Orzeczenie · 2013-04-17

V CZ 124/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-04-17
SAOSCywilneochrona konsumentówŚrednianajwyższy
ochrona konsumentówrzecznik konsumentówkoszty procesuzasada odpowiedzialności za wynik sprawypostępowanie apelacyjneSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zasądził od Rzeczników Konsumentów (Powiatowego Rzecznika Konsumentów w T. i Miejskiego Rzecznika Konsumentów w P.) na rzecz pozwanej J. K.-K. kwoty po 465 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny uznał, że skoro powództwo zostało oddalone po uwzględnieniu apelacji pozwanej, powodowie przegrali sprawę i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.) powinni ponieść koszty. Rzecznik Konsumentów domagał się zmiany postanowienia, argumentując, że wykonywanie jego zadań samorządowych nie powinno wiązać się z ponoszeniem kosztów wobec przeciwnika, a powinny one obciążać Powiat T. Powołał się również na odpowiednie stosowanie przepisów o prokuratorze (art. 634 k.p.c.) i art. 106 k.p.c., a także na możliwość zastosowania art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślił, że zmiana wyroku uwzględniającego powództwo przez sąd drugiej instancji i oddalenie powództwa oznacza przegranie sprawy przez powoda, który jest zobowiązany do zwrotu kosztów przeciwnikowi zgodnie z art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że możliwość nieobciążania strony przegrywającej kosztami (art. 102 k.p.c.) wymaga zaistnienia wypadków szczególnie uzasadnionych, które nie zostały wykazane w tej sprawie. Odnosząc się do argumentacji o odpowiednim stosowaniu art. 106 k.p.c., Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy rzecznik (podobnie jak prokurator) występuje z samodzielnym uprawnieniem do inicjowania postępowań sądowych, a jego udział w sprawie nie zwalnia go od odpowiedzialności z tytułu kosztów postępowania względem strony wygrywającej. Finansowanie działalności rzecznika przez powiat jest kwestią wewnętrzną i nie może być wyrażone w treści wyroku sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Odpowiedzialność Rzecznika Konsumentów za koszty procesu w przypadku przegrania sprawy, interpretacja art. 106 k.p.c. w kontekście samodzielnego działania Rzecznika.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika Konsumentów i jego statusu procesowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Rzecznik Konsumentów, występując w obronie praw konsumentów, jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania apelacyjnego w przypadku przegrania sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Rzecznik Konsumentów, jako strona przegrywająca sprawę, jest zobowiązany do zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego przeciwnikowi procesowemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Rzecznik Konsumentów, działając w ramach samodzielnego uprawnienia do występowania z roszczeniami, nie jest zwolniony z odpowiedzialności za koszty procesu. Odpowiednie stosowanie przepisów o prokuratorze (art. 106 k.p.c.) dotyczy jedynie udziału w sprawie związanego z działaniem na rzecz oznaczonej osoby, a nie samodzielnego inicjowania postępowań. Finansowanie działalności rzecznika przez powiat jest kwestią wewnętrzną.

Czy w przypadku Rzecznika Konsumentów można zastosować art. 102 k.p.c. (zwolnienie z kosztów w wypadkach szczególnie uzasadnionych)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazano istnienia wypadków szczególnie uzasadnionych, które uzasadniałyby odstąpienie od obciążenia strony przegrywającej kosztami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zastosowanie art. 102 k.p.c. wymaga wyłonienia się w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych, wskazujących na sprzeczność ponoszenia kosztów z powszechnym odczuciem sprawiedliwości. Samo występowanie Rzecznika w interesie konsumentów nie stanowi takiego wypadku, a zażalenie nie zawierało argumentacji uzasadniającej zastosowanie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
J. K.-K.

Strony

NazwaTypRola
Powiatowy Rzecznik Konsumentów w T.instytucjapowód
Miejski Rzecznik Konsumentów w P.instytucjapowód
J. K.-K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawowa zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, nakazująca stronie przegrywającej zwrócić przeciwnikowi poniesione koszty.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w tym przepisów o kosztach, do postępowania apelacyjnego.

u.p.n.p.r. art. 12 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym

Uprawnienie Rzecznika Konsumentów do samodzielnego występowania z roszczeniami.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

k.p.c. art. 634

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o prokuratorze do Rzecznika Konsumentów.

k.p.c. art. 106

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów w przypadku udziału prokuratora, który nie ma zastosowania w przypadku samodzielnego występowania Rzecznika z roszczeniami.

u.s.p. art. 4 § ust. 1 pkt 18

Ustawa o samorządzie powiatowym

Zadania powiatu w zakresie ochrony praw konsumenta.

u.o.k.i.k. art. 39 § ust. 1

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Rzecznik konsumentów wykonuje zadania samorządu powiatowego w zakresie ochrony praw konsumentów.

u.o.k.i.k. art. 40 § ust. 1

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów

Status Rzecznika Konsumentów jako pracownika samorządowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Rzecznik Konsumentów nie powinien ponosić kosztów postępowania apelacyjnego, ponieważ wykonuje zadania samorządu. • Do Rzecznika Konsumentów stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze (art. 634 k.p.c. i art. 106 k.p.c.). • Należało zastosować art. 102 k.p.c. z uwagi na szczególne okoliczności sprawy.

Godne uwagi sformułowania

zmiana wyroku uwzględniającego powództwo przez sąd drugiej instancji i oddalenie powództwa oznacza, że powód przegrał sprawę • możliwość obciążenia strony przegrywającej jedynie częścią kosztów albo nieobciążenia jej w ogóle tymi kosztami, uzależniona jest, stosownie do art. 102 k.p.c., od wyłonienia się w sprawie wypadków szczególnie uzasadnionych • samodzielne zaś uprawnienie rzecznika konsumentów do występowania z roszczeniami w ramach uprawnienia z art. 12 ust. 4 wymienionej ustawy nie zwalnia go od odpowiedzialności z tytułu kosztów postępowania względem strony pozwanej, która wygrała sprawę.

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Odpowiedzialność Rzecznika Konsumentów za koszty procesu w przypadku przegrania sprawy, interpretacja art. 106 k.p.c. w kontekście samodzielnego działania Rzecznika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Rzecznika Konsumentów i jego statusu procesowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię odpowiedzialności za koszty procesu dla Rzeczników Konsumentów, co jest istotne dla praktyków prawa konsumenckiego.

Rzecznik Konsumentów przegrał sprawę i musi zapłacić koszty? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty postępowania apelacyjnego: 465 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 465 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst