V CZ 124/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zasądził od Rzeczników Konsumentów (Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. i Miejskiego Rzecznika Konsumentów w P.) na rzecz pozwanej J. K.-K. kwoty po 465 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny uznał, że skoro powództwo zostało oddalone po uwzględnieniu apelacji pozwanej, powodowie przegrali sprawę i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.) powinni ponieść koszty. Rzecznik Konsumentów domagał się zmiany postanowienia, argumentując, że wykonywanie jego zadań samorządowych nie powinno wiązać się z ponoszeniem kosztów wobec przeciwnika, a powinny one obciążać Powiat T. Powołał się również na odpowiednie stosowanie przepisów o prokuratorze (art. 634 k.p.c.) i art. 106 k.p.c., a także na możliwość zastosowania art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że zmiana wyroku uwzględniającego powództwo przez sąd drugiej instancji i oddalenie powództwa oznacza przegranie sprawy przez powoda, który jest zobowiązany do zwrotu kosztów przeciwnikowi zgodnie z art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że możliwość nieobciążania strony przegrywającej kosztami (art. 102 k.p.c.) wymaga zaistnienia wypadków szczególnie uzasadnionych, które nie zostały wykazane w tej sprawie. Odnosząc się do argumentacji o odpowiednim stosowaniu art. 106 k.p.c., Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy rzecznik (podobnie jak prokurator) występuje z samodzielnym uprawnieniem do inicjowania postępowań sądowych, a jego udział w sprawie nie zwalnia go od odpowiedzialności z tytułu kosztów postępowania względem strony wygrywającej. Finansowanie działalności rzecznika przez powiat jest kwestią wewnętrzną i nie może być wyrażone w treści wyroku sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOdpowiedzialność Rzecznika Konsumentów za koszty procesu w przypadku przegrania sprawy, interpretacja art. 106 k.p.c. w kontekście samodzielnego działania Rzecznika.
Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika Konsumentów i jego statusu procesowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Rzecznik Konsumentów, występując w obronie praw konsumentów, jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania apelacyjnego w przypadku przegrania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Rzecznik Konsumentów, jako strona przegrywająca sprawę, jest zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego przeciwnikowi procesowemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Rzecznik Konsumentów, działając w ramach samodzielnego uprawnienia do występowania z roszczeniami, nie jest zwolniony z odpowiedzialności za koszty procesu. Odpowiednie stosowanie przepisów o prokuratorze (art. 106 k.p.c.) dotyczy jedynie udziału w sprawie związanego z działaniem na rzecz oznaczonej osoby, a nie samodzielnego inicjowania postępowań. Finansowanie działalności rzecznika przez powiat jest kwestią wewnętrzną.
Czy w przypadku Rzecznika Konsumentów można zastosować art. 102 k.p.c. (zwolnienie z kosztów w wypadkach szczególnie uzasadnionych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano istnienia wypadków szczególnie uzasadnionych, które uzasadniałyby odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga wyłonienia się w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, wskazujących na sprzeczność ponoszenia kosztów z powszechnym odczuciem sprawiedliwości. Samo występowanie Rzecznika w interesie konsumentów nie stanowi takiego wypadku, a zażalenie nie zawierało argumentacji uzasadniającej zastosowanie tego przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Powiatowy Rzecznik Konsumentów w T. | instytucja | powód |
| Miejski Rzecznik Konsumentów w P. | instytucja | powód |
| J. K.-K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawowa zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, nakazująca stronie przegrywającej zwrócić przeciwnikowi poniesione koszty.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w tym przepisów o kosztach, do postępowania apelacyjnego.
u.p.n.p.r. art. 12 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
Uprawnienie Rzecznika Konsumentów do samodzielnego występowania z roszczeniami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
k.p.c. art. 634
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o prokuratorze do Rzecznika Konsumentów.
k.p.c. art. 106
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący kosztów w przypadku udziału prokuratora, który nie ma zastosowania w przypadku samodzielnego występowania Rzecznika z roszczeniami.
u.s.p. art. 4 § ust. 1 pkt 18
Ustawa o samorządzie powiatowym
Zadania powiatu w zakresie ochrony praw konsumenta.
u.o.k.i.k. art. 39 § ust. 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Rzecznik konsumentów wykonuje zadania samorządu powiatowego w zakresie ochrony praw konsumentów.
u.o.k.i.k. art. 40 § ust. 1
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Status Rzecznika Konsumentów jako pracownika samorządowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Rzecznik Konsumentów nie powinien ponosić kosztów postępowania apelacyjnego, ponieważ wykonuje zadania samorządu. • Do Rzecznika Konsumentów stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze (art. 634 k.p.c. i art. 106 k.p.c.). • Należało zastosować art. 102 k.p.c. z uwagi na szczególne okoliczności sprawy.
Godne uwagi sformułowania
zmiana wyroku uwzględniającego powództwo przez sąd drugiej instancji i oddalenie powództwa oznacza, że powód przegrał sprawę • możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów albo nieobciążenia jej w ogóle tymi kosztami, uzależniona jest, stosownie do art. 102 k.p.c., od wyłonienia się w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych • samodzielne zaś uprawnienie rzecznika konsumentów do występowania z roszczeniami w ramach uprawnienia z art. 12 ust. 4 wymienionej ustawy nie zwalnia go od odpowiedzialności z tytułu kosztów postępowania względem strony pozwanej, która wygrała sprawę.
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Bogumiła Ustjanicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność Rzecznika Konsumentów za koszty procesu w przypadku przegrania sprawy, interpretacja art. 106 k.p.c. w kontekście samodzielnego działania Rzecznika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika Konsumentów i jego statusu procesowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię odpowiedzialności za koszty procesu dla Rzeczników Konsumentów, co jest istotne dla praktyków prawa konsumenckiego.
“Rzecznik Konsumentów przegrał sprawę i musi zapłacić koszty? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty postępowania apelacyjnego: 465 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 465 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.