I CZ 13/10

Sąd Najwyższy2010-05-19
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweopłata stosunkowaapelacjaodrzucenie apelacjizwolnienie od kosztówSąd Najwyższypostępowanie odwoławcze

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia należnej opłaty stosunkowej.

Powódka wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu nieopłacenia jej opłatą stosunkową, mimo wezwania. Sąd Apelacyjny uznał, że nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje uchybienia pełnomocnika w zakresie opłacenia środka odwoławczego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki, potwierdzając prawidłowość stanowiska Sądu Apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego, ponieważ nie została ona opłacona należytą opłatą stosunkową, a wniosek o zwolnienie od tej opłaty złożono po wezwaniu do jej uiszczenia. Sąd Apelacyjny uznał, że nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie naprawia tego uchybienia. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że została zwolniona od kosztów sądowych przez Sąd Okręgowy i powołując się na przepisy dotyczące kosztów sądowych w sprawach wszczętych przed zmianą ustawy. Sąd Najwyższy zważył, że powódka korzystała z częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ale apelacja została wniesiona po terminie i nie została opłacona w całości. Sąd Najwyższy potwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację, ponieważ nadanie jej biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje uchybienia pełnomocnika w zakresie opłacenia środka odwoławczego. Podstawę prawną stanowił uchylony art. 1302 § 3 k.p.c., który miał zastosowanie do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, oddalając zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje uchybienia w postaci ciążącego na pełnomocniku obowiązku samodzielnego opłacenia środka odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. miał zastosowanie w sprawie, zgodnie z którym sąd odrzuca bez wezwania apelację podlegającą opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej, wniesioną przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis ten wszedł w życie przed wniesieniem apelacji i jego stosowanie było uzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

H.(...) Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W.

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznapowódka
H.(...) Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 130² § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty m. in. wniesioną przez adwokata lub radcę prawnego apelację podlegającą opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 377

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 14 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 100 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 8 § ust. 1

Przepisy ustawy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu wejścia ustawy w życie.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja nie została opłacona należytą opłatą stosunkową. Wniosek o zwolnienie od opłaty złożono po wezwaniu do jej uiszczenia. Nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje uchybienia pełnomocnika w zakresie opłacenia środka odwoławczego. Przepisy ustawy nowelizującej k.p.c. stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie.

Odrzucone argumenty

Powódka została zwolniona w całości od kosztów sądowych przez Sąd Okręgowy. Powództwo zostało wytoczone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zastosowanie powinny mieć przepisy art. 14 ust. 2 i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje uchybienia w postaci ciążącego na pełnomocniku obowiązku samodzielnego opłacenia środka odwoławczego uchylony art. 1302 § 3 k.p.c. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Jan Futro

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłacania apelacji i stosowania przepisów przejściowych w sprawach cywilnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wniesienia apelacji i specyfiki opłat sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi i stosowaniem przepisów przejściowych, co jest ważne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Nieopłacona apelacja: czy zwolnienie od kosztów ratuje sprawę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 13/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 maja 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) 
SSA Jan Futro 
 
w sprawie z powództwa P. P. 
przeciwko H.(...) Towarzystwu Ubezpieczeń S.A. w W. 
o zapłatę i rentę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 19 maja 2010 r., 
zażalenia powódki na postanowienie zawarte w pkt V wyroku 
Sądu Apelacyjnego z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny w punkcie V wyroku z dnia 8 października 2009 r. odrzucił 
apelację powódki od wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 10 marca 2009 r. W 
uzasadnieniu wyjaśnił, że apelacja powódki wniesiona przez profesjonalnego 
pełnomocnika nie została opłacona opłatą stosunkową, a wniosek o zwolnienie od tej 
opłaty złożony został dopiero po wezwaniu do uiszczenia opłaty. Nadanie apelacji biegu 
przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje, zdaniem Sądu Apelacyjnego, uchybienia w 
postaci ciążącego na pełnomocniku obowiązku samodzielnego opłacenia środka 
odwoławczego, zatem, zgodnie z obowiązującym w dniu wniesienia apelacji art. 1302 § 

 
2 
3 w związku z art. 377 k.p.c., należało odrzucić apelację powódki, skoro nie dokonał 
tego Sąd Okręgowy. 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego pełnomocnik powódki 
podkreślił, że powódka została zwolniona w całości od kosztów sądowych przez Sąd 
Okręgowy. Powództwo zostało wytoczone dnia 8 stycznia 2007 r. k.p.c., a więc przed 
dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy z dnia z dnia 
28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 21, poz. 123), tj. 
przed dniem 10 marca 2007 r. Miały w związku z tym zastosowanie przepisy art. 14 ust. 
2 i art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.; dalej: u.k.s.c.). Pełnomocnik powódki 
powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., II UZ 47/07 
(OSNP 2009, nr 9-10, poz. 129), zgodnie z którym zmiana treści art. 100 ust. 2 i 
uchylenie art. 14 ust. 2 u.k.s.c. nie dotyczą spraw wszczętych przed dniem wejścia w 
życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w 
sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123), czyli przed 10 marca 2007 r. W 
sprawach tych aż do ich zakończenia stosuje się art. 100 ust. 2 i art. 14 ust. 2 w 
brzmieniu sprzed nowelizacji. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W niniejszej sprawie powódka korzystała z częściowego zwolnienia od kosztów 
sądowych, mianowicie ze zwolnienia z opłaty od pozwu (na mocy postanowienia Sądu 
Okręgowego z dnia 2 kwietnia 2007 r.). Apelacja od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 10 
marca 2009 r. została wniesiona dnia 23 kwietnia 2009 r. Pełnomocnik powódki wniósł 
opłatę od apelacji w wysokości 50 złotych. Został w związku z tym wezwany do 
uiszczenia opłaty od apelacji w wysokości 25.828 złotych. Wtedy wniósł o zwolnienie 
powódki od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 20 maja 2009 r. 
zwolnił powódkę od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu 
trafnie jednak uznał, że nadanie apelacji biegu przez Sąd Okręgowy nie konwaliduje 
uchybienia w postaci ciążącego na pełnomocniku obowiązku jej opłacenia. Podstawę 
zaskarżonego postanowienia stanowi art. 1302 § 3 k.p.c., zgodnie z którym sąd odrzuca 
bez wezwania o uiszczenie opłaty m. in. wniesioną przez adwokata lub radcę prawnego 
apelację podlegającą opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej. Przepis ten został 
uchylony przez ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks 
postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571), która 
weszła w życie dnia 1 lipca 2009 r. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, jej przepisy stosuje 

 
3 
się do postępowań wszczętych po dniu wejścia ustawy w życie. zatem uchylony art. 
1302 § 3 k.p.c. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Co więcej, należy 
podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził zgodność tego przepisu z Konstytucją w 
wyrokach z dnia 17 listopada 2008 r., SK 33/07 (OTK 2008, nr 9A, poz. 154), 28 maja 
2009 r., P 87/08 (OTK 2009, nr 5A, poz. 72) i z dnia 14 września 2009 r., SK 47/07 (OTK 
2009, nr 8 A, poz. 122). 
Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z 
art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI