V CZ 101/12

Sąd Najwyższy2012-07-06
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesuzażalenieSąd NajwyższySąd Okręgowypostępowanie międzyinstancyjnek.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o kosztach procesu wydane przez Sąd Okręgowy, ponieważ nie było ono orzeczeniem kończącym sprawę w instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie o kosztach procesu. Sąd Okręgowy, uchylając postanowienie Sądu Rejonowego odrzucające apelację powoda, zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie o kosztach wydane w postępowaniu międzyinstancyjnym, które nie kończy sprawy w instancji, narusza art. 108 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c., dlatego uchylił zaskarżone orzeczenie.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 12 marca 2012 r. dotyczące kosztów procesu. Sąd Okręgowy pierwotnie uchylił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 28 grudnia 2011 r., które odrzucało apelację powoda, i jednocześnie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 809 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Strona pozwana zarzuciła w zażaleniu, że orzeczenie o kosztach zostało wydane bez podstawy prawnej. Sąd Najwyższy przychylił się do tego zarzutu, wskazując, że zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. orzekanie o kosztach następuje dopiero w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 12 marca 2012 r. nie było orzeczeniem kończącym sprawę w pierwszej instancji, a jedynie otwierało drogę do instancji odwoławczej. Ponadto, naruszało zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.), ponieważ nie rozstrzygało o wyniku sprawy, a jedynie o kwestii incydentalnej. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie o kosztach procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzekanie o kosztach następuje dopiero w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 108 § 1 k.p.c. jednoznacznie stanowi, iż orzekanie o kosztach następuje w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Postanowienie międzyinstancyjne, które nie kończy sprawy, nie może zawierać rozstrzygnięcia o kosztach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie orzeczenia o kosztach

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
MM P. Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O.spółkapowód
T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach następuje dopiero w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyraża zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39816

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie o kosztach wydane w postanowieniu międzyinstancyjnym narusza art. 108 § 1 k.p.c. Orzeczenie o kosztach wydane w postanowieniu niekończącym sprawy w instancji narusza zasadę odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

orzekanie o kosztach następuje dopiero w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji nie kończyło sprawy w pierwszej instancji sprawa nadal „jest w toku” nie rozstrzygało o wyniku procesu, tylko o kwestii incydentalnej

Skład orzekający

Lech Walentynowicz

przewodniczący-sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania o kosztach procesu w postępowaniu międzyinstancyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania postanowienia o kosztach w trakcie postępowania, a nie w orzeczeniu kończącym sprawę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia fundamentalną zasadę proceduralną dotyczącą kosztów procesu, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy sąd może orzec o kosztach procesu? Kluczowa zasada z Sądu Najwyższego.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 809 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 101/12 POSTANOWIENIE Dnia 6 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa MM P. Polska Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. przeciwko T. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w C. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lipca 2012 r., zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach procesu zamieszczone w postanowieniu Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego z dnia 12 marca 2012 r., uchyla zaskarżone orzeczenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 28 grudnia 2011 r. odrzucające apelację powoda oraz zasądził na jego rzecz od pozwanego kwotę 809 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Strona pozwana w zażaleniu wniosła o uchylenie orzeczenia o kosztach procesu zamieszczonego w postanowieniu z dnia 12 marca 2012 r. zarzucając, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Art. 108 § 1 k.p.c. jednoznacznie stanowi, że orzekanie o kosztach następuje dopiero w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Wydane w postępowaniu międzyinstancyjnym postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 12 marca 2012 r. nie miało tego charakteru; nie kończyło sprawy w pierwszej instancji (orzeczeniem kończącym był wyrok Sądu Rejonowego z dnia 16 listopada 2011 r.), a jedynie otwierało drogę do instancji odwoławczej i powodowało, że sprawa nadal „jest w toku”. Niemożność orzeczenia o kosztach w postanowieniu z dnia 12 marca 2012 r. wynikała również w treści art. 98 § 1 k.p.c., wyrażającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Powyższe postanowienie nie rozstrzygało o wyniku procesu, tylko o kwestii incydentalnej. Jeżeli w związku z jego wydaniem strony poniosły określone wydatki (np. na opłatę sądową i wynagrodzenie pełnomocników), to zostaną one rozliczone w orzeczeniu kończącym postępowanie odwoławcze. Zaskarżone orzeczenie o kosztach procesu, wydane z naruszeniem art. 98 § 1 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c., podlega w konsekwencji uchyleniu (art. 39816 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI