I ACz 438/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny zwolnił powoda z obowiązku zwrotu kosztów procesu stronie pozwanej ze względu na jego trudną sytuację materialną, zdrowotną i życiową.
Powód D.K. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który zasądził od niego 360 zł kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego Skarbu Państwa. Powód argumentował swoją trudną sytuacją materialną, bezrobociem, chorobą (epilepsja) i brakiem środków na pokrycie kosztów. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za uzasadnione, powołując się na art. 102 kpc i wyjątkowe okoliczności.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał zażalenie powoda D.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, który zasądził od powoda 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego Skarbu Państwa. Powód, który opuścił zakład karny i jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, cierpi na epilepsję, co utrudnia mu podjęcie zatrudnienia. W zażaleniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, prosząc o nieobciążanie go kosztami. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za zasadne, stosując art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd podkreślił, że przepis ten wymaga wystąpienia wyjątkowych okoliczności, takich jak trudna sytuacja życiowa, zdrowotna czy majątkowa strony. W ocenie Sądu Apelacyjnego, sytuacja powoda – bezrobocie, brak środków, choroba – stanowiła wypadek szczególnie uzasadniony, uniemożliwiający mu w dłuższym czasie opłacenie zasądzonych kosztów. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę, że powód cofnął pozew we wczesnej fazie postępowania, a czynności pozwanego ograniczyły się do złożenia odpowiedzi na pozew. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając powoda kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, trudna sytuacja materialna, życiowa i zdrowotna powoda stanowi wypadek szczególnie uzasadniony, uzasadniający zastosowanie art. 102 kpc i zwolnienie go z obowiązku zwrotu kosztów procesu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 102 kpc wymaga wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Sytuacja powoda (bezrobocie, brak środków, choroba) została zakwalifikowana jako szczególnie uzasadniony wypadek, uzasadniający zwolnienie z kosztów. Dodatkowo uwzględniono cofnięcie pozwu i ograniczone czynności pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
D. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w N. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, stosowane w wypadkach szczególnie uzasadnionych, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, w tym stan majątkowy, sytuację życiową i zdrowotną strony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna powoda (bezrobotny, bez prawa do zasiłku, brak majątku i oszczędności). Choroba powoda (epilepsja) utrudniająca podjęcie pracy fizycznej. Powód opuścił zakład karny. Cofnięcie pozwu we wczesnej fazie postępowania. Ograniczone czynności procesowe pozwanego (tylko odpowiedź na pozew).
Godne uwagi sformułowania
art. 102 kpc jest odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu rozwiązanie szczególne, niepodlegające wykładni rozszerzającej do swego zastosowania wymaga wystąpienia wyjątkowych okoliczności kwalifikacja „wypadków szczególnie uzasadnionych” należy do sądu, który powinien uwzględnić całokształt okoliczności sprawy i kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości poczucie sprawiedliwości legło u podstaw rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Andrzej Palacz
przewodniczący
Anna Gawełko
sędzia sprawozdawca
Anna Pelc
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 kpc w przypadku trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej strony, zwłaszcza gdy sprawa zakończyła się cofnięciem pozwu lub wczesnym etapem postępowania."
Ograniczenia: Każdorazowa ocena sytuacji strony i okoliczności sprawy jest indywidualna. Art. 102 kpc nie podlega wykładni rozszerzającej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie pokazuje praktyczne zastosowanie zasady słuszności i sprawiedliwości społecznej w postępowaniu cywilnym, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców niż tylko prawnicy specjalizujący się w kosztach sądowych.
“Sąd zwolnił go z kosztów procesu, bo wyszedł z więzienia i jest chory. Jak działa art. 102 kpc?”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I ACz 438/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2013 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Andrzej Palacz Sędziowie: SA Anna Gawełko (spr.) SA Anna Pelc po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy w N. o ochronę dóbr osobistych na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I C 127/12 p o s t a n a w i a: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie obciążyć powoda D. K. kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy podał, iż wniosek strony pozwanej o przyznanie jej kosztów zastępstwa procesowego jest zasadny, albowiem wykonała czynności procesowe w sprawie, tj. złożyła pisemną odpowiedź na pozew. Na powyższe postanowienie powód wniósł zażalenie, w którym powołał się na swoją trudną sytuację materialną. Wskazał, iż po opuszczeniu zakładu karnego nie może podjąć zatrudnienia, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jako przyczynę trudności w znalezieniu pracy powód wskazuje chorobę, na którą cierpi (epilepsja). Mając powyższe na uwadze powód wniósł o nieobciążanie go kosztami zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Zażalenie jest uzasadnione. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż przepis zawarty w art. 102 kpc jest odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Stanowi on rozwiązanie szczególne, niepodlegające wykładni rozszerzającej i wykluczające stosowanie wszelkich uogólnień, a zatem do swego zastosowania wymaga wystąpienia wyjątkowych okoliczności, do których można zaliczyć np. stan majątkowy strony, jej sytuację życiową, zdrowotną czy okoliczności związane z samym przebiegiem procesu. Kwalifikacja „wypadków szczególnie uzasadnionych” należy do sądu, który powinien uwzględnić całokształt okoliczności sprawy i kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości. To właśnie poczucie sprawiedliwości legło u podstaw rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego o zwolnieniu powoda od obowiązku zwrotu przeciwnikowi kosztów poniesionych w związku z procesem. Szczególnie uzasadniony wypadek, o którym mowa w art. 102 kpc wyraża się w tym, że powód jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, nie posiadającą majątku, oszczędności, a wskazywana przez niego choroba (epilepsja) może faktycznie uniemożliwiać podjęcie przez niego choćby pracy fizycznej. W tej sytuacji należy uznać, że nawet w dłuższym czasie nie będzie on w stanie opłacić zasądzonej od niego tytułem kosztów procesu kwoty. Niezależnie od powyższego, zastosowanie art. 102 kpc jest uzasadnione także charakterem niniejszej sprawy, a w szczególności faktem, iż powód we wstępnej fazie postępowania (jeszcze przed wyznaczeniem pierwszej rozprawy) cofnął powództwo, zaś czynności pozwanego ograniczyły się jedynie do złożenia odpowiedzi na pozew. Z tych też względów Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżone postanowienie w oparciu o art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI