IV CZ 144/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieopłacenia jej w terminie, uznając, że strona powodowa miała środki na uiszczenie opłaty.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej w terminie. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych i procedury cywilnej. Sąd Najwyższy rozważył zarzuty dotyczące odmowy zwolnienia od opłat, analizując sytuację majątkową powódki. Stwierdzono, że powódka, mimo braku środków na koncie w momencie wnoszenia skargi, wcześniej wyegzekwowała znaczną kwotę i uzyskiwała dochody z nieruchomości, co oznaczało, że posiadała środki na pokrycie opłaty.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną z powodu nieopłacenia jej w ustawowym terminie. Podstawą odrzucenia było nieuiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej w ciągu tygodnia od doręczenia postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych. Strona powodowa zarzuciła w zażaleniu naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych (art. 100 i 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) oraz przepisów proceduralnych (art. 398^6 § 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odniósł się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych. Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych, sąd może zwolnić osobę prawną od kosztów, jeśli wykaże ona trwałą niemożność uzyskania środków na ich uiszczenie. Obowiązek wykazania tej niemożności spoczywa na stronie, która musi przedstawić dokumenty potwierdzające jej sytuację majątkową. Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku aktualizuje się tylko wtedy, gdy strona nie przedstawi żadnych informacji, a nie gdy przedstawione dowody nie są wystarczające zdaniem sądu. Ponadto, podmioty prowadzące działalność gospodarczą powinny uwzględniać koszty postępowań sądowych w planowaniu wydatków. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że powódka nie wykazała trwałej niemożności uzyskania środków na opłatę. Mimo że na dzień wniesienia skargi kasacyjnej nie posiadała środków na koncie, wcześniej wyegzekwowała znaczną kwotę (241.967,05 zł) i uzyskiwała dochody z nieruchomości. Te okoliczności wykluczały przyjęcie, że nie miała możliwości pokrycia opłaty. Sąd podkreślił, że pomoc państwa przysługuje tylko wtedy, gdy strona nie ma środków, a nie gdy posiada je i przeznacza na inne cele. W związku z tym, że powódka nie uiściła należnej opłaty w terminie, odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd Apelacyjny było uzasadnione, a zażalenie strony powodowej jako niezasadne zostało oddalone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. poprzez złożenie dokumentów aktualizuje się jedynie w sytuacji, gdy osoba prawna nie wskaże jakichkolwiek informacji uzasadniających wniosek. Nie odnosi się on natomiast do sytuacji, w których przedstawione dowody nie uzasadniają, w ocenie sądu orzekającego, uwzględnienia wniosku osoby prawnej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że obowiązek uzupełnienia braków wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przez osobę prawną dotyczy sytuacji braku jakichkolwiek informacji, a nie sytuacji, gdy przedstawione dowody są niewystarczające zdaniem sądu. Osoba prawna musi wykazać trwałą niemożność uzyskania środków na uiszczenie kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie
Strona wygrywająca
Gmina K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji | spółka | powódka |
| Gmina K. | instytucja | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej w przypadku nieopłacenia jej w terminie.
u.k.s.c. art. 112 § ust. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa termin tygodniowy na opłacenie skargi kasacyjnej od doręczenia postanowienia odmawiającego zwolnienia od opłaty.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
u.k.s.c. art. 100
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 103
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje możliwość zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania postanowienia na podstawie wniosku.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania postanowienia na podstawie wniosku.
k.p.c. art. 130 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej nieopłacenia w terminie. Powódka nie wykazała trwałej niemożności uzyskania środków na opłatę od skargi kasacyjnej, posiadając wyegzekwowane świadczenia i dochody z nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 100 i 103 u.k.s.c. oraz art. 398^6 § 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Oznacza to nałożenie na osobę prawną obowiązku wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych. Pomoc ze strony Państwa może być przyznana dopiero wtedy, gdy strona nie ma środków, a nie wtedy, gdy je posiada i zamierza je przeznaczyć lub przeznacza na inne cele, niż obciążające ją koszty sądowe.
Skład orzekający
Mirosława Wysocka
przewodniczący
Maria Szulc
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych oraz konsekwencji nieopłacenia skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowej strony prawnej i procedury skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych dla firm i konsekwencji proceduralnych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy Twoja firma może liczyć na zwolnienie z opłat sądowych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV CZ 144/12 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji przeciwko Gminie K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 stycznia 2013 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 maja 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną powódki od wyroku tego Sądu z dnia 13 września 2011 r., bowiem wbrew treści art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. nr 90, poz. 594 ze zm.; dalej u.k.s.c.) nie została opłacona w terminie tygodniowym od doręczenia pełnomocnikowi odpisu postanowienia, którym prawomocnie oddalono wniosek powódki o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. W zażaleniu na to postanowienie strona powodowa zarzuciła naruszenie art. 100 i art. 103 u.k.s.c. oraz art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty zażalenia odnoszą się do prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w przedmiocie odmowy zwolnienia powódki od opłaty od skargi kasacyjnej w kwocie 28.210 zł i podlegają rozważeniu przez Sąd Najwyższy wobec złożenia wniosku o rozpoznanie postanowienia z dnia 7 lutego 2012 r. na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 398 21 k.p.c. Zgodnie z art. 103 u.k.s.c. sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Oznacza to nałożenie na osobę prawną obowiązku wykazania trwałej niemożności uzyskania środków na uiszczenie kosztów sądowych. Realizacja tego obowiązku następuje poprzez przedstawienie dokumentów, które pozwolą określić jej sytuację majątkową, zaś ich rodzaj zależy od rodzaju i charakteru osoby prawnej ubiegającej się o zwolnienie. Ocenie sądu podlegają zatem dowody przedstawione przez stronę, zaś obowiązek przewodniczącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku na podstawie art. 130 § 1 k.p.c. poprzez złożenie dokumentów aktualizuje się jedynie w sytuacji, gdy osoba prawna nie wskaże jakichkolwiek informacji uzasadniających wniosek . Nie odnosi się on natomiast do sytuacji, w których przedstawione dowody nie uzasadniają, w ocenie sądu orzekającego, 3 uwzględnienia wniosku osoby prawnej o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto ustalone jest stanowisko, że w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Mając na względzie powyższe nie można przyjąć, że postanowienie z dnia 7 lutego 2012 r. zapadło z naruszeniem art. 100 i 103 u.k.s.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. Z przedstawionych dokumentów istotnie wynika, że powódka na dzień wniesienia skargi kasacyjnej nie posiadała środków pieniężnych w kwocie równej opłacie od skargi. Jednakże skarżąca pominęła fakt wyegzekwowania zasądzonych świadczeń w łącznej kwocie 241.967,05 w sierpniu 2011 r. oraz uzyskiwania dochodów z nieruchomości, co nie pozwala na przyjęcie, że nie posiadała środków na uiszczenie opłaty. Pomoc ze strony Państwa może być przyznana dopiero wtedy, gdy strona nie ma środków, a nie wtedy, gdy je posiada i zamierza je przeznaczyć lub przeznacza na inne cele, niż obciążające ją koszty sądowe. W konsekwencji, skoro skarżąca nie kwestionuje okoliczności, że w terminie tygodniowym, w którym skarga powinna być opłacona (art. 112 ust. 3 u.k.s.c.), nie uiściła należnej opłaty, odrzucenie skargi kasacyjnej przez Sąd drugiej instancji było uzasadnione, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 398 6 § 2 k.p.c. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. es
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI