V CZ 125/12

Sąd Najwyższy2013-04-17
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesukoszty apelacyjnewynagrodzenie pełnomocnikaSąd Najwyższyzażaleniekodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie powódki na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zasądzając od pozwanego dalszą kwotę 450 zł i nie obciążając go kosztami postępowania zażaleniowego.

Powódka wniosła zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, zarzucając Sądowi Okręgowemu zaniżenie wynagrodzenia jej pełnomocnika. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za uzasadnione, wskazując na niewłaściwe obliczenie kosztów przez sąd niższej instancji. Zgodnie z przepisami, wynagrodzenie pełnomocnika występującego po raz pierwszy na etapie apelacji powinno być wyższe. Sąd Najwyższy skorygował obliczenia, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki dalszą kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki R. B. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, zmienił częściowo zaskarżony wyrok i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.296,25 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, stosunkowo rozdzielając koszty w proporcji 75:25% na korzyść powódki. Powódka zarzuciła Sądowi Okręgowemu niewłaściwe wyliczenie kosztów, w szczególności zaniżenie wynagrodzenia pełnomocnika, który wstąpił do sprawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za uzasadnione. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wynagrodzenie pełnomocnika, który zgłosił swój udział na etapie postępowania odwoławczego i musiał zapoznać się z materiałem sprawy, powinno być wyższe niż pełnomocnika prowadzącego sprawę od początku. Sąd Najwyższy skorygował obliczenia, przyjmując wynagrodzenie pełnomocnika powódki jako 75% stawki minimalnej, co dało kwotę 1800 zł. Łączne koszty poniesione przez powódkę wyniosły 2715 zł (915 zł opłaty od apelacji + 1800 zł wynagrodzenia pełnomocnika). Koszty pozwanego wyniosły 1200 zł. Po uwzględnieniu proporcji rozdzielenia kosztów (75% na korzyść powódki), Sąd Najwyższy zasądził od pozwanego na rzecz powódki dalszą kwotę 450 zł, a także nie obciążył pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie pełnomocnika, który zgłosił swój udział na etapie postępowania odwoławczego i musi zapoznać się z zebranym materiałem oraz przygotować stanowisko w sprawie, powinno być wyższe niż pełnomocnika prowadzącego sprawę od początku. Stawka wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, które zróżnicowały stawki wynagrodzenia w zależności od etapu postępowania, na którym pełnomocnik przystąpił do sprawy. Podkreślono, że większy nakład pracy pełnomocnika na etapie apelacji uzasadnia wyższe wynagrodzenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono zażalenie

Strona wygrywająca

powódka R. B.

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznapowódka
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "WARTA" S.A.spółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie "reprezentowania strony" w rozumieniu art. 98 § 3 k.p.c. odpowiada określeniu "prowadzenia sprawy przez pełnomocnika" zawartemu w § 13 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje wzajemne zniesienie lub rozdzielenie kosztów w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.

k.p.c. art. 3941 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie o kosztach przez Sąd Najwyższy.

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § ust. 6

Reguluje zastosowanie przepisów k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 3 maja 2012 r.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 i 2

Określa stawki wynagrodzenia adwokata, zróżnicowane w zależności od etapu postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 6 § pkt 5

Określa stawkę minimalną wynagrodzenia adwokata w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe obliczenie wynagrodzenia pełnomocnika powódki przez Sąd Okręgowy, który wstąpił do sprawy na etapie apelacji. Zastosowanie niższej stawki wynagrodzenia pełnomocnika niż przewidują przepisy dla pełnomocnika przystępującego do sprawy na etapie postępowania odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

niezbędny nakład pracy pełnomocnika, który prowadził sprawę od początku, jest mniejszy aniżeli nakład pracy pełnomocnika, który zgłosił swój udział na etapie postępowania odwoławczego i musi zapoznać się po raz pierwszy z zebranym materiałem określenie "reprezentowania strony" w rozumieniu art. 98 § 3 k.p.c. odpowiada określeniu "prowadzenia sprawy przez pełnomocnika" zawartemu w § 13 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący, sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów zastępstwa procesowego na etapie postępowania apelacyjnego, w szczególności wynagrodzenia pełnomocnika przystępującego do sprawy na tym etapie."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego obowiązującego do dnia 3 maja 2012 r. w zakresie stosowania art. 3941 § 1 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Jak prawidłowo naliczyć koszty zastępstwa procesowego na etapie apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 18 300 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 450 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1296,25 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 125/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 kwietnia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Anna Owczarek (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
w sprawie z powództwa R. B. 
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "WARTA" S.A. w Warszawie 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 17 kwietnia 2013 r., 
zażalenia powódki na postanowienie o kosztach, zawarte w punkcie III wyroku 
Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 17 kwietnia 2012 r.,  
 
 
1) 
zmienia 
rozstrzygnięcie 
o 
kosztach 
procesu 
w postępowaniu apelacyjnym, (punkt III wyroku) w ten 
sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz powódki 
dalszą kwotę 450,-  (czterystapięćdziesiąt) zł, 
2) 
nie 
obciąża 
pozwanego 
kosztami 
postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. po rozpoznaniu apelacji 
powódki zmienił w części zaskarżony wyrok, oddalił apelację w pozostałym zakresie, 
zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1.296,25 zł zwrotu kosztów 
postępowania apelacyjnego. Sąd wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach 
procesu art. 98 k.p.c. Z uzasadnienia wynika, że koszty zostały stosunkowo 
rozdzielone w proporcji odpowiedniej do wyniku postępowania, tj.  odpowiednio 
75:25% na korzyść powódki. 
Powódka R. B. wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach wskazując, że 
Sąd odwoławczy zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji niewłaściwie wyliczył 
koszty postępowania apelacyjnego gdyż zaniżył wynagrodzenie pełnomocnika nie 
uwzględniając, iż wstąpił on do sprawy dopiero na etapie postępowania 
odwoławczego. 
Sąd Najwyższy zważył: 
Zażalenie jest uzasadnione. 
Zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy 
Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, 
poz. 1381) w sprawie znajduje zastosowanie art. 3941 § 1 k.p.c. w brzmieniu 
obowiązującym do dnia 3 maja 2012 r. Zażalenie dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach 
w postępowaniu apelacyjnym, zatem podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez 
Sąd Najwyższy. 
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata 
zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone 
w odrębnych przepisach. Określając w § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie 
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej 
udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) stawki 
wynagrodzenia ustawodawca przyjął, że niezbędny nakład pracy pełnomocnika, 
który prowadził sprawę od początku, jest mniejszy aniżeli nakład pracy 
pełnomocnika, który zgłosił swój udział na etapie postępowania odwoławczego i musi 
zapoznać się po raz pierwszy z zebranym materiałem oraz przygotować stanowisko 
w sprawie nieprawomocnie osądzonej, dlatego w odniesieniu do tych pełnomocników 

 
3 
ustanowił zróżnicowaną procentową stawkę, przyjmując ją odpowiednio jako 50% 
i 75% minimalnego wynagrodzenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
2 lutego 2011 r., II CZ 193/10, nie publ.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego 
przyjmuje się ponadto, że określenie "reprezentowania strony" w rozumieniu art. 98 
§ 3 k.p.c. odpowiada określeniu "prowadzenia sprawy przez pełnomocnika" 
zawartemu w § 13 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia (por. postanowienie z dnia 
8 marca 2012 r., V CZ 153/11, nie publ.). 
Powódka przed sądem I instancji występowała samodzielnie. Dopiero na 
etapie postępowania odwoławczego, składając apelację, podjął czynności w jej 
imieniu adwokat M. K. W tym stanie rzeczy wynagrodzenie pełnomocnika należało 
obliczyć jako 75% od kwoty 2400 zł (stawki minimalnej wynikającej z § 6 pkt 5 cyt. 
rozporządzenia) w związku z wartością przedmiotu zaskarżenia określoną na kwotę 
18300 zł, tj. na kwotę 1800 zł. Na koszty poniesione przez powódkę powódki 
składała się zatem kwota 915 zł uiszczona tytułem opłaty od apelacji oraz 
wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1800 zł, zaś pozwanej spółki wynagrodzenie 
pełnomocnika 
w 
wysokości 
50% 
stawki 
maksymalnej 
określonej 
w cyt. 
rozporządzeniu, tj. w kwocie 1200 zł.  
Podkreślić należy, że mimo wskazania przez Sąd Okręgowy niepełnej 
podstawy prawnej, dotyczącej zasady odpowiedzialności za wynik sporu bez 
odwołania do art. 
100 k.p.c., przewidującego, 
w 
wypadku częściowego 
uwzględnienia żądań wzajemne zniesienie lub rozdzielenie kosztów, w istocie 
przepis ten został prawidłowo zastosowany. Uchybienie Sądu polegało jednak 
na zaniżeniu wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi powódki. Dokonując korekty 
obliczenia przyjęto dotychczasową zasadę i proporcję rozdzielenia kosztów 
postępowania apelacyjnego uwzględniając stopień w jakim każda ze stron utrzymała 
się ze swym roszczeniem (odpowiednio 75% i 25%). Odpowiednio zatem na rzecz 
powódki winien być zasądzony zwrot kosztów procesu w wysokości 1736,25 zł 
(różnica kosztów, które powódka poniosła w postępowaniu apelacyjnym tj. kwoty 
2715 zł i iloczynu łącznej kwoty kosztów obu stron tj. kwoty 3915 zł).  
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 
3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI