V CZ 105/10

Sąd Najwyższy2011-03-10
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty postępowaniakoszty apelacyjnezasada stosunkowego rozdzielenia kosztówart. 100 k.p.c.zażalenieSąd NajwyższySąd Okręgowy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że obciążenie powódki całością kosztów było nieuzasadnione.

Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś., które zasądziło od niej całość kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanej. Powódka argumentowała, że pozwana wygrała apelację tylko w nieznacznej części, a zatem powinna ponieść większość kosztów. Sąd Najwyższy przychylił się do zażalenia, stwierdzając, że obciążenie powódki całością kosztów było sprzeczne z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów i nieuzasadnione.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki J. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Ś. dotyczące zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu apelacji pozwanej C. TU S.A., uwzględnił ją tylko w niewielkiej części, modyfikując datę wymagalności odsetek, a w pozostałej części oddalił. Mimo to, zasądził od powódki na rzecz pozwanej całość kosztów postępowania apelacyjnego, powołując się na art. 100 zd. drugie w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Powódka zarzuciła naruszenie art. 100 k.p.c., wskazując, że pozwana wygrała jedynie co do kwoty 123,29 zł przy wartości przedmiotu zaskarżenia 18.401 zł, co oznaczało wygraną w ok. 0,67%. W związku z tym, powódka powinna ponieść jedynie niewielką część kosztów. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że wynik postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę stopień uwzględnienia apelacji pozwanej, nie dawał podstaw do obciążenia powódki całością kosztów. Orzeczenie to było sprzeczne z art. 100 zd. pierwsze k.p.c. (zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów) i nie mogło być uzasadnione art. 100 zd. drugie k.p.c., który nie pozwala na obciążenie strony całością kosztów, gdy uległa ona tylko co do nieznacznej części swojego żądania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w zakresie kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, obciążenie strony powodowej całością kosztów postępowania apelacyjnego, gdy apelacja pozwanego została uwzględniona tylko w nieznacznej części, jest sprzeczne z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów i nie może być uzasadnione przepisami o kosztach.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obciążenie powódki całością kosztów postępowania apelacyjnego było nieuzasadnione, ponieważ pozwana wygrała apelację jedynie w niewielkim procencie. Zastosowanie art. 100 k.p.c. wymaga stosunkowego rozdzielenia kosztów lub uzasadnienia odstępstwa od tej zasady, czego w tym przypadku zabrakło.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznapowódka
C. TU S.A.spółkapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada stosunkowego rozdzielenia kosztów. Przepis ten nie pozwala na włożenie obowiązku zwrotu wszystkich kosztów na tę stronę, która uległa tylko co do nieznacznej części swojego żądania.

k.p.c. art. 39815 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 100 k.p.c. przez nieprawidłowe zastosowanie. Pozwana wygrała apelację tylko w nieznacznej części (0,67%), co uzasadniało obciążenie jej większością kosztów. Obciążenie powódki całością kosztów było sprzeczne z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd drugiej instancji, po rozpoznaniu apelacji pozwanej spółki, zmodyfikował w pkt I sentencji wyroku tylko datę wymagalności odsetek, w pkt II oddalił dalej idącą apelację pozwanej, a w pkt III zasądził od powódki na rzecz pozwanej 1 200 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd uzasadnił tym, że miał na uwadze okoliczność, iż apelacja (pozwanej) została uwzględniona tylko w nieznacznej części i powołał się jako na podstawę rozstrzygnięcia na art. 100 zdanie drugie w zw. z art. 391 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Wynik postępowania apelacyjnego, uwzględniając wskazaną przez pozwaną w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia i stopień uwzględnienia tej apelacji w pkt I sentencji wyroku, oceniany w płaszczyźnie skutków finansowych reformatoryjnego orzeczenia, a także oddalenie w pkt II dalej idącej apelacji pozwanej, prowadzą niewątpliwie do wniosku, że Sąd Okręgowy nie miał jakichkolwiek prawnych podstaw do obciążenia powódki całością kosztów postępowania apelacyjnego. Orzeczeniu takiemu sprzeciwia się niewątpliwie regulacja art. 100 zd. pierwsze k.p.c., ponieważ zaskarżone orzeczenie nie stanowi stosunkowego rozdzielenia kosztów.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 100 k.p.c. w zakresie rozliczania kosztów postępowania apelacyjnego, gdy apelacja została uwzględniona tylko w nieznacznej części."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której apelacja została uwzględniona w bardzo małym stopniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego - rozliczania kosztów, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne zastosowanie przepisów przez sądy niższych instancji.

Czy przegrana w 0,67% apelacji oznacza zapłatę wszystkich kosztów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 18 401 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 105/10 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa J. P. przeciwko C. TU S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2011 r., zażalenia powódki na postanowienie w przedmiocie zasądzenia kosztów procesu zawarte w pkt III wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 21 października 2010 r., uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Ś. do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie 2 Sąd drugiej instancji, po rozpoznaniu apelacji pozwanej spółki, zmodyfikował w pkt I sentencji wyroku tylko datę wymagalności odsetek, w pkt II oddalił dalej idącą apelację pozwanej, a w pkt III zasądził od powódki na rzecz pozwanej 1 200 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd uzasadnił tym, że miał na uwadze okoliczność, iż apelacja (pozwanej) została uwzględniona tylko w nieznacznej części i powołał się jako na podstawę rozstrzygnięcia na art. 100 zdanie drugie w zw. z art. 391 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. Postanowienie rozstrzygające o kosztach zaskarżyła powódka, zarzucając w zażaleniu naruszenie art. 100 k.p.c. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że powódka ma zapłacić w całości na rzecz pozwanej koszty postępowania apelacyjnego w sytuacji, w której pozwana określając w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 18.401 zł wygrała postępowanie apelacyjne jedynie co do kwoty 123,29 zł. Stosując zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów pozwana powinna zatem ponieść koszty postępowania apelacyjnego w 99,33 %, a powódka zaledwie w 0,67 %, co uzasadniałoby nałożenie na stronę apelującą obowiązku zwrotu powódce kosztów postępowania apelacyjnego w całości, wywodzi skarżąca. Żaląca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Wynik postępowania apelacyjnego, uwzględniając wskazaną przez pozwaną w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia i stopień uwzględnienia tej apelacji w pkt I sentencji wyroku, oceniany w płaszczyźnie skutków finansowych reformatoryjnego orzeczenia, a także oddalenie w pkt II dalej idącej apelacji pozwanej, prowadzą niewątpliwie do wniosku, że Sąd Okręgowy nie miał 3 jakichkolwiek prawnych podstaw do obciążenia powódki całością kosztów postępowania apelacyjnego. Orzeczeniu takiemu sprzeciwia się niewątpliwie regulacja art. 100 zd. pierwsze k.p.c., ponieważ zaskarżone orzeczenie nie stanowi stosunkowego rozdzielenia kosztów. Nie jest ono uzasadnione także z mocy art. 100 zd. drugie k.p.c., ponieważ przepis ten nie pozwala na włożenie obowiązku zwrotu wszystkich kosztów na tę stronę, która uległa tylko co do nieznacznej części swojego żądania, a żądanie powódki oddalenia apelacji pozwanej zostało przecież w znacznej części uwzględnione. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI