V CZ 1/13

Sąd Najwyższy2013-05-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowienieart. 403 k.p.c.odpowiedzialność członków zarząduart. 299 k.s.h.prawomocnośćśrodki dowodowefakty przyszłewyrok zaoczny

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że wyrok ustalający brak członkostwa w zarządzie nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła sprawy o zapłatę, w której zasądzono od pozwanych jako członków zarządu spółki ponad 212 tys. zł. Pozwani domagali się wznowienia, powołując się na późniejszy wyrok ustalający, że nie byli członkami zarządu od 1996 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, a Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, stwierdzając, że powołane okoliczności nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych J. H. i D. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., którym odrzucono ich skargę o wznowienie postępowania. Sprawa pierwotnie dotyczyła powództwa o zapłatę, w której Sąd Apelacyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2008 r. zasądził od pozwanych, jako członków zarządu Przedsiębiorstwa Techniczno-Handlowego „S.” sp. z o.o., kwotę 212.059,52 zł wraz z odsetkami. Pozwani w skardze o wznowienie postępowania powołali się na podstawę z art. 403 § 2 k.p.c., wskazując na prawomocny wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 maja 2012 r., który ustalił, że od dnia 6 września 1996 r. nie byli członkami zarządu Spółki „S.” z powodu wygaśnięcia mandatów. Sąd Apelacyjny uznał, że te okoliczności nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia. Sąd Najwyższy, oddalając zażalenie, podkreślił, że zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W niniejszej sprawie pozwani mogli już w poprzednim postępowaniu dowodzić, że nie ponoszą odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 1 k.s.h., w tym wykazywać, że nie pełnili funkcji członków zarządu. Sąd Apelacyjny rozważał już zarzut braku statusu członka zarządu w postępowaniu apelacyjnym, przyjmując, że członkowie zarządu zostali powołani bezterminowo. Wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w G., wydany po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Apelacyjnego, nie mógł być potraktowany jako nowy środek dowodowy, z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż musiałby to być środek istniejący już w czasie trwania postępowania, ale stronie wówczas nieznany.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli okoliczności te mogły być podniesione i były brane pod uwagę w poprzednim postępowaniu, lub jeśli wyrok ustalający te okoliczności został wydany po uprawomocnieniu się orzeczenia w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, na które powołano się w skardze o wznowienie, musiałyby być takie, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W tej sprawie pozwani mogli już w poprzednim postępowaniu dowodzić braku statusu członka zarządu, a kwestia ta była już rozważana przez Sąd Apelacyjny. Ponadto, wyrok ustalający brak członkostwa w zarządzie został wydany po uprawomocnieniu się wyroku, co wyklucza jego zastosowanie jako podstawy wznowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

J. D. i P. D.

Strony

NazwaTypRola
J. H.osoba_fizycznaskarżący
D. S.osoba_fizycznaskarżący
J. D.osoba_fizycznapowód
P. D.osoba_fizycznapowód
A.R.osoba_fizycznapozwany
Przedsiębiorstwo Techniczno-Handlowe „S.” sp. z o.o.spółkapodmiot odpowiedzialności

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.s.h. art. 299 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Odpowiedzialność członków zarządu za niezaspokojone zobowiązania spółki.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 maja 2012 r. ustala, że skarżący nie byli członkami zarządu Spółki „S.” od dnia 6 września 1996 r., co stanowi nową okoliczność faktyczną. Wyrok Sądu Rejonowego w G. jest środkiem dowodowym, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego skarżący nie mogli skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Okoliczności faktyczne i środki dowodowe, na które powołano się w skardze o wznowienie, mogły być podniesione i były brane pod uwagę w poprzednim postępowaniu. Wyrok Sądu Rejonowego w G. został wydany po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Apelacyjnego, a zatem nie jest środkiem dowodowym, który mógłby stanowić podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu Nie mogą być bowiem potraktowane jako nowe okoliczności faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., takie fakty i wywodzone z nich skutki prawne, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu i, które - na dodatek - były brane pod uwagę przez sąd przy wydawaniu orzeczenia. Nie jest to zatem środek dowodowy, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 403 § 2 k.p.c. musiałby to być środek dowodowy istniejący już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznany.

Skład orzekający

Anna Kozłowska

przewodniczący, sprawozdawca

Marian Kocon

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., w szczególności w kontekście późniejszych orzeczeń sądowych i możliwości powołania dowodów w poprzednim postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego, ale zasady interpretacji art. 403 § 2 k.p.c. są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sąd interpretuje przesłanki wznowienia, zwłaszcza w kontekście późniejszych orzeczeń.

Czy późniejszy wyrok może unieważnić prawomocne orzeczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice wznowienia postępowania.

Dane finansowe

WPS: 212 059,52 PLN

zapłata: 212 059,52 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 1/13 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 28 maja 2013 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Anna Kozłowska (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Marian Kocon 
SSN Marta Romańska 
 
 
 
w sprawie ze skargi J. H. i D. S. 
o wznowienie postępowania 
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]  
z dnia 31 stycznia 2008 r., w sprawie z powództwa J. D. i P. D. 
przeciwko J. H., D. S. oraz A.R. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 28 maja 2013 r., 
zażalenia J. H. i D. S.  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 8 listopada 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę 
pozwanych J. H. i D. S. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa J. D. i 
P. D. o  zapłatę, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 
31 stycznia 2008 r. Wyrokiem tym  Sąd Apelacyjny oddalił  apelację pozwanych od 
wyroku Sądu Okręgowego, mocą którego zasądzono od nich, na podstawie art. 299 
k.s.h., jako członków zarządu Przedsiębiorstwa Techniczno-Handlowego „S.” sp. z 
o.o., łącznie 212.059,52 zł z ustawowymi odsetkami. W skardze o wznowienie 
postępowania pozwani, wskazując na podstawę z art. 403 § 2 k.p.c., powołali się 
na prawomocny wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 maja 2012 r., 
ustalający, że od dnia 6 września 1996 r. nie byli członkami zarządu Spółki „S.”, 
wobec wygaśnięcia mandatów członka zarządu. Sąd Apelacyjny ocenił, że 
powołana okoliczności wraz z dowodem w postaci odpisu wyroku, nie stanowią 
ustawowej podstawy wznowienia.  
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie 
późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, 
które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła 
skorzystać w poprzednim postępowaniu.  
W postępowaniu, którego dotyczy skarga skarżący mogli powoływać 
wszelkie  fakty i dowody świadczące o tym, nie ponoszą - na podstawie art. 299 § 1 
k.s.h. - odpowiedzialności za niezaspokojone zobowiązania Przedsiębiorstwa 
Techniczno-Handlowego „S.” sp. z o.o. wobec powodów, a zatem dowodzić,  że w 
czasie powstania  niezaspokojonej wierzytelności powodów  nie pełnili funkcji 
członków jej zarządu. Tę okoliczność zresztą podnieśli w sprzeciwie od nakazu 
zapłaty wskazując, że „brak uchwały o powołaniu członka zarządu na nową 
kadencję skutkuje tym, że dotychczasowy członek zarządu po wygaśnięciu jego 
mandatu faktycznie członkiem zarządu nie jest” (k. 64). Sąd Apelacyjny, 
rozpoznając apelację pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego rozważał zarzut 
braku statusu członka zarządu, przyjął  jednak, że „z protokołu posiedzenia zarządu 
spółki z dnia 25 lipca 1996 r. wynika, że członkowie zarządu powołani zostali 

 
3 
bezterminowo, wobec czego uprawnieni i zobowiązani byli do reprezentowania 
spółki aż do chwili odwołania ich z pełnionej funkcji”. W świetle powyższego 
powołanie się przez skarżących na wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w G. z dnia 
14 maja 2012 r. - zawierający odmienną ocenę prawną - nie może stanowić 
podstawy wznowienia postępowania. Nie mogą być bowiem potraktowane jako 
nowe okoliczności faktyczne, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy w 
rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., takie fakty i wywodzone z nich skutki prawne,  które 
strona mogła powołać w  prawomocnie zakończonym postępowaniu i, które - na 
dodatek - były brane pod uwagę przez sąd przy wydawaniu orzeczenia.  
 Nie można też nie uwzględnić, że  wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w  G. 
został wydany po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Apelacyjnego. Nie jest to 
zatem środek dowodowy, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy, a z którego 
strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 
403 § 2 k.p.c. musiałby to być środek dowodowy istniejący już w czasie trwania 
prawomocnie zakończonego postępowania, ale stronie wówczas nieznany (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., IV CZ 11/12, niepubl).  
Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 3941 § 3 
k.p.c. w zw. z art. 39814 § 1 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
es

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI