placówce pocztowej operatora publicznego (art. 165 § 2 k.p.c.) w dniu 3 sierpnia 2010 r., a więc z uchybieniem zakreślonego terminu. Usunięcie braków apelacji z uchybieniem terminu skutkuje, zgodnie z treścią przytoczonego na wstępie art. 373 k.p.c., odrzuceniem apelacji. Zaniechanie odrzucenia apelacji przez Sąd pierwszej instancji spowodowało, że postanowienie w tym przedmiocie obowiązany był wydać sąd drugiej instancji i takie też rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego nie może być poczytane za nieprawidłowe. Nie było żadnej podstawy do traktowania pism uczestnika nadesłanych przy piśmie z dnia 2 sierpnia 2010 r., nazwanym pismem przewodnim, jako wniosku o przywrócenie terminu. Jasne brzmienie pisma i nie budzący wątpliwości cel, 3 dla którego pismo to zostało złożone, wyklucza przypisanie mu innej treści niż wprost w nim wyrażona. Sąd nie miał też obowiązku informowania strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenia terminu do dokonania oznaczonej czynności procesowej i przesłankach skuteczności takiego wniosku i to zanim w ogóle rozstrzygnął o skutkach spóźnienia w usuwaniu braków apelacji. Obowiązek odrzucenia apelacji we wskazanych okolicznościach istniał niezależnie od przyczyn, które do tego stanu doprowadziły. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu (art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.). O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 9 pkt 2 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI