V CSKP 143/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz Gminy P. na nieruchomości wnioskodawcy, obciążonej rowem melioracyjnym. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając rów za odrębną działkę ewidencyjną Gminy, a nie urządzenie przesyłowe w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. za zasadny z powodu niepełnych ustaleń faktycznych. Wskazał na konieczność dokładnego wyjaśnienia, czy rów jest urządzeniem przesyłowym, jaki jest jego rzeczywisty przebieg, kto jest jego właścicielem oraz czy stanowi element sieci przedsiębiorstwa przesyłowego. Podkreślono, że ocena ta powinna uwzględniać przepisy Prawa wodnego oraz możliwość uznania Gminy za przedsiębiorcę. Z uwagi na niedostatek ustaleń, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'urządzenie przesyłowe' w kontekście rowów melioracyjnych, statusu prawnego gmin jako przedsiębiorców oraz wymogów proceduralnych przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawach o służebność przesyłu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej rowów melioracyjnych i ich związku z przepisami Prawa wodnego oraz Kodeksu cywilnego. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rów melioracyjny, stanowiący odrębną działkę ewidencyjną, może być uznany za urządzenie przesyłowe w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. i stanowić podstawę do ustanowienia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie, wskazując na potrzebę dalszych ustaleń faktycznych w celu rozstrzygnięcia tej kwestii, w szczególności czy rów jest elementem sieci przedsiębiorstwa przesyłowego i czy Gmina P. może być uznana za przedsiębiorcę.
Uzasadnienie
Sądy niższych instancji uznały rów za odrębną działkę ewidencyjną Gminy, a nie urządzenie przesyłowe. Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest ustalenie funkcji rowu, jego związku z siecią melioracyjną oraz statusu Gminy jako przedsiębiorcy, co wymagało uzupełnienia materiału dowodowego.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, w szczególności w zakresie oceny opinii biegłego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. został uznany za zasadny z powodu niepełnych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że rozstrzygnięcie sądu okręgowego zapadło pomimo niepełnych ustaleń faktycznych, co uniemożliwiło kontrolę kasacyjną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Gmina P. | instytucja | uczestnik postępowania |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu może być ustanowiona na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c.
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § 2
Kodeks cywilny
Osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem.
k.c. art. 231
Kodeks cywilny
Roszczenie o wykup nieruchomości przez posiadacza samoistnego.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
u.s.g. art. 7
Ustawa o samorządzie gminnym
Zakres zadań własnych gminy.
pr.wod. art. 195
Prawo wodne
Definicja rowów służących regulacji stosunków wodnych.
pr.wod. art. 196
Prawo wodne
Ewidencja wód i urządzeń melioracji wodnych.
pr.wod. art. 199 § 1
Prawo wodne
Obowiązek wykonywania urządzeń melioracji wodnych przez właścicieli gruntów.
pr.wod. art. 199 § 2
Prawo wodne
Możliwość wykonywania urządzeń melioracji wodnych na koszt Skarbu Państwa z udziałem właścicieli gruntów.
pr.wod. art. 205
Prawo wodne
Utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych przez spółki wodne.
rozp. MRRiB art. 9 § 3a
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa
Definicja gruntu zajętego przez ciek naturalny jako odrębnej działki ewidencyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez niepełne ustalenia faktyczne i brak wyjaśnienia kluczowych okoliczności sprawy. • Naruszenie prawa materialnego (art. 49 § 1 k.c. i art. 305^1 k.c.) przez błędne uznanie, że rów melioracyjny nie jest urządzeniem przesyłowym.
Godne uwagi sformułowania
nie pozwala na przeprowadzenie kontroli kasacyjnej zaskarżonego postanowienia • konkluzje prawne, do których doszedł Sąd Okręgowy były przedwczesne • urządzenie musi służyć do prowadzenia lub odprowadzenia np. płynów • urządzenie melioracyjne należy rozumieć jako sieć przesyłową, a nie jako poszczególny jej element
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący, sprawozdawca
Anna Owczarek
członek
Władysław Pawlak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'urządzenie przesyłowe' w kontekście rowów melioracyjnych, statusu prawnego gmin jako przedsiębiorców oraz wymogów proceduralnych przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawach o służebność przesyłu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej rowów melioracyjnych i ich związku z przepisami Prawa wodnego oraz Kodeksu cywilnego. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i urządzeń infrastruktury technicznej, a jej rozstrzygnięcie opiera się na analizie przepisów Prawa wodnego i Kodeksu cywilnego, co jest istotne dla praktyków.
“Czy rów melioracyjny na Twojej działce to urządzenie przesyłowe? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.