Orzeczenie · 2021-12-15

V CSKP 133/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-12-15
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
nieruchomośćspadekwspółwłasnośćzarządcapożytkiczynsz najmurozliczeniekoszty zarząduSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła roszczenia powódki I. K. o zapłatę kwoty 50.122 zł od Gminy W. z tytułu przypadającej jej części czynszu najmu nieruchomości, której była współwłaścicielem w ½. Gmina, ustanowiona tymczasowym zarządcą spadku po T. A., pobrała czynsz w wysokości 100.244 zł. Jednakże sąd odmówił zatwierdzenia sprawozdania Gminy za okres od czerwca 2017 r. do kwietnia 2018 r., wskazując na brak dokumentacji i nieprawidłowe prowadzenie rozliczeń. Sądy niższych instancji uznały żądanie powódki za przedwczesne, powołując się na przepisy k.p.c. dotyczące zarządu nieruchomością w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczeniu spadku, które nakazują najpierw pokrycie kosztów zarządu z dochodów, a nadwyżkę składanie na rachunek depozytowy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok. Uznał, że odmowa zatwierdzenia sprawozdania zarządcy nie może uniemożliwić współspadkobiercom dochodzenia rozliczenia nadwyżki pożytków nad wydatkami. Podkreślił, że ciężar wykazania prawidłowości wydatków spoczywa na zarządcy, a nieprawidłowe rozliczenie pogarsza jego sytuację. Sąd Najwyższy wskazał również, że Gminie jako współwłaścicielowi przysługuje prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków, które mogła pokryć z dochodów lub dochodzić w postępowaniu nieprocesowym, ale nie może to blokować rozliczenia z pozostałymi współwłaścicielami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozliczenia zarządcy nieruchomości spadkowej, zwłaszcza w sytuacji odmowy zatwierdzenia sprawozdania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zarządu tymczasowego w postępowaniu zabezpieczenia spadku, z uwzględnieniem przepisów k.p.c. i k.c.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa zatwierdzenia sprawozdania zarządcy tymczasowego przez sąd nadzorujący uniemożliwia współspadkobiercom dochodzenie rozliczenia nadwyżki pożytków z nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa zatwierdzenia sprawozdania nie może uniemożliwić rozliczenia nadwyżki pożytków nad wydatkami.

Uzasadnienie

Ciężar wykazania prawidłowości wydatków spoczywa na zarządcy. Nieprawidłowe rozliczenie pogarsza jego sytuację i nie może blokować roszczeń innych współwłaścicieli.

Czy współwłaściciel ustanowiony zarządcą tymczasowym nieruchomości spadkowej ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków, które może pokryć z dochodów z nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, współwłaściciel-zarządca ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków, które może pokryć z dochodów z nieruchomości, zgodnie z przepisami k.c. i k.p.c. dotyczącymi zarządu.

Uzasadnienie

Przepisy k.c. (art. 205, 207) i k.p.c. (art. 939, 615) przewidują prawo zarządcy do wynagrodzenia i zwrotu wydatków, które mogą być pokryte z dochodów z nieruchomości. Pozycja Gminy jako współwłaściciela i zarządcy uzasadnia takie rozliczenie.

Czy rozliczenie nadwyżki pożytków z nieruchomości przez zarządcę tymczasowego jest uzależnione od zatwierdzenia przez sąd wszystkich sprawozdań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozliczenie nie jest uzależnione od zatwierdzenia wszystkich sprawozdań.

Uzasadnienie

Niezależność kwestii wynagrodzenia i zwrotu wydatków od sprawozdań jest potwierdzona przepisami k.p.c. Odmowa zatwierdzenia sprawozdania nie zwalnia zarządcy z obowiązku rozliczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
I. K.osoba_fizycznapowódka
Gmina W.organ_państwowypozwana

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 207

Kodeks cywilny

Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej wchodzącej w skład spadku przypadają współwłaścicielom (współspadkobiercom) w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele (współspadkobiercy) ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.

Pomocnicze

k.c. art. 1035

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 615

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości w kwestiach nieuregulowanych w art. 611-614 k.p.c.

k.p.c. art. 940

Kodeks postępowania cywilnego

Z dochodów z nieruchomości zarządca pokrywa w pierwszej kolejności koszty egzekucji (koszty zarządu) wraz ze swoim wynagrodzeniem oraz zwrot własnych wydatków.

k.p.c. art. 941

Kodeks postępowania cywilnego

Nadwyżkę dochodów po pokryciu wydatków zarządca składa na rachunek depozytowy Ministra Finansów, po czym dołącza się ją do ceny uzyskanej za nieruchomość.

k.p.c. art. 636 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Do zarządcy tymczasowego i dozorcy ustanowionych w toku postępowania o zabezpieczenie spadku stosuje się odpowiednio przepisy art. 855-862, art. 930-941 k.p.c.

k.p.c. art. 937 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zatwierdzenia sprawozdania zarządcy.

k.p.c. art. 939 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Zarządca może zgłosić roszczenie o wynagrodzenie i zwrot wydatków w ciągu miesiąca po ustaniu zarządu.

k.c. art. 205

Kodeks cywilny

Współwłaściciel sprawujący zarząd rzeczą wspólną może żądać od pozostałych współwłaścicieli wynagrodzenia odpowiadającego uzasadnionemu nakładowi jego pracy.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Dotyczy terminu spełnienia świadczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa zatwierdzenia sprawozdania zarządcy nie może uniemożliwić rozliczenia nadwyżki pożytków. • Niezależność obowiązku rozliczenia się zarządcy od zatwierdzenia sprawozdania.

Odrzucone argumenty

Żądanie powódki jest przedwczesne z uwagi na niezatwierdzone sprawozdanie zarządcy. • Zastosowanie przepisów k.p.c. o zarządzie w postępowaniu egzekucyjnym wyklucza możliwość dochodzenia nadwyżki przed rozliczeniem kosztów.

Godne uwagi sformułowania

odmowa zatwierdzenia sprawozdania przez Sąd sprawujący nadzór nad wykonywaniem zarządu (...) uniemożliwia dokonanie analizy sumy wpływów i wydatków, a więc uznanie, że w ogóle powstała nadwyżka • nie może się on powołać na takie zatwierdzenie w celu wykazania, iż poniesione przezeń wydatki były prawidłowe i tym samym mogły być pokryte z dochodów pobranych z nieruchomości. • Ciężar wykazania, że pożytki użyto prawidłowo na pokrycie wydatków, spoczywa na zarządcy.

Skład orzekający

Teresa Bielska-Sobkowicz

przewodniczący

Roman Trzaskowski

sprawozdawca

Paweł Grzegorczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozliczenia zarządcy nieruchomości spadkowej, zwłaszcza w sytuacji odmowy zatwierdzenia sprawozdania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarządu tymczasowego w postępowaniu zabezpieczenia spadku, z uwzględnieniem przepisów k.p.c. i k.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów rozliczeń w zarządzie nieruchomością spadkową, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej i może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie spadkowym i rzeczowym.

Niezatwierdzone sprawozdanie zarządcy nie blokuje dostępu do pieniędzy ze spadku!

Dane finansowe

WPS: 50 122 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst