V CZ 119/05

Sąd Najwyższy2005-10-26
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowanianieważność postępowaniapozbawienie możności działaniatymczasowe aresztowanieskarga o wznowienieSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, uznając, że mimo tymczasowego aresztowania, pozwana podjęła działania po ustaniu niemożności działania.

Pozwana wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że była pozbawiona możności działania z powodu tymczasowego aresztowania i depresji, co uniemożliwiło jej obronę w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny odrzucił jej skargę, uznając, że niemożność działania ustała. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, podkreślając, że od momentu odbioru zawiadomienia o rozprawie apelacyjnej pozwana podejmowała działania procesowe, co świadczy o ustaniu niemożności działania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Pozwana domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, powołując się na art. 401 pkt 2 k.p.c., czyli pozbawienie możności działania. Argumentowała, że w okresie od października 2002 r. do października 2003 r. była tymczasowo aresztowana, co spowodowało depresję i niemożność zrozumienia pisma sądowego dotyczącego rozprawy apelacyjnej. Ponadto, korespondencja do niej była kontrolowana przez organy ścigania. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście bezzasadne. Zgodnie z przepisami, wznowienie postępowania z powodu nieważności nie jest dopuszczalne, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała. Sąd wskazał, że pozwana odebrała zawiadomienie o rozprawie apelacyjnej w dniu 5 listopada 2003 r., stawiła się na rozprawę (choć z opóźnieniem), a następnie podejmowała dalsze kroki procesowe, takie jak wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a także wniosek o wstrzymanie nadania klauzuli wykonalności. Ostatecznie ustanowiony pełnomocnik złożył kasację. Sąd Najwyższy stwierdził, że od dnia 5 listopada 2003 r. niemożność działania pozwanej ustąpiła, a ona sama podjęła działania zmierzające do zmiany niekorzystnego wyroku, co wyklucza możliwość skutecznego powoływania się na podstawę wznowienia postępowania z art. 401 pkt 2 k.p.c. W związku z tym zażalenie podlegało oddaleniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wznowienie postępowania z powodu pozbawienia możności działania nie jest dopuszczalne, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność ta ustała.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że mimo początkowych trudności wynikających z tymczasowego aresztowania, pozwana podjęła działania procesowe po otrzymaniu zawiadomienia o rozprawie apelacyjnej, co świadczy o ustaniu niemożności działania. Zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c., warunkiem wznowienia jest istnienie niemożności działania w trakcie postępowania, ale nie może ona trwać do momentu uprawomocnienia się orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

B. S. (obecnie K.)

Strony

NazwaTypRola
R. O.osoba_fizycznapowód
B. S. (obecnie K.)osoba_fizycznapozwana

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wznowienie postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona była pozbawiona możności działania, nie jest dopuszczalne, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niemożność działania pozwanej ustała przed uprawomocnieniem się wyroku, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Pozwana była pozbawiona możności działania z powodu tymczasowego aresztowania i depresji, co uzasadnia wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała od tego dnia ewentualne, wynikające z naruszenia przepisów prawa pozbawienie pozwanej możności działania ustało a pozwana wręcz podjęła określone działania zmierzające do uchylenia lub zmiany niekorzystnego dla niej wyroku

Skład orzekający

Hubert Wrzeszcz

przewodniczący

Zbigniew Strus

członek

Maria Grzelka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania, w szczególności warunku ustania tej niemożności przed uprawomocnieniem się orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego aresztowania i jego wpływu na możliwość obrony, ale ogólna zasada ustania niemożności działania jest uniwersalna dla art. 401 pkt 2 k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą wznowienia postępowania i wpływu tymczasowego aresztowania na możliwość obrony, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy tymczasowe aresztowanie zawsze usprawiedliwia wznowienie postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V CZ 119/05 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 października 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Strus 
SSN Maria Grzelka (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa R. O. 
przeciwko B. S. (obecnie K.) 
o nakazanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 
października 2005 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 
14 czerwca 2005 r., sygn. akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanej o 
wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego 
z dnia 26 listopada 2003 r. XI C (…) uznając, że, aczkolwiek w pewnym okresie 
pozwana była ograniczona w możliwości uczestniczenia w postępowaniu przed Sądami 
pierwszej i drugiej instancji, to jednak w postępowaniu apelacyjnym ustała niemożność 
działania pozwanej w związku z czym bezzasadnie powoływała się ona na nieważność 
postępowania z powodu pozbawienia możności działania. W zażaleniu pozwana 
zarzuciła, że w okresie od dnia 8 października 2002 r. do dnia 6 października 2003 r. 
była tymczasowo aresztowana co spowodowało u niej depresję i niemożność 
rozpoznania znaczenia pisma sądowego zawiadamiającego o terminie rozprawy 
apelacyjnej. Podniosła, że wcześniej nie docierała do niej żadna dokumentacja 
dotycząca sprawy XI C (…), ponieważ przeznaczona dla niej korespondencja 
poddawana była kontroli organów ścigania, natomiast odbierając zawiadomienie 

 
2 
o rozprawie apelacyjnej nie miała pojęcia, czego sprawa dotyczy. Na rozprawę przybyła, 
ale z opóźnieniem. Skarżąca wskazała, że w tej sytuacji zachodziła podstawa do 
wznowienia postępowania przewidziana w art. 401 pkt 2 k.p.c. 
Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście bezpodstawne. Zgodnie z art. 401 
pkt 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu  nieważności m.in., jeżeli 
wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Nie 
można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku 
niemożność działania ustała. 
Pozwana odebrała w dniu 5 listopada 2003 r. zawiadomienie o mającej się odbyć 
w dniu 26 listopada 2003 r. o godz. 12.30 w sali nr 4, rozprawie przed Sądem 
Apelacyjnym w sprawie oznaczonej sygnaturą I ACa (…). Pozwana stawiła się na 
rozprawę po jej zamknięciu a przed ogłoszeniem wyroku. Następnie, w dniu 3 grudnia 
2003 r. wniosła o doręczenie jej wyroku wraz z uzasadnieniem, w dniu 5 grudnia 2003 r. 
złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w dniu 
15 grudnia 2003 r. wniosła o wstrzymanie nadania wyrokowi klauzuli wykonalności. W 
dniu 30 stycznia 2004 r. ustanowiony dla pozwanej pełnomocnik z urzędu wniósł 
kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2003 r. Sąd 
Najwyższy postanowieniem z dnia 3 czerwca 2004 r. odmówił przyjęcia kasacji do 
rozpoznania. 
Bez względu na ocenę przyczyn, z powodu, których pozwana nie uczestniczyła w 
procesie w okresie do dnia 5 listopada 2003 r. nie może budzić wątpliwości, że od tego 
dnia ewentualne, wynikające z naruszenia przepisów prawa pozbawienie pozwanej 
możności działania ustało a pozwana wręcz podjęła określone działania zmierzające do 
uchylenia lub zmiany niekorzystnego dla niej wyroku; tyle tylko, że działania te okazały 
się nieskuteczne. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, aby pozwana mogła skutecznie 
powoływać się na istnienie podstawy do wznowienia postępowania, wymienionej w art. 
401 pkt 2 k.p.c. w kolejności trzeciej. Trafnie ocenił to Sąd Apelacyjny w zaskarżonym 
postanowieniu. Zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 
§ 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI