V CZ 123/12

Sygn. akt V CZ 123/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 kwietnia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Anna Owczarek (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
w sprawie z powództwa "W. Q." Spółki z o.o.  
przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście T. 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 17 kwietnia 2013 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie o kosztach, zawarte w punkcie III 
wyroku Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 30 listopada 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Powódka W. Q. Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach 
procesu, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 listopada 2011 r. 
Postanowieniem tym Sąd Okręgowy zasądził od powódki na rzecz pozwanego 
kwotę 1200 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu 
apelacyjnym, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 98 k.p.c.   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 100 k.p.c. poprzez jego 
niezastosowanie, argumentując, iż wygrała apelację co do orzeczenia o kosztach, 
a przegrała co do zasadniczego przedmiotu sporu, którym było ustalenie wysokości 
opłaty rocznej. Koszty przyznane pozwanemu, zdaniem powódki, powinny być 
pomniejszone o koszty przysługujące powódce w postępowaniu zażaleniowym. 
W związku z tym wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia o kosztach 
postępowania apelacyjnego przez obniżenie zasądzonych od niej na rzecz 
pozwanego kosztów do kwoty 600 zł oraz o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz 
kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. 
Odpowiedź na zażalenie złożył pozwany reprezentowany przez radcę 
prawnego ustanowionego przez Starostę T. 
 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Przedmiotem sporu między stronami było ustalenie wysokości opłaty rocznej 
za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Sąd pierwszej instancji ustalił tę opłatę 
na kwotę 27 005,43 zł, oddalił dalej idące powództwo i zasądził od powódki 
na rzecz pozwanego kwotę 1 560 zł z tytułu kosztów procesu, przyjmując jako 
podstawę art. 100 k.p.c. - koszty rozdzielił między stronami w stosunku 80% 
na powódkę i w 20% na pozwanego. 
Powódka wniosła apelację, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 
13 574,49 zł. Zakwestionowała także zawarte w wyroku orzeczenie o kosztach 
wskazując, że pozwany powinien być nimi obciążony w 31,87%. 
Sąd odwoławczy uwzględnił zażalenie powódki na koszty i obniżył kwotę 
zasadzoną od niej na rzecz pozwanego do 796,02 zł, oddalił apelację „w pozostałej 
części” i zasądził od powoda na rzecz pozwanego całość kosztów postępowania 
apelacyjnego ustaloną od wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez 
powódkę. 

 
3 
Skarżąca ma rację, że w wypadku, kiedy w postępowaniu drugoinstancyjnym 
rozstrzygane były zarówno zarzuty merytoryczne dotyczące orzeczenia co do istoty 
sprawy, jak i zastrzeżenia powoda do prawidłowości postanowienia o kosztach 
procesu, aktualizujące się w wypadku nieuwzględnienia apelacji - doszło 
do  rozpoznania dwóch odrębnych środków odwoławczych - apelacji i zażalenia. 
Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie powódki, oddalił natomiast jej apelację 
i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego zgodnie z art. 98 k.p.c. 
Było  to  stanowisko 
prawidłowe, 
ponieważ 
powódka 
nie 
złożyła 
wniosku 
o przyznanie jej kosztów postępowania zażaleniowego, domagała się tylko zwrotu 
kosztów postępowania apelacyjnego. Zgodnie z treścią art. 109 § 1 k.p.c. zasadą 
jest, że sąd orzeka o kosztach procesu na wniosek. Bez wniosku rozstrzyga tylko 
o kosztach należnych stronie nie mającej fachowego pełnomocnika. Powódka była 
reprezentowana przez radcę prawnego. W związku z tym zażalenie powódki, która 
domagała się umniejszenia kwoty jaką ma zapłacić pozwanemu z tytułu kosztów 
postepowania apelacyjnego o kwotę kosztów postępowania zażaleniowego, jakie 
sama powinna otrzymać od pozwanego, nie mogło zostać uwzględnione (art. 397 
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). 
Pomimo oddalenia zażalenia powoda, Sąd Najwyższy nie uwzględnił 
wniosku pozwanego o zasądzenie kosztów postepowania zażaleniowego 
w niniejszej 
sprawie, 
ponieważ 
pozwany 
nie 
był 
prawidłowo 
reprezentowany  w  postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. 
Zgodnie z postanowieniem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii 
Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.) w postępowaniu 
przed Sądem Najwyższym zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię 
Generalną jest wyłączne z wyjątkiem przewidzianym  w art. 8b ust. 5 tej ustawy, 
który w niniejszej sprawie nie występuje. Radca prawny ustanowiony przez 
Starostę T. nie miał więc zdolności postulacyjnej do złożenia odpowiedzi na 
zażalenie i wnioskowania o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego.  
 
jw