V CZ 112/06

Sąd Najwyższy2007-01-25
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczystenieruchomościapelacjazażaleniepostępowanie cywilneSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając brak wskazania zakresu zaskarżenia za oczywistą omyłkę, a nie podstawę do odrzucenia.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację od wpisu do księgi wieczystej z powodu braku wskazania, czy zaskarżono ją w całości czy w części. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił to postanowienie. Uznał, że mimo formalnego braku, zakres zaskarżenia był oczywisty z treści apelacji, a brak ten stanowił jedynie oczywistą omyłkę, a nie podstawę do odrzucenia apelacji, zgodnie z konstytucyjnym prawem do rozpoznania sprawy.

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2006 r. odrzucił apelację uczestnika postępowania (Gminy J.) od wpisu do księgi wieczystej. Powodem odrzucenia było niespełnienie wymogu z art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., który nakazuje wskazać, czy orzeczenie jest zaskarżone w całości czy w części. Sąd Okręgowy uznał ten brak za skutkujący odrzuceniem apelacji na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie, argumentując, że wskazanie we wniosku apelacyjnym wpisu prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków mieszkalnych jasno określa zakres zaskarżenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Stwierdził, że choć apelacja sporządzona przez radcę prawnego formalnie nie zawierała wymaganego wskazania, to zakres zaskarżenia był oczywisty z treści dokumentu. Sąd Najwyższy podkreślił, że niedopełnienie formalnego wymogu nie zawsze musi prowadzić do odrzucenia apelacji, zwłaszcza gdy stanowi ono oczywistą niedokładność, która nie przeszkadza w rozpoznaniu sprawy. Odwołując się do konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji, Sąd Najwyższy uznał, że w tej konkretnej sytuacji brak werbalnego wskazania zakresu zaskarżenia kwalifikuje się jako oczywista omyłka, a nie podstawa do odrzucenia apelacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 394¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 398¹⁶ k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zakres zaskarżenia jest oczywisty z treści apelacji i stanowi jedynie oczywistą omyłkę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo formalnego braku wskazania zakresu zaskarżenia, jeśli jest on oczywisty z treści apelacji, należy to traktować jako oczywistą omyłkę, a nie podstawę do odrzucenia. Podkreślono znaczenie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Gmina J.

Strony

NazwaTypRola
"E." Spółka Akcyjna w K.spółkawnioskodawca
Gmina J.instytucjauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje wskazanie, czy orzeczenie jest zaskarżone w całości czy w części.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji.

k.p.c. art. 370¹

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oczywistej niedokładności apelacji.

k.p.c. art. 398¹⁶

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres zaskarżenia apelacji był oczywisty z treści dokumentu. Brak wskazania zakresu zaskarżenia stanowił oczywistą omyłkę, a nie podstawę do odrzucenia apelacji. Odrzucenie apelacji naruszałoby konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Odrzucone argumenty

Apelacja nie spełniała wymogu formalnego z art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez brak wskazania zakresu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

nie można pominąć tego, że od oceny sądu, czy niedopełnienie ustawowego wymogu apelacji jest brakiem powodującym jej odrzucenie, czy też stanowi oczywistą niedokładność niewywierającą takiego skutku zależy to, czy strona będzie mogła zrealizować konstytucyjnie zapewnione prawo do rozpoznania jej sprawy przez sąd drugiej instancji brak w apelacji werbalnego wskazania zakresu zaskarżenia kwalifikuje się jako oczywista omyłka w sposobie sformułowania elementu apelacji

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych apelacji w kontekście prawa do sądu i oczywistej omyłki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskazania zakresu zaskarżenia w apelacji od wpisu do księgi wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Pokazuje, jak Sąd Najwyższy balansuje między rygoryzmem formalnym a prawem do sądu, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy drobny błąd formalny może zamknąć drogę do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 112/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 25 stycznia 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku "E." Spółki Akcyjnej w K. 
przy uczestnictwie Gminy J. 
o dokonanie wpisu, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 25 stycznia 2007 r., 
zażalenia uczestnika postępowania Gminy . 
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 17 sierpnia 2006 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
 
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2006 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił 
apelację uczestnika postępowania od wpisu do księgi wieczystej objętego 
zawiadomieniem z dnia 5 czerwca 2006 r. Sąd ten stwierdził, że apelacja 
sporządzona przez radcę prawnego nie wskazuje – wbrew wymogowi art. 368 § 1 
pkt 1 k.p.c. – czy orzeczenie jest zaskarżone w całości czy w części, co skutkuje 
odrzuceniem apelacji na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. 
 
W zażaleniu na to postanowienie uczestnik postępowania wywodzi, że 
wskazał w apelacji, iż wnosi ją od wpisu prawa użytkowania wieczystego gruntu 
i   własności budynków  mieszkalnych objętego zawiadomieniem z dnia 5 czerwca 
2006 r., co w sposób jasny określa zakres zaskarżenia i nie daje podstaw do 
odrzucenia apelacji. Żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. 
 
Apelacja od wpisu do księgi wieczystej nr […], sporządzona przez 
pełnomocnika uczestnika postępowania będącego radcą prawnym, oznaczając 
wpis, od którego została wniesiona, nie zawiera wskazania, że jest on zaskarżony 
w całości, czy w części. Formalnie rzecz ujmując jest to brak apelacji wobec jasnej 
treści art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. Powyższe stwierdzenie nie może jednak stanowczo 
przesądzać o rozstrzygnięciu zażalenia. Niedopełnienie określonego w ustawie 
wymogu, który powinna spełniać apelacja sporządzona przez profesjonalnego 
pełnomocnika procesowego, nie wyklucza uznania w konkretnych okolicznościach 
sprawy, że jest to oczywista niedokładność apelacji, nie stanowiąca przeszkody do 
nadania jej biegu i jej rozpoznania (por. uzasadnienie postanowienia SN z dnia 
28  kwietnia 2006 r., sygn. akt V CZ 25/06 niepubl.). Nie można bowiem pominąć 
tego, że od oceny sądu, czy niedopełnienie ustawowego wymogu apelacji jest 
brakiem powodującym jej odrzucenie, czy też stanowi oczywistą niedokładność 
niewywierającą takiego skutku zależy to, czy strona będzie mogła zrealizować 
konstytucyjnie zapewnione prawo do rozpoznania jej sprawy przez sąd drugiej 
instancji (art. 176 ust. 1 Konstytucji). 

 
3 
 
W niniejszej sprawie, bez szczegółowego badania treści apelacji, można 
w    sposób oczywisty określić zakres zaskarżenia orzeczenia (wpisu do księgi 
wieczystej) Sądu pierwszej instancji, który obejmuje objęty zawiadomieniem z dnia 
5 czerwca 2006 r. wpis na rzecz uczestnika postępowania dwóch praw: prawa 
użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków mieszkalnych. 
W  tej sytuacji brak w apelacji werbalnego wskazania zakresu zaskarżenia 
kwalifikuje się jako oczywista omyłka w sposobie sformułowania elementu apelacji 
przewidzianego w art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c., nie powodująca odrzucenia apelacji 
stosownie do art. 3701 k.p.c. 
 
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne i na 
podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39816 k.p.c. postanowił jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI