V CZ 107/14

Sąd Najwyższy2015-02-05
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższyzażaleniepostanowienieniedopuszczalnośćk.p.c.postępowanie nieprocesowewłasność nieruchomości

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu zażalenia, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ odrzucenie zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji nie wyłącza prawa do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu wniosku o uregulowanie własności nieruchomości. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne na podstawie art. 394(1) § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że odrzucenie zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji nie jest objęte tym przepisem, a zatem zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne, jeśli sprawa kończy postępowanie i przysługuje do niej skarga kasacyjna.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie wnioskodawcy A. C. na postanowienie Sądu Okręgowego w C. z dnia 4 września 2014 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie wnioskodawcy na wcześniejsze postanowienie tego samego sądu z dnia 31 lipca 2014 r., którym odrzucono zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 maja 2014 r. odrzucające wniosek o uregulowanie własności nieruchomości rolnej. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie zażalenia tym, że zgodnie z art. 394(1) § 2 k.p.c., od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, że przepis ten dotyczy postanowień, w których dokonano merytorycznej oceny zażalenia (oddalono, uwzględniono, zmieniono lub uchylono). Natomiast w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji odrzuca zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji, nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania zażalenia. W takim przypadku, jeśli orzeczenie kończy postępowanie w sprawie i przysługuje do niej skarga kasacyjna, zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne. Z tego względu Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 394(1) § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. za uzasadniony i uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie i zostało wydane w sprawie, w której przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy rozróżnił postanowienia sądu drugiej instancji wydane w wyniku merytorycznego rozpoznania zażalenia (którym nie służy zażalenie do SN) od postanowień odrzucających zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji (którym zażalenie do SN przysługuje, jeśli spełnione są pozostałe warunki).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
A. C.osoba_fizycznawnioskodawca
D. C.osoba_fizycznauczestnik
J. C.osoba_fizycznauczestnik
A. G.osoba_fizycznauczestnik
F. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K.osoba_fizycznauczestnik
T. N.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten wyłącza zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zinterpretował to wyłączenie jako niedotyczące sytuacji odrzucenia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis o odpowiednim zastosowaniu przepisów o postępowaniu procesowym do postępowania nieprocesowego.

k.p.c. art. 398¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia środka zaskarżenia na etapie postępowania wstępnego.

k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji, jeśli spełnione są pozostałe warunki (postanowienie kończące postępowanie, sprawa z prawem do skargi kasacyjnej).

Odrzucone argumenty

Zażalenie do Sądu Najwyższego nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji wydanego w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (interpretacja Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

Przez postanowienia sądu drugiej instancji, które zostały wydane w następstwie rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, o których mowa w art. 394¹ § 2 k.p.c., należy rozumieć postanowienia, w których dokonano merytorycznej oceny wniesionego zażalenia w następstwie czego zostało ono oddalone w całości lub w części albo na skutek jego uwzględnienia zaskarżone postanowienie zostało w całości lub w części zmienione bądź uchylone. Do tego rodzaju postanowień - wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji - nie można zaliczyć postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie wniesione na postanowienie sądu pierwszej instancji. Skutkiem wydania tego rodzaju postanowienia jest bowiem to, że w ogóle nie dochodzi do rozpoznania wniesionego zażalenia.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego od postanowień sądu drugiej instancji odrzucających zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu cywilnym (w tym nieprocesowym).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne? Kluczowa interpretacja SN.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 107/14
POSTANOWIENIE
Dnia 5 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)
‎
SSN Wojciech Katner
w sprawie z wniosku A. C.
‎
przy uczestnictwie D. C., J. C., A. G., F. K., M. K., M. K. i T. N.
‎
o uregulowanie własności nieruchomości,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2015 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w C.
‎
z dnia 4 września 2014 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie tego Sądu z dnia 31 lipca 2014 r., którym odrzucono zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 maja 2014 r. odrzucające wniosek o uregulowanie własności nieruchomości rolnej.
Sąd Okręgowy wskazał, że zaskarżone zażaleniem postanowienie tego Sądu z dnia 31 lipca 2014 r. wydane zostało w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji. W świetle art. 394
1
§ 2 k.p.c. od takiego postanowienia nie służy zażalenie do Sądu Najwyższego. W konsekwencji na podstawie art. 394
1
§ 2 i 3 oraz 398
6
§ 2 k.p.c. odrzucił zażalenie wnioskodawcy jako niedopuszczalne.
Od postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia 4 września 2014 r. zażalenie wniósł wnioskodawca, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że zażalenie z dnia 22 sierpnia 2014 r. dotyczyło odrzucenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku, gdy tymczasem zostało złożone na odrzucenie apelacji jako środka zaskarżenia przysługującego od merytorycznego orzeczenia Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 maja 2014 r. Poza tym wnioskodawca zarzucił wadliwe przyjęcie, że postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 31 lipca 2014 r. zostało wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, skoro dotyczyło ono odrzucenia środka zaskarżenia na etapie postępowania wstępnego prowadzonego w trybie art. 373 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 394
1
§ 2 k.p.c., mającego poprzez art. 13 § 2 k.p.c. odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu nieprocesowym, wynika, że zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji ma charakter wyjątkowy, zostało bowiem dopuszczone wyłącznie na wydane w „sprawach kasacyjnych” postanowienia kończące postępowanie w sprawie, z wyraźnym wyłączeniem postanowień, o których mowa w art. 398
1
k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Przez postanowienia sądu drugiej instancji, które zostały wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, o których mowa w art. 394
1
§ 2 k.p.c., należy rozumieć postanowienia, w których dokonano merytorycznej oceny wniesionego zażalenia w następstwie czego zostało ono oddalone w całości lub w części albo na skutek jego uwzględnienia zaskarżone postanowienie zostało w całości lub w części zmienione bądź uchylone. Do tego rodzaju postanowień - wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji - nie można zaliczyć postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie wniesione na postanowienie sądu pierwszej instancji. Skutkiem wydania tego rodzaju postanowienia jest bowiem to, że w ogóle nie dochodzi do rozpoznania wniesionego zażalenia. W konsekwencji od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie wniesione na postanowienie sądu pierwszej instancji będzie przysługiwało zażalenie do Sądu Najwyższego, jeżeli jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie i zostało wydane w sprawie, w której przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej.
Z tych względów, że zarzut naruszenia art. 394
1
§ 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. był uzasadniony zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 398
15
§ 1 w zw. z art. 394
1
§ 3 i art. 398
21
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI