I CZ 44/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji jako nieopłaconej należycie.
Powód złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego i wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Po oddaleniu wniosku, uiścił jedynie część należnej opłaty od apelacji. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację jako nieopłaconą należycie. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie powoda, potwierdził prawidłowość decyzji Sądu Apelacyjnego, wskazując na przepisy dotyczące opłacania pism procesowych po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów.
Powód Z.D. złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. i jednocześnie wniósł o zwolnienie od opłaty od apelacji. Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Powód uiścił następnie część należnej opłaty od apelacji, która wynosiła 4590 zł. Sąd Apelacyjny w W. postanowieniem z dnia 27 grudnia 2017 r. odrzucił apelację powoda jako nieopłaconą należycie i orzekł o zwrocie uiszczonej opłaty. Sąd Apelacyjny wskazał, że wysokość opłaty została ustalona zarządzeniem i wskazana w uzasadnieniu postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów. Powód złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, zważył, że w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia postanowienia stronie lub jej pełnomocnikowi. Po bezskutecznym upływie tego terminu, sąd odrzuca apelację. Sąd Najwyższy podkreślił, że po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów, sąd nie ma obowiązku wzywania pełnomocnika do wniesienia tych kosztów. Obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z chwilą doręczenia postanowienia o oddaleniu wniosku. Uiszczenie opłaty w niepełnej wysokości jest równoznaczne z jej nienależytym opłaceniem. Sąd Najwyższy stwierdził, że powód nie uiścił należnej opłaty od apelacji, wobec czego zachodziła podstawa do jej odrzucenia. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma obowiązku wzywania pełnomocnika strony do uiszczenia opłaty od apelacji po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, po oddaleniu wniosku o zwolnienie strony od kosztów sądowych, sąd nie ma obowiązku wezwania pełnomocnika strony do wniesienia tych kosztów. Obowiązek uiszczenia opłaty dla strony reprezentowanej przez pełnomocnika powstaje z chwilą doręczenia mu postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
L.D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z.D. | osoba_fizyczna | powód |
| L.D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia apelacji w przypadku bezskutecznego upływu terminu do jej opłacenia.
u.k.s.c. art. 112 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 112 § 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa bieg terminu do opłacenia pisma po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia apelacji w przypadku braku opłacenia.
k.p.c. art. 394 § 1 pkt 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot zaskarżenia w postaci postanowień odrzucających apelację.
k.p.c. art. 394 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienia odrzucające apelację.
k.p.c. art. 357 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 362
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 130 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 3 § 2 pkt 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa wysokość opłaty od apelacji w sprawach o zapłatę.
u.k.s.c. art. 13 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa wysokość opłaty od apelacji w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia.
u.k.s.c. art. 18
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa wysokość opłaty od apelacji w sprawach o zapłatę zachowku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia postanowienia pełnomocnikowi. Sąd nie ma obowiązku wzywania pełnomocnika do uiszczenia opłaty po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów. Uiszczenie opłaty w niepełnej wysokości jest równoznaczne z nienależytym opłaceniem pisma.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 370 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. w zw. z art. 394 § 1 pkt 9 i § 2 k.p.c. w zw. z art. 357 § 2 k.p.c. w zw. z art. 362 k.p.c., art. 112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
W razie bezskutecznego upływu terminu przewidzianego w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. - sąd pierwszej, względnie drugiej instancji odrzuca apelację Po oddaleniu wniosku o zwolnienie strony od kosztów sądowych sąd nie ma obowiązku wezwania pełnomocnika strony do wniesienia tych kosztów. Uiszczenie opłaty od apelacji w niepełnej wysokości jest równoznaczne z jej nienależytym opłaceniem
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Maria Szulc
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłacania pism procesowych po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, w szczególności w kontekście obowiązków pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z opłacaniem apelacji po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące opłat sądowych i konsekwencji ich nieuiszczenia, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Nieopłacona apelacja: kiedy sąd odrzuci pismo mimo złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 44/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Maria Szulc SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Z.D. przeciwko L.D. o zachowek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2018 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 27 grudnia 2017 r., sygn. akt V ACa […]/17, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Powód Z.D., reprezentowany przez adwokata, złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 kwietnia 2017 r. i jednocześnie wniósł o zwolnienie go od opłaty od tego środka zaskarżenia. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd Okręgowy oddalił postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r., którego odpis doręczono pełnomocnikowi powoda 7 września 2017 r. Opłata od apelacji wynosiła 4590 zł. W dniu 13 września 2017 r. powód uiścił kwotę 4560 zł, wobec czego Sąd Apelacyjny w W. p ostanowieniem z dnia 27 grudnia 2017 r. odrzucił jego apelację jako nieopłaconą należycie i orzekł o zwrocie uiszczonej opłaty. Wskazał, że wysokość opłaty została ustalona zarządzeniem z 23 czerwca 2017 r. (k. 261) oraz wskazana w uzasadnieniu postanowienia oddalającego wniosek powoda o zwolnienie go od kosztów sądowych. W zażaleniu powód zarzucił naruszenie art. 370 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. w zw. z art. 394 § 1 pkt 9 i § 2 k.p.c. w zw. z art. 357 § 2 k.p.c. w zw. z art. 362 k.p.c., art. 112 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 300 - dalej „u.k.s.c.”) w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W wypadku, gdy pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia (por. art. 112 ust. 3 u.k.s.c.). W razie bezskutecznego upływu terminu przewidzianego w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. - sąd pierwszej, względnie drugiej instancji odrzuca apelację na podstawie art. 370 k.p.c. bądź na podstawie art. 370 k.p.c. w zw. z art. 373 zd. pierwsze k.p.c. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 r., III CZP 56/12, OSNC 2013, poz. 6, poz. 70, oraz odpowiednio uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2017 r., III CZP 82/16, nie publ.). Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.k.s.c., po oddaleniu wniosku o zwolnienie strony od kosztów sądowych sąd nie ma obowiązku wezwania pełnomocnika strony do wniesienia tych kosztów. Obowiązek uiszczenia opłaty dla strony reprezentowanej przez pełnomocnika powstaje z chwilą doręczenia mu postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów, a w przypadku jego zaskarżenia - doręczenia postanowienia o oddaleniu zażalenia na takie postanowienie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2017 r., III CZ 30/16, nie publ.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2017 r., I CZ 33/17, nie publ.). Uiszczenie opłaty od apelacji w niepełnej wysokości jest równoznaczne z jej nienależytym opłaceniem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2012 r., I CZ 118/12, LEX nr 1231343 i z dnia 9 stycznia 2014 r., V CZ 78/13, LEX nr 1427419), nie może natomiast być interpretowane, jako opłacenie określonej części środka zaskarżenia, o ile nie wiąże się z dokonanym jednocześnie ograniczeniem zakresu zaskarżenia, powodującym, ze opłata staje się odpowiednia. Wysokość opłaty od apelacji jest określona ustawowo i - w wypadku roszczenia o zapłatę zachowku - uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, odpowiadając jego 5% (art. 3 ust. 2 pkt 2, art. 13 ust. 1, art. 18 u.k.s.c.). Nie budzi wątpliwości, że powód nie uiścił należnej opłaty od apelacji, wobec czego zachodziła wskazana przez Sąd Apelacyjny podstawa do jej odrzucenia. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, zgodnie z art. 394 1 § 3 i art. 398 14 k.p.c. jw ał
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI