V CSKP 103/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powodów X.Y.1 i X.Y.2 przeciwko X.Y.3 o ochronę dóbr osobistych, zapłatę zadośćuczynienia i odszkodowania oraz ustalenie odpowiedzialności odszkodowawczej. Powodowie twierdzili, że pozwana naruszyła ich dobra osobiste, w tym prawo do niezakłóconego życia rodzinnego, poprzez intymny kontakt z mężem powódki, który doprowadził do nieplanowanej ciąży pozwanej. Sąd Okręgowy w Y. oddalił powództwa, uznając, że zdrada małżeńska nie tworzy roszczeń wobec osoby trzeciej, a więź rodzinna nie jest dobrem osobistym w rozumieniu przepisów. Sąd Apelacyjny w [...] utrzymał wyrok w mocy, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego, podkreślając, że postępowanie pozwanej nie było bezprawne. Sąd Najwyższy oddalił obie skargi kasacyjne powodów, potwierdzając, że zdrada małżeńska nie stanowi podstawy do dochodzenia roszczeń od osoby trzeciej, a prawo do decydowania o rodzicielstwie w kontekście dobrowolnych relacji seksualnych nie jest dobrem osobistym podlegającym ochronie prawnej w tym zakresie. Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiedzialność za skutki zdrady ponoszą przede wszystkim małżonkowie, a prawo nie ingeruje w sferę dobrowolnych relacji intymnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zdrada małżeńska popełniona przez jednego z małżonków z osobą trzecią może stanowić podstawę do dochodzenia przez zdradzonego małżonka roszczeń o ochronę dóbr osobistych (np. prawa do niezakłóconego życia rodzinnego, integralności małżeństwa) od osoby trzeciej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zdrada małżeńska sama w sobie nie narusza dóbr osobistych zdradzanego małżonka w stosunku do osoby trzeciej, z którą współmałżonek dopuścił się zdrady. Odpowiedzialność za naruszenie więzi małżeńskiej spoczywa na małżonkach.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że więź rodzinna nie jest dobrem osobistym w rozumieniu przepisów, a nawet jeśli byłaby, to jej naruszenie przez osobę trzecią jest możliwe tylko w wyjątkowych okolicznościach (np. śmierć bliskiej osoby). Zdrada małżeńska jest naruszeniem obowiązków między małżonkami, a nie podstawą do roszczeń wobec osoby trzeciej, której zachowanie, o ile dobrowolne, nie jest bezprawne.
Czy prawo do decydowania o swoim rodzicielstwie (prawo reprodukcyjne) stanowi dobro osobiste podlegające ochronie prawnej w przypadku dobrowolnych relacji seksualnych, które doprowadziły do nieplanowanej ciąży?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do decydowania o swoim rodzicielstwie nie jest dobrem osobistym w ramach dobrowolnych relacji seksualnych, a ryzyko nieplanowanej ciąży obciąża oboje partnerów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku dobrowolnego stosunku seksualnego, nawet jednorazowego, nie można mówić o naruszeniu prawa do decydowania o rodzicielstwie, jeśli doszło do nieplanowanej ciąży. Powód sam pozbawił się możliwości decydowania, podejmując stosunek bez zabezpieczeń i nie negując ojcostwa. Prawo nie ingeruje w sferę dobrowolnych relacji intymnych.
Czy skierowanie wezwania przedprocesowego na adres kancelarii adwokackiej narusza dobra osobiste (prawo do prywatności, dobre imię) powodów?
Odpowiedź sądu
Nie, skierowanie wezwania na adres kancelarii nie narusza dóbr osobistych, jeśli pozwana nie dysponowała innym adresem, a korespondencja została zaadresowana jako prywatna i pracownicy kancelarii mieli obowiązek ją zakwalifikować.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że pozwana działała w ramach przysługujących jej uprawnień, a jej pełnomocnik kierował się brakiem innego adresu i dążeniem do polubownego rozwiązania sprawy. Informacje zawarte w wezwaniu były prawdziwe i znalazły potwierdzenie w prawomocnym wyroku.
Czy skarga adwokata do Okręgowej Rady Adwokackiej na innego adwokata, oparta na przedstawionych faktach, narusza dobra osobiste tego drugiego adwokata?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarga została skierowana do właściwego organu i nie zawierała informacji nieprawdziwych lub obiektywnie uwłaczających, nie narusza dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że postępowanie pozwanej (adwokat) nie było bezprawne, a skarga do ORA nie doprowadziła do naruszenia dóbr osobistych powoda (adwokata).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X.Y.1 | osoba_fizyczna | powódka |
| X.Y.2 | osoba_fizyczna | powód |
| X.Y.3 | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Dotyczy ochrony dóbr osobistych i bezprawności działania.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Dotyczy środków ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Dotyczy przyznania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 446 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy granic rozpoznania apelacji.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia dowodu przez sąd pierwszej instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania Sądu Najwyższego podstawą faktyczną orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia skargi kasacyjnej.
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy obowiązków małżeńskich (wierność, pożycie, pomoc, współdziałanie).
k.r.o. art. 57 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy orzekania o separacji.
k.r.o. art. 60 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy orzekania o alimentach na rzecz małżonka.
k.r.o. art. 61 § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy orzekania o rozwodzie.
k.r.o. art. 61 § 4
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy orzekania o rozwodzie.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, oraz niektórych innych ustaw
Dotyczy sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa.
Ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży
Dotyczy warunków dopuszczalności przerywania ciąży.
Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych art. 48 pkt 10
Dotyczy zadośćuczynienia za zmarnowany urlop.
Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych art. 50 ust. 2
Dotyczy zadośćuczynienia za zmarnowany urlop.
Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta art. 4 ust. 1 i 2
Dotyczy zadośćuczynienia za naruszenie praw pacjenta.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Monika Koba
sprawozdawca
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.