V CZ 11/09

Sąd Najwyższy2009-04-08
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaopłata sądowazwolnienie od kosztówzasada prawnaSąd Najwyższyuchwała SNkoszty sądoweKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu braku opłaty, powołując się na uchwałę o mocy zasady prawnej.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki z powodu jej nieopłacenia. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji i Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje automatycznie opłaty od skargi kasacyjnej, zgodnie z uchwałą SN o mocy zasady prawnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia należnej opłaty. Powódka zarzucała naruszenie art. 45 Konstytucji RP, art. 91 i 117 k.p.c. oraz art. 105 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, opierając się na uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 czerwca 2008 r. (III CZP 140/07), której nadano moc zasady prawnej. Uchwała ta stanowi, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznane przed sądem powszechnym nie obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że profesjonalny pełnomocnik strony, wnosząc skargę kasacyjną po dacie podjęcia tej uchwały, jest zobowiązany do przestrzegania jej wykładni. Wskazano, że data wniesienia skargi kasacyjnej, a nie data jej rozpoznania, jest istotna dla zastosowania zastrzeżenia dotyczącego czasowego obowiązywania uchwały. Kwestionowanie zasadności uchwały o mocy zasady prawnej uznano za bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie od kosztów sądowych przyznane przed sądem powszechnym nie obejmuje z mocy samego prawa opłaty od skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu 7 sędziów (III CZP 140/07) o mocy zasady prawnej, która jednoznacznie stwierdza, że zwolnienie od kosztów nie rozciąga się automatycznie na skargę kasacyjną. Podkreślono, że profesjonalny pełnomocnik jest zobowiązany do przestrzegania tej wykładni przy wnoszeniu skargi po dacie podjęcia uchwały.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (w kontekście utrzymania w mocy jego postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznapowódka
Z. S.innepozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

Konst. RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.c. art. 91

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 117

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 105

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Sądu Najwyższego III CZP 140/07 o mocy zasady prawnej jest wiążąca dla składów orzekających. Zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje automatycznie opłaty od skargi kasacyjnej. Data wniesienia skargi kasacyjnej jest kluczowa dla zastosowania uchwały o mocy zasady prawnej.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP. Zarzut naruszenia art. 91 i 117 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 105 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, przyznane przed sądem powszechnym nie obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym dokonana w uchwale wykładnia ma zastosowanie na przyszłość od dnia jej podjęcia Data wniesienia skargi kasacyjnej, a nie data jej merytorycznego rozpoznania jest istotna w kontekście zastrzeżenia dokonanego w uchwale III CZP 142/07 odnośnie jej czasowego obowiązywania Kwestionowanie zasadności uchwały SN z dnia 5.06.2008 r. III CZP 142/07 jest o tyle bezprzedmiotowe, że - jak to wskazano – ma ona moc zasady prawnej, a więc jest wiążąca dla składów orzekających Sądu Najwyższego.

Skład orzekający

Gerard Bieniek

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat od skargi kasacyjnej i wpływu uchwał Sądu Najwyższego o mocy zasady prawnej na postępowanie."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których skarga kasacyjna została wniesiona po dacie podjęcia uchwały III CZP 140/07 i dotyczy kwestii opłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi i stosowaniem uchwał Sądu Najwyższego o mocy zasady prawnej, co jest istotne dla praktykujących prawników.

Czy zwolnienie z opłat sądowych chroni przed odrzuceniem skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 11/09 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 kwietnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
 
w sprawie z powództwa H. K. 
przeciwko Z. S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 8 kwietnia 2009 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] 
z dnia 4 lutego 2009 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
 
Uzasadnienie 
 
 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 4.02.2009 r. odrzucił skargę 
kasacyjną powódki wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 28.10.2008 r. z  uwagi 
na to, że nie została ona opłacona. 
 
Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem. Zarzucając naruszenie 
art. 45 Konstytucji RP, art. 91 i 117 k.p.c. oraz art. 105 ustawy o kosztach 
sądowych 
w 
sprawach 
cywilnych, 
wniosła 
o 
uchylenie 
zaskarżonego 
postanowienia. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
W uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5.06.2008 r. III CZP 
140/07 (OSNC 2008, nr 11, poz. 122), której nadano moc zasady prawnej przyjęto, 
że zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie, przyznane przed sądem 
powszechnym nie obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia 
skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Istotnie w uzasadnieniu tej 
uchwały Sąd Najwyższy zawarł stwierdzenie, że „dokonana w uchwale wykładnia 
ma zastosowanie na przyszłość od dnia jej podjęcia”. Oznacza to, że profesjonalny 
pełnomocnik strony, wnosząc skargę kasacyjną po dniu 5.06.2008 r. czyli 
po   podjęciu tej uchwały, obowiązany jest przestrzegać wykładni przepisów 
dokonanych przez Sąd Najwyższy. Do tych wymagań pełnomocnik powódki nie 
zastosował się, co spowodowało odrzucenie skargi kasacyjnej. Postanowienie  
Sądu Apelacyjnego skarżone przez powódkę, jest w pełni uzasadnione. Tej oceny 
w niczym nie zmienia fakt, że poprzednio skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej 
sprawie została przyjęta i rozpoznana. Rzecz w tym, że poprzednią skargę 
kasacyjną wniesiono w dniu 26.11.2007 r., a więc przed datą podjęcia uchwały 
przez Sąd Najwyższy w sprawie III CZP 142/07. Data wniesienia skargi kasacyjnej, 
a nie data jej merytorycznego rozpoznania jest istotna w kontekście zastrzeżenia 
dokonanego  w uchwale  III CZP 142/07 odnośnie jej czasowego obowiązywania.    

 
3 
 
Kwestionowanie zasadności uchwały SN z dnia 5.06.2008 r. III CZP 142/07 
jest o tyle bezprzedmiotowe, że - jak to wskazano – ma ona moc zasady prawnej, 
a więc  jest wiążąca dla składów orzekających Sądu Najwyższego.  
 
Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu (art. 3941 § 3 w związku z art. 
39814 k.p.c.).