V CZ 116/06

Sąd Najwyższy2007-01-25
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowienieart. 403 k.p.c.Sąd Najwyższyzażalenieszkody górniczeprawomocnośćterminy procesowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia nowych okoliczności faktycznych, które byłyby obiektywnie nieujawnialne w poprzednim postępowaniu.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że podniesione przez powodów okoliczności nie spełniały wymogów art. 403 § 2 k.p.c., gdyż nie istniały one w dacie orzekania w poprzedniej sprawie lub nie były obiektywnie nieujawnialne. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił nadzwyczajny charakter skargi o wznowienie postępowania i konieczność ścisłego spełnienia przesłanek ustawowych. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia nowych, obiektywnie nieujawnialnych faktów, a podnoszone kwestie wynikały raczej z braku należytej staranności w ustaleniu stron poprzedniego postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił skargę powodów I. B. i D. B. o wznowienie postępowania. Skarga ta była oparta na art. 403 § 2 k.p.c., a powodowie twierdzili, że podali okoliczności, które w rzeczywistości nie istniały w dacie poprzedniego postępowania. Sąd Apelacyjny uznał, że powołane przez skarżących okoliczności, w tym korespondencja oceniająca prawnie stosunek stron, nie istniały w terminie zakreślonym w art. 403 § 2 k.p.c. Pełnomocnik powodów w zażaleniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, argumentując, że skarżący podali nieznany im fakt niemożności przeniesienia roszczenia z tytułu szkód górniczych, co było przyczyną niekorzystnego wyroku. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być stosowany tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zaznaczył, że podstawy wznowienia muszą być ściśle określone w ustawie i należycie uzasadnione. W tej konkretnej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie przedstawili okoliczności, które można by uznać za obiektywnie „nieujawnialne” dla strony przy zachowaniu należytej staranności. Podnoszony brak wiedzy o tym, kiedy powstała pozwana Kompania Węglowa S.A. został uznany za wynik braku osobistej zapobiegliwości, a nie za fakt obiektywnie nieujawnialny. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę, że art. 403 § 2 k.p.c. jest przepisem postępowania, a nie prawa materialnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ nie wykazano, aby były to okoliczności obiektywnie nieujawnialne dla strony w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym i wymaga ścisłego spełnienia przesłanek. Podnoszone przez skarżących okoliczności, takie jak brak wiedzy o powstaniu pozwanej spółki czy niemożność przeniesienia roszczenia, nie miały charakteru obiektywnie nieujawnialnego, a wynikały raczej z braku należytej staranności strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej

Strony

NazwaTypRola
I. B.osoba_fizycznaskarżący
D. B.osoba_fizycznaskarżący
Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej w K.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy po wydaniu prawomocnego orzeczenia strona odkryje nowe fakty lub dowody, które istniały w dacie orzekania, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Muszą to być okoliczności obiektywnie nieujawnialne przy zachowaniu należytej staranności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał istnienia nowych okoliczności faktycznych, które byłyby obiektywnie nieujawnialne w poprzednim postępowaniu. Podnoszone przez skarżących kwestie wynikały z braku należytej staranności, a nie z niemożności ich ujawnienia. Art. 403 § 2 k.p.c. jest przepisem postępowania, a nie prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 403 § 2 k.p.c. Twierdzenie o podaniu nieznanego faktu niemożności przeniesienia roszczenia z tytułu szkód górniczych.

Godne uwagi sformułowania

skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym okoliczności, które w rzeczywistości nie istniały w dacie postępowania fakt obiektywnie dla strony nieujawnialny

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., zwłaszcza w kontekście szkód górniczych i wymogu obiektywnej nieujawnialności nowych faktów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej podstawy wznowienia postępowania (art. 403 § 2 k.p.c.) i wymaga wykazania obiektywnej niemożności ujawnienia faktów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest szczególnie nietypowy.

Kiedy można wznowić prawomocnie zakończone postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 116/06 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 stycznia 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
 
 
w sprawie ze skargi I. B. i D. B. 
o wznowienie postępowania 
w sprawie z powództwa I. B. i D. B. 
przeciwko Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej w K. 
o naprawienie szkody, 
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] 
z dnia 20 lipca 2005 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 25 stycznia 2007 r., 
zażalenia I. B. i D. B.  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 2 czerwca 2006 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
powodów o wznowienie postępowania w  sprawie z powództwa przeciwko 
Kompanii Węglowej Spółce Akcyjnej, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu 
Apelacyjnego z dnia 20 lipca 2005 r., w uzasadnieniu podając, iż powołując jako 
podstawę skargi art. 403 § 2 k.p.c., powodowie podnieśli okoliczności, które w 
rzeczywistości nie istniały w dacie postępowania. W przedmiotowym przepisie 
chodzi o takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały do daty 
orzekania w poprzedniej sprawie, a które zostały wykryte po prawomocności 
orzeczenia, którego wznowienia strona żąda. Korespondencja między uczestnikami 
umowy sprzedaży prawa wieczystego użytkowania, zawierająca w istocie ocenę 
prawną stosunku łączącego strony umowy, w znaczeniu dokumentu, nie istniała w 
terminie zakreślonym w art. 403 § 2 k.p.c. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powodów zarzucił 
„naruszenie prawa materialnego” w postaci art. 403 § 2 k.p.c., wywodząc, iż 
skarżący podali w skardze o wznowienie nieznany im fakt niemożności 
przeniesienia na powodów roszczenia z tytułu szkód górniczych, zaś właśnie brak 
przeniesienia był przyczyną niekorzystnego dla nich wyroku. Skoro powodowie nie 
mogli domagać się przeniesienia roszczenia, to tym samym, w ustalonym stanie 
faktycznym, sąd powinien był prawidłowo zastosować wykładnię wynikającą 
z uchwały SN z 20 czerwca 1984 r., III CZP 26/84 (OSPiKA 1985/10 poz. 195), 
zgodnie z którą roszczenie odszkodowawcze z tytułu szkód górniczych przechodzi 
na użytkownika wieczystego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Skarga o wznowienie 
postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, prowadzącym — z natury 
rzeczy jedynie w wyjątkowych sytuacjach — do uchylenia zaskarżonego 
orzeczenia. Uzasadnienie podstawy musi zatem zmierzać do wykazania, że 
powołane 
okoliczności 
istotnie 
spełniają 
określone 
podstawy 
wznowienia 
(postanowienie SN z 7 listopada 1973 r., I CO 5/73, BISN 1974 nr 2, poz. 24). Co 
więcej, zarówno określenie podstawy zgodnej z treścią art. 403 k.p.c., jak i jej 

 
3 
należyte uzasadnienie, stanowią konstrukcyjne wymaganie skargi. Oparcie skargi 
na podstawie nieprzewidzianej w ustawie, a także oparcie jej na podstawie, która 
w danej sprawie nie wystąpiła, prowadzi zatem do braku nieusuwalnego, który 
uprawnia sąd do odrzucenia skargi już na etapie badania jej dopuszczalności (por. 
postanowienie SN z 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, BSN 2005 nr 9, s. 14). 
Odnosząc powyższe stwierdzenia do okoliczności danej sprawy należy 
podnieść, iż strona żaląca, powołując się na podstawę wznowienia z art. 403 § 2 
k.p.c., powinna była wskazać takie fakty lub dowody, które mogłyby mieć wpływ na 
wynik sprawy, a z których w poprzednim postępowaniu strona nie mogła 
skorzystać. Powinny one być obiektywnie „nieujawnialne” dla strony, a więc mieć 
taki charakter, że ich ujawnienie podczas toczącego się postępowania nie było 
możliwe przy zachowaniu należytej staranności (postanowienie SN z 4 marca 2005 
r., III CZ 134/04, LEX nr 151652). Skarżący takich okoliczności nie przedstawili; 
powoływane przez nich okoliczności braku wiedzy o tym, kiedy powstała pozwana 
Kompania Węglowa S.A., nie mają charakteru „faktu obiektywnie dla strony 
nieujawnialnego”, lecz opierają się raczej na braku osobistej zapobiegliwości 
w ustaleniu, kto i na jakiej podstawie mógł być w sprawie prawomocnie 
zakończonej pozwany. Należało zatem uznać, że skarga została zasadnie 
odrzucona. 
Jedynie ubocznie należy zwrócić pełnomocnikowi skarżącego uwagę, iż art. 
403 § 2 k.p.c., w oparciu o który sformułowano zarzut, nie stanowi przepisu prawa 
materialnego, lecz przepis postępowania. 
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. 
w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. 
 
 
jc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI