V CZ 104/12

Sąd Najwyższy2013-04-17
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaprzywrócenie terminupełnomocnikzaniedbaniekoszty postępowaniapostanowienieSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że zaniedbanie pełnomocnika obciąża stronę.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzuciło samą skargę. Sąd Apelacyjny uznał, że powód nie wykazał przesłanek do przywrócenia terminu, gdyż winę za niedotrzymanie terminu ponosi jego pełnomocnik, a działania pełnomocnika traktowane są jak działania strony. Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność zaskarżenia postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu, a w pozostałej części oddalił zażalenie, potwierdzając, że zaniedbanie pełnomocnika obciąża stronę.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzuciło tę skargę. Sąd Apelacyjny ustalił, że powód otrzymał wyrok z uzasadnieniem w dniu 2 grudnia 2011 r., a skargę nadał w placówce operatora publicznego w dniu 3 lutego 2012 r. Powód wskazał, że winę za niedotrzymanie terminu ponosi jego pełnomocnik, jednak Sąd Apelacyjny uznał, że nie wykazał on przesłanek z art. 168 k.p.c., ponieważ działania pełnomocnika traktuje się jako działania strony. W konsekwencji skarga kasacyjna nie została złożona w terminie. Powód zarzucił naruszenie art. 169 § 2 k.p.c., twierdząc, że nie zawinił niedopełnieniu czynności procesowej, gdyż zlecił ją profesjonalnemu pełnomocnikowi. Sąd Najwyższy w pierwszej kolejności stwierdził niedopuszczalność zaskarżenia postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu, wskazując, że nie jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. W dalszej kolejności Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, potwierdzając stanowisko Sądu Apelacyjnego, że zaniedbanie pełnomocnika obciąża stronę i nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Oddalenie wniosku o przywrócenie terminu skutkuje uznaniem bezskuteczności spóźnionej czynności procesowej, co w przypadku środka odwoławczego jest przyczyną jego odrzucenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie sądu drugiej instancji w tej kwestii nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie i stosownie do art. 3941 § 2 k.p.c. nie przysługuje na nie zażalenie do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalony pogląd, wskazał, że postanowienia kończące postępowanie w sprawie to te, które orzekają o całości sprawy poddanej pod osąd i uniemożliwiają jej kontynuowanie. Postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu nie spełnia tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zażalenie oddalono

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznapowód
J. K. i in.innepozwani

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 168

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 169 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3985 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3986 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zaskarżenia postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej. Zaniedbanie pełnomocnika strony traktowane jest jako zaniedbanie samej strony i nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 169 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że powód nie wykazał niezawinienia w niedopełnieniu czynności procesowej mimo podania, że zlecił wniesienie skargi kasacyjnej profesjonalnemu pełnomocnikowi.

Godne uwagi sformułowania

działania pełnomocnika strony traktowane są tak, jak działania strony nie jest to przyczyna, która mogłaby przemawiać za twierdzeniem powoda, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez niego niezasługuje na podzielenie stanowisko, że niestanność pełnomocnika miałaby obciążać stronę nie jest to orzeczenie kończące postępowanie w sprawie nie można zatem skutecznie opierać wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej na twierdzeniu, że zaniedbania dopuścił się pełnomocnik, a nie strona

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu cywilnym, w szczególności w kontekście odpowiedzialności strony za działania pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy strona domaga się przywrócenia terminu z powodu zaniedbania pełnomocnika w postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię odpowiedzialności strony za błędy pełnomocnika, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej i może być interesujące dla prawników.

Pełnomocnik popełnił błąd? Zapłacisz za to Ty, nie on!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 104/12 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 kwietnia 2013 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Anna Owczarek (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z powództwa P. P. 
przeciwko J. K. i in.,  
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 17 kwietnia 2013 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 24 kwietnia 2012 r.,  
 
 
odrzuca zażalenie w części zaskarżającej postanowienie 
oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia 
skargi kasacyjnej, a w pozostałej części zażalenie oddala.  
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda o 
przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucił skargę kasacyjną 
powoda od wyroku tego Sądu z dnia 27 października 2011 r. Z  uzasadnienia 
wynika, że powód otrzymał wyrok z uzasadnieniem w dniu 2  grudnia 2011 r., a 
skargę nadał w placówce operatora publicznego w dniu 3  lutego 2012 r. We 
wniosku  o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powód podał, że 
winę za niedotrzymanie terminu ponosi jego pełnomocnik, a zatem nie wykazał 
przesłanek przewidzianych art. 168 k.p.c. Sąd Apelacyjny uznał, że nie jest to 
przyczyna, która mogłaby przemawiać za twierdzeniem powoda, że uchybienie 
terminowi nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez niego, ponieważ działania 
pełnomocnika strony traktowane są tak, jak działania strony. Konsekwencją 
oddalenia wniosku było stwierdzenie, że  skarga kasacyjna nie została złożona w 
terminie wskazanym w art. 3985 § 1 k.p.c. 
 
Powód  zażalenie skierował zarówno do postanowienia oddalającego jego 
wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jak i jej 
odrzucenia. Zarzucił naruszenie art. 169 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że nie wykazał 
niezawinienia w niedopełnieniu czynności procesowej mimo podania, że zlecił 
wniesienie skargi kasacyjnej profesjonalnemu pełnomocnikowi, który poprzestał na 
informacji przekazanej przez żonę powoda, nie badając kwestii daty doręczenia 
wyroku 
z 
uzasadnieniem. 
Nie 
zasługuje 
na 
podzielenie 
stanowisko, 
że  niestaranność pełnomocnika miałaby obciążać stronę. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W pierwszej kolejności należało stwierdzić niedopuszczalność zaskarżenia 
postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania 
spóźnionej czynności procesowej. Postanowienie Sądu drugiej instancji w tej 
kwestii nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, stosownie zatem 
do art. 3941 § 2 k.p.c., nie przysługuje na nie zażalenie do Sądu Najwyższego. 
Zaskarżalność postanowień sądu drugiej instancji była we wcześniejszym okresie 
przedmiotem wielu wypowiedzi Sądu Najwyższego, w których wyrażony został, 
ugruntowany już pogląd, że kończące postępowanie w sprawie są te 

 
3 
postanowienia, które orzekają o całości sprawy poddanej pod osąd i uniemożliwiają 
jego kontynuowanie (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu najwyższego 
z  dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 22; 
postanowienia z dnia 26 sierpnia 1998 r., II CZ 69/98, niepubl.; z dnia 16 marca 
2000 r., I PZ 86/99, niepubl.; z dnia 20 maja 2002 r., I PZ 38/02, OSNP- wkł.2002, 
nr 20, poz. 11; z dnia 13 czerwca 2002 r., V CZ 59/02, niepubl.; z dnia 24 lutego 
2012 r., II UZ 62/11, niepubl.). Zażalenie zatem na to postanowienie podlegało 
odrzuceniu na podstawie art. 373 w związku  z art. 370, art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 
391 § 1 k.p.c.).  
 
Nie zasługiwało na uwzględnienie zażalenie powoda na postanowienie 
o  odrzuceniu skargi kasacyjnej. Fakt złożenia tego środka odwoławczego nie był 
kwestionowany. Mimo niezgłoszenia wniosku o objęcie badaniem prawidłowości 
postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi 
kasacyjnej (art. 380 w związku z art. 3941 § 3, art. 391 § 1 i art. 39821  k.p.c.) powód 
podważa 
stanowisko 
Sądu 
Apelacyjnego, 
stwierdzające 
że 
zaniedbanie 
pełnomocnika strony traktowane być powinno jak zaniedbanie samej strony. Zarzut 
żalącego się jest bezpodstawny. Strona i jej pełnomocnik mają obowiązek 
wzajemnego starannego działania, co jest konsekwencją założenia, że działanie 
pełnomocnika jest traktowane jak działanie strony. Nie można zatem skutecznie 
opierać wniosku o przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności 
procesowej na twierdzeniu, że zaniedbania dopuścił się pełnomocnik, a nie strona. 
Na taką interpretację braku uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających 
wniosek o przywrócenie terminu wskazują liczne wypowiedzi Sądu Najwyższego, 
które mają zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienia 
z  dnia 10 lutego 2000 r., II CKN 950/99, niepubl.; z dnia 13 marca 2000 r., IV CKN 
841/00 niepubl.; z dnia 23 lipca 2002 r., II CZ 72/02, niepubl.; z dnia  3 grudnia 
2003 r., I CZ 139/03, niepubl.; z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, niepubl.). 
W  tej sytuacji oddalenie wniosku o przywrócenie terminu prowadzi do uznania 
bezskuteczności spóźnionej czynności procesowej (post. z dnia 28 października 
2011 r., I CZ 95/11, niepubl.), która w odniesieniu do środka odwoławczego jest 
przyczyną odrzucenia go (art. 3986 § 2 k.p.c.). 

 
4 
 
Z 
powyższych 
względów 
zażalenie 
odnośnie 
do 
postanowienia 
w  przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej podlegało oddaleniu na podstawie 
art.  39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI