V CZ 118/12

Sąd Najwyższy2013-04-17
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnyopłata sądowazwolnienie od opłatskarga kasacyjnapostępowanie niejawneuchylenie postanowienia

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu braku uzasadnienia decyzji sądu niższej instancji.

Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, argumentując, że powód nie uiścił wymaganej części opłaty od zażalenia w terminie. Powód domagał się zwolnienia w całości od opłaty, wskazując na trudną sytuację majątkową. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając, że postanowienie o częściowym zwolnieniu od opłaty nie podlega zaskarżeniu do SN, a brak uzasadnienia uniemożliwia kontrolę prawidłowości odmowy zwolnienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda A. Ł. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie z dnia 10 kwietnia 2012 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny uzasadnił odrzucenie zażalenia tym, że powód, mimo częściowego zwolnienia od opłaty od zażalenia, nie uiścił pozostałej części wymaganej opłaty w ustawowym terminie. Powód w swoim zażaleniu argumentował, że nie jest w stanie ponieść dalszych kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację majątkową i domagał się całkowitego zwolnienia od opłaty. Sąd Najwyższy uznał zażalenie powoda za uzasadnione. Stwierdził, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie częściowego zwolnienia od opłaty od zażalenia nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego, jednakże prawidłowość odmowy zwolnienia od opłaty w całości może być badana przez Sąd Najwyższy na żądanie skarżącego. Ponieważ zaskarżone postanowienie nie zawierało uzasadnienia, Sąd Najwyższy nie mógł zbadać jego prawidłowości. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w zaskarżonym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie częściowego zwolnienia od opłaty od zażalenia nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 §1 i 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienie o częściowym zwolnieniu od opłaty od zażalenia nie jest zaskarżalne wprost. Prawidłowość odmowy zwolnienia w całości może być badana przez Sąd Najwyższy na żądanie skarżącego w trybie art. 380 w zw. z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c., jednakże takie pośrednie sprawdzenie nie prowadzi do ingerencji w treść niezaskarżalnego postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
A. Ł.osoba_fizycznapowód
Gmina L.instytucjapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie częściowego zwolnienia od opłaty od zażalenia nie podlega zaskarżeniu.

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

W związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. umożliwia pośrednie sprawdzenie niezaskarżalnego postanowienia.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia pośrednie sprawdzenie niezaskarżalnego postanowienia.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia pośrednie sprawdzenie niezaskarżalnego postanowienia.

u.p.s.a. art. 112 § ust. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uiszczenia opłaty w terminie od doręczenia odpisu postanowienia w przedmiocie częściowego zwolnienia od opłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego uniemożliwia kontrolę jego prawidłowości. Postanowienie o częściowym zwolnieniu od opłaty od zażalenia nie podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego, ale jego prawidłowość może być badana pośrednio.

Odrzucone argumenty

Argumenty Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia z powodu nieuiszczenia opłaty.

Godne uwagi sformułowania

Prawidłowość odmowy zwolnienia od opłaty w całości podlega badaniu przez Sąd Najwyższy na żądanie skarżącego przewidziane w art. 380 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. To pośrednie sprawdzenie niezaskarżalnego postanowienia nie prowadzi jednak do ingerencji w jego treść. W sytuacji braku motywów, którymi kierował się Sąd drugiej instancji, kwestionowane postanowienie nie może być poddane kontroli.

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień o częściowym zwolnieniu od opłat sądowych oraz znaczenia uzasadnienia postanowień dla kontroli sądowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z opłatami sądowymi i zaskarżalnością postanowień w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi i zaskarżalnością postanowień, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy brak uzasadnienia postanowienia staje się podstawą do jego uchylenia przez Sąd Najwyższy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 118/12 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 kwietnia 2013 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Anna Owczarek (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z powództwa A. Ł. 
przeciwko Gminie L. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 17 kwietnia 2013 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego   
z dnia 5 czerwca 2012 r.,   
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę w zaskarżonym 
zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu   do  ponownego 
rozpoznania. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny   odrzucił zażalenie powoda 
na postanowienie z dnia 10 kwietnia 2012 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W 
uzasadnieniu podał, że powód został zwolniony, postanowieniem z  dnia 11 maja 
2012 r. od opłaty od zażalenia w części przewyższającej kwotę 5000 zł, a w 
pozostałej części jego wniosek oddalono. Wymagana część opłaty nie została 
wniesiona  w tygodniowym  terminie od doręczenia pełnomocnikowi powoda odpisu 
postanowienia  w przedmiocie częściowego zwolnienia od opłaty, mimo obowiązku 
przewidzianego art. 112 ust. 3 u.k.s.c. 
 
Powód w zażaleniu wniósł o objęcie kontrolą postanowienia Sądu 
Apelacyjnego 
oddalającego 
w 
pozostałej 
części 
jego 
wniosek                
o zwolnienie od opłaty od zażalenia. Domagał się uchylenia zaskarżonego 
postanowienia oraz zmiany  postanowienia z dnia 11 maja 2012 r. przez zwolnienie 
go w całości od opłaty sądowej od zażalenia. Zarzucił, że nie jest w stanie ponieść 
kolejnego wydatku, poza dotychczas poniesionymi kosztami  w wysokości 35000 zł. 
Nieopłacenie zażalenia było spowodowane  trudną sytuacją majątkową jego i jego 
rodziny.   
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie było uzasadnione. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie 
częściowego zwolnienia powoda od opłaty sądowej od zażalenia nie podlega 
zaskarżeniu do Sądu Najwyższego (art. 3941 §1 i 2 k.p.c.). Nie zawiera ono 
uzasadnienia, jak też w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie zostały 
wskazane przyczyny, które legły u podstaw częściowego oddalenia wniosku 
o  zwolnienie od tej opłaty. Prawidłowość odmowy zwolnienia od opłaty w całości 
podlega badaniu przez Sąd Najwyższy na żądanie skarżącego przewidziane              
w art. 380  w związku  z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. (por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r., I CZ 193/02, niepubl.; z dnia 
14  października 2005 r., III CZ 77/05, niepubl. z dnia 5 marca 2009 r., III CZ 9/09, 
niepubl.; z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11, niepubl.). To pośrednie sprawdzenie 
niezaskarżalnego postanowienia nie prowadzi jednak do ingerencji w jego treść 

 
3 
(por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., III CZP 62/04, OSNC 
2005, nr 11, poz. 181). W sytuacji braku motywów, którymi kierował się Sąd drugiej 
instancji, kwestionowane postanowienie nie może być poddane  kontroli.  
Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie 
na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 oraz art. 39821 k.p.c. 
i  przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi drugiej instancji do ponownego 
rozpoznania.      
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI