V CZ 134/07

Sąd Najwyższy2008-01-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
apelacjazażalenieterminy procesoweprzywrócenie terminuwinapełnomocnikkoszty procesuSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że przekroczenie terminu do jej wniesienia nastąpiło z winy strony, obciążonej zaniedbaniem pełnomocnika.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda jako spóźnioną, uznając, że omyłka pracownika kancelarii prawnej nie stanowiła podstawy do przywrócenia terminu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na to postanowienie, podkreślając odpowiedzialność pełnomocnika za działania osób, którymi się posługuje. Dodatkowo, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda w części dotyczącej kosztów procesu, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy.

Sprawa dotyczyła zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powoda, uznając ją za spóźnioną, ponieważ bezpośrednią przyczyną przekroczenia terminu była omyłka pracownika sekretariatu kancelarii prawnej, który zaadresował przesyłkę do niewłaściwego sądu. Sąd odwoławczy powołał się na ugruntowany pogląd o odpowiedzialności pełnomocnika procesowego za czynności pracowników, którymi się posługuje. Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie zważył, że zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., przywrócenie terminu następuje tylko w przypadku braku winy strony. Podkreślono, że brak winy należy oceniać z uwzględnieniem wszelkich okoliczności sprawy i obiektywnego miernika staranności. W sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który obciążony jest zaniedbaniami osób, którymi się posługuje. Sąd Najwyższy uznał, że przekroczenie terminu do wniesienia apelacji nastąpiło z winy strony, którą obciąża zaniedbanie pełnomocnika. Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że doszło do nieuzasadnionego przywrócenia terminu i odrzucił apelację. Ponadto, Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda w zakresie kwestionującym rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów procesu, uznając je za niedopuszczalne z mocy ustawy, gdyż postanowienie w przedmiocie kosztów nie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie w sprawie, od których dopuszczalne jest zażalenie. Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398^14 k.p.c. w związku z art. 394^1 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, omyłka pracownika kancelarii prawnej nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, jeśli strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, który ponosi odpowiedzialność za zaniedbania osób, którymi się posługuje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przy ocenie winy w niezachowaniu terminu należy uwzględniać działania pełnomocnika, który obciążony jest zaniedbaniami osób, którymi się posługuje. Omyłka pracownika sekretariatu kancelarii prawnej, który zaadresował przesyłkę do niewłaściwego sądu, została uznana za zaniedbanie pełnomocnika, a tym samym za winę strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie i odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

strona pozwana

Strony

NazwaTypRola
Przedsiębiorstwo Produkcji Farmaceutycznej H.(...) S.A.spółkapowód
(...) Zakładom Farmaceutycznym "P.(...)" Sp. z o.o.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności. Nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji bada terminowość wniesionej apelacji.

k.p.c. art. 394^1 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa postanowienia Sądu drugiej instancji, od których dopuszczalne jest zażalenie.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie terminu do wniesienia apelacji nastąpiło z winy strony, którą obciąża zaniedbanie pełnomocnika. Zażalenie powoda w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu jest niedopuszczalne z mocy ustawy.

Odrzucone argumenty

Omyłka pracownika sekretariatu kancelarii prawnej jako podstawa do przywrócenia terminu. Dopuszczalność zażalenia w przedmiocie kosztów procesu na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedzialność pełnomocnika procesowego za czynności pracownika, którym się posługuje brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie zażalenie powoda w zakresie w jakim kwestionuje rozstrzygniecie Sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów procesu jest niedopuszczalne z mocy ustawy

Skład orzekający

Marek Sychowicz

przewodniczący

Grzegorz Misiurek

członek

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia przepisów dotyczących przywrócenia terminu procesowego w przypadku winy pełnomocnika oraz dopuszczalności zażalenia na postanowienia o kosztach procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i wykładni przepisów k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące odpowiedzialności pełnomocnika za błędy jego pracowników i dopuszczalności zażaleń na koszty procesu jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Błąd pracownika kancelarii kosztował klienta przegraną sprawę – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto ponosi winę.

Sektor

farmaceutyczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 134/07 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 23 stycznia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Produkcji Farmaceutycznej  
H.(...) S.A. w W. 
przeciwko (...) Zakładom Farmaceutycznym "P.(...)" Sp. z o.o.  
w Grodzisku Mazowieckim 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2008 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 sierpnia 
2007 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
1) 
oddala zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji; 
2) 
odrzuca zażalenie w pozostałej części. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd 
Apelacyjny 
w 
sprawie 
z 
powództwa 
Przedsiębiorstwa 
Produkcji 
Farmaceutycznej H.(…) S.A. w W., przeciwko (...) Zakładom Farmaceutycznym „P.(...)” 
Spółce z o.o. w G. po rozpoznaniu apelacji strony powodowej i zażalenia strony 
pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 marca 2007 r., zmienił 
zaskarżone orzeczenie w pkt II poprzez zasądzenie od strony powodowej na rzecz 

 
 
2 
strony pozwanej kwoty 41.400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, odrzucił apelację 
powoda i stosownie rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego. 
Sąd odwoławczy zbadał terminowość wniesionej przez powoda apelacji na 
podstawie art. 373 k.p.c. i zweryfikował trafność decyzji Sądu pierwszej instancji w 
przedmiocie przywrócenia terminu do jej wniesienia. W ocenie Sądu bezpośrednią 
przyczyną przekroczenia terminu była omyłka pracownika sekretariatu kancelarii 
prawnej, który zaadresował przesyłkę do niewłaściwego sądu. Sąd Apelacyjny 
odrzucając apelację jako spóźnioną, powołał się na – jego zdaniem - powszechnie 
przyjmowany i ugruntowany pogląd, o odpowiedzialności pełnomocnika procesowego za 
czynności 
pracownika, 
którym 
się 
posługuje 
przy 
podejmowaniu 
czynności 
procesowych. 
Sąd Apelacyjny nie podzielił również poglądu sądu pierwszej instancji, że motywy 
oddalenia powództwa i wartość kosztów poniesionych dotąd przez stronę przegrywającą 
spór uzasadniały odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Zwracając 
uwagę na fakt, że przedmiotowa sprawa ma charakter gospodarczy, a występujący w 
niej przedsiębiorcy znajdują się w dobrej kondycji majątkowej, Sad Apelacyjny 
uwzględnił zażalenie pozwanego i zmienił rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów 
procesu. 
Powód zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie w 
pkt 2 oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania według norm 
przepisanych, a w razie oddalenia postanowienia w tym zakresie o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia w pkt 1 w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach 
postępowania oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów według norm przepisanych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Według art. 168 § 1 k.p.c. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności 
procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W 
ugruntowanym już orzecznictwie podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminowi 
powinien być oceniany z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, 
przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od 
strony należycie dbającej o swoje interesy. Art. 168 § 1 k.p.c. nie rozróżnia stopni winy 
co oznacza, że nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu 
czynności w terminie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., 
III CZ 22/07, niepubl; z dnia 11 stycznia 2007 r., II CZ 116/06, niepubl; z dnia 23 

 
 
3 
listopada 2005 r., II CZ 103/05, niepubl; z dnia 8 grudnia 2004 r., I CZ 142/04, niepubl; z 
dnia 29 października 1999 r., I CKN 556/98, niepubl.). 
W sytuacji zaś, gdy strona, która uchybiła terminowi jest reprezentowana przez 
pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze 
działania pełnomocnika, którego obciążają zaniedbania osób, którymi on się posługuje 
(zob. postanowienia Sadu Najwyższego z dnia 28 października 2004 r., III CZ 93/04, 
niepubl; z dnia 15 marca 2000 r., II CKN 554/00, niepubl; z dnia 12 marca 1999 r., I PKN 
76/99, OSNP 2000, Nr 11, poz. 431; orz. Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 1956 r., 
4 CO. 58/55, OSN Z 1956, Nr 4, poz. 105). W niniejszej sprawie przekroczenie terminu 
do wniesienia apelacji nastąpiło z winy strony, którą w tym przypadku obciąża 
zaniedbanie pełnomocnika, a konkretnie osoby którą ten pełnomocnik się posłużył. 
W granicach kontroli zachowania warunków formalnych apelacji, którą sąd drugiej 
instancji przeprowadza na podstawie art. 373 k.p.c., mieści się również sprawdzenie 
zasadności postanowienia sądu pierwszej instancji przywracającego stronie termin do 
wniesienia apelacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999 r., I 
CKN 1422/98, niepubl). W wyniku przeprowadzonej kontroli orzeczenia Sadu pierwszej 
instancji Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że doszło do nieuzasadnionego przywrócenia 
terminu do wniesienia apelacji i odrzucił apelację uznając ją za wniesioną po terminie. 
Zażalenie powoda w zakresie w jakim kwestionuje rozstrzygniecie Sądu drugiej 
instancji w przedmiocie kosztów procesu jest niedopuszczalne z mocy ustawy i podlega 
odrzuceniu. Zważyć bowiem należy, że kodeks postępowania cywilnego dopuszcza 
zażalenie tylko na niektóre, wyraźnie określone postanowienia Sądu drugiej instancji, 
przy czym wszystkie te postanowienia stanowią postanowienia kończące postępowanie 
w sprawie (art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.). Postanowienie wydane przez Sąd drugiej instancji w 
przedmiocie kosztów procesu nie zalicza się do tej kategorii (zob. postanowienie Sądu 
Najwyższego z 17 listopada 2005 r., II CNP 15/05, OSNC 2006, Nr 9, poz. 153). 
Wprawdzie powód w uzasadnieniu zażalenia, wskazując na jego dopuszczalność w 
zakresie zaskarżenia rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów, powołał się na wyrok 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2007 r., to jednak należy podnieść, że w 
wyroku tym Trybunał uznał za niezgodny z Konstytucją RP nieobowiązujący już art. 
39318 k.p.c., który nie stanowi podstawy prawnej rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i w 
tym znaczeniu nie wiąże Sądu Najwyższego. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie 
art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI