V CZ 13/12

Sygn. akt V CZ 13/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 24 maja 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Anna Kozłowska 
SSN Maria Szulc 
 
 
w sprawie z powództwa A. M. 
przeciwko "E. Technologie Ekologiczne" Spółce z ograniczoną 
odpowiedzialnością w C. o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 24 maja 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 28 listopada 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił  
apelację pozwanej E. Technologie Ekologiczne spółki z o.o. w C. m wniesioną od 
wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 maja 2011 r.  
Podstawę odrzucenia apelacji stanowił art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c., gdyż 
apelacja nie została opłacona w terminie. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r., 
Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanej o zwolnienie od kosztów sądowych, 
a następnie zażalenie od powyższego postanowienia oddalił Sąd Apelacyjny 
postanowieniem 
z 
dnia 
6 
września 
2011 
r., 
które 
zostało 
doręczone 
pełnomocnikowi pozwanej w dniu 12 września 2011 r. Opłata sądowa od apelacji 
została uiszczona przez pozwaną dopiero w dniu 10 października 2011 r. 
na  wezwanie Sądu Okręgowego z dnia 3 października 2011 r., a zatem po terminie 
tygodniowym do jej uiszczenia, którego bieg – zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy 
z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, 
poz. 1398 ze zm., dalej: „u.k.s.c.”). – rozpoczął się w dniu 12 września 2011 r. 
i  minął z dniem 19 września 2011 r.. Na bieg tego terminu nie miało wpływu błędne 
wezwanie pełnomocnika pozwanej przez Sąd Okręgowy do usunięcia braków 
apelacji poprzez jej opłacenie. 
Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 listopada 2011 r. zostało 
zaskarżone przez pozwaną, która zarzuciła naruszenie art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 
ust. 3 i art. 2 Konstytucji, art. 1302 § 3 k.p.c. – mimo jego uchylenia przez art. 1 
pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., zmieniającą ustawę kodeks 
postępowania cywilnego z dniem 1 lipca 2009 r. - oraz art. 373 k.p.c. w zw. z art. 
130 § 3 k.p.c. Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 112 ust. 1 u.k.s.c., zgłoszenie 
wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniesienia środka odwoławczego 
od postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych nie wstrzymuje 
biegu toczącego się postępowania. Jednakże, według art. 112 ust. 2 u.k.s.c., jeżeli 
wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do 
opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do 

 
3 
opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 k.p.c. Zastosowanie trybu 
przewidzianego w art. 130 k.p.c.- jak stanowi art. 112 ust. 3 u.k.s.c. -  nie ma jednak 
zastosowania wówczas, gdy pismo podlegające opłacie w wysokości stałej lub 
stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub 
wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata lub radcę 
prawnego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku, jeżeli wniosek 
o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia 
pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia 
doręczenia stronie  postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na 
posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak – jak miało to miejsce 
w sprawie – o  zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji, a 
strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma 
biegnie od  dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie. 
Według  przedstawionych wyżej regulacji, prawidłowa była ocena Sądu drugiej 
instancji, że  termin do uiszczenia przez pozwaną opłaty od apelacji biegł od chwili 
doręczenia pełnomocnikowi pozwanej odpisu postanowienia Sądu Apelacyjnego 
wydanego na posiedzeniu niejawnym oddalającego zażalenie pozwanej wniesione 
na postanowienie Sądu Okręgowego oddalającego wniosek pozwanej o zwolnienie 
jej od kosztów sądowych. Rozpoczęcie biegu terminu do opłacenia apelacji nie było 
uzależnione od wezwania pozwanej (jej pełnomocnika) do uiszczenia opłaty od 
apelacji w trybie art. 130 k.p.c. w zw. z art. 112 ust. 2 u.k.s.c. albowiem przepis 
szczególny, zawarty w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., wyłączał jego zastosowanie 
w sytuacji, gdy apelacja podlegająca opłacie stosunkowej obliczonej od wskazanej 
w niej wartości przedmiotu zaskarżenia została wniesiona przez profesjonalnego 
pełnomocnika procesowego (adwokata). Odrzucenie apelacji znajdowało więc 
podstawę w art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., który nakazuje odrzucić Sądowi 
drugiej instancji apelację strony, która nie została opłacona w terminie. Późniejsze 
opłacenie apelacji nie sanuje uchybienia polegającego na nieopłaceniu apelacji 
w terminie. Z tej przyczyny za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 373 
k.p.c. w zw. z art. 130 § 3 k.p.c. uzasadniony tym, iż uiszczenie opłaty od apelacji 
w następstwie wezwania Sądu Okręgowego stanowiło uzupełnienie braku 
fiskalnego apelacji. 

 
4 
Wbrew zarzutowi zażalenia, Sąd Okręgowy nie naruszył art. 45 ust. 1 w zw. 
z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji skoro zaskarżone zażaleniem orzeczenie miało 
podstawę w powołanych wcześniej przepisach korzystających z domniemania ich 
zgodności z Konstytucją. Sąd drugiej instancji nie naruszył także art. 1302 § 2 
k.p.c., który w chwili wydania zaskarżonego postanowienia już nie obowiązywał 
i nie został zastosowany przez Sąd drugiej instancji. 
Z tych względów zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu 
na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.