V CSKP 102/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka A. dochodziła od Szpitala [...] w W. zapłaty kwoty 730 727,24 zł, powołując się na umowę gwarancyjną zawartą z M. S.A. (obecnie B. S.A.), która miała zapewnić spłatę zobowiązań szpitala. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając roszczenia za przedawnione. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 29 marca 2019 r. oddalił apelację powoda. Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutu błędnej wykładni art. 123 k.c., uznając, że interwencja uboczna spółki B. S.A. po stronie powodowej nie przerwała biegu przedawnienia, a wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z 11 kwietnia 2016 r. został złożony po upływie terminu przedawnienia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 listopada 2021 r. oddalił skargę kasacyjną interwenienta ubocznego B. S.A. Sąd Najwyższy uznał, że interwencja uboczna nie jest czynnością podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, a zatem nie przerywa biegu przedawnienia. Ponadto, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej został złożony po terminie przedawnienia. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzuty dotyczące uznania niewłaściwego, naruszenia art. 5 k.c. oraz wpływu linii orzeczniczej na bieg przedawnienia, wskazując na brak ustaleń faktycznych w zakresie uznania roszczenia, brak rażących błędów w ocenie sądu apelacyjnego oraz brak utrwalonej linii orzeczniczej korzystnej dla powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przerwaniu biegu przedawnienia w kontekście interwencji ubocznej i wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. Ocena zarzutu nadużycia prawa i wpływu linii orzeczniczej na bieg przedawnienia.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową gwarancyjną i specyfiką podmiotów (szpital publiczny, spółki).
Zagadnienia prawne (5)
Czy interwencja uboczna podjęta przez wierzyciela po stronie powodowej przerywa bieg przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, interwencja uboczna nie jest czynnością podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, a zatem nie przerywa biegu przedawnienia.
Uzasadnienie
Interwencja uboczna służy ochronie własnego interesu prawnego interwenienta, a nie bezpośredniemu dochodzeniu roszczenia. Skutek przerwania biegu przedawnienia następuje tylko w relacji między wierzycielem a dłużnikiem, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Czy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej złożony po terminie przedawnienia może przerwać bieg tego terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wniosek został złożony po upływie terminu przedawnienia, nie może doprowadzić do jego przerwania.
Uzasadnienie
Najpóźniej wymagalna wierzytelność przedawniła się 15 marca 2014 r. (sprzedaż) i 5 marca 2015 r. (dzierżawa). Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej złożono 11 kwietnia 2016 r., czyli po upływie terminów przedawnienia.
Czy stanowisko pozwanego szpitala kwestionujące legitymację procesową spółki M. (powoda w pierwotnym procesie) można uznać za uznanie roszczenia przerywające bieg przedawnienia?
Odpowiedź sądu
Potencjalnie tak, ale brak ustaleń faktycznych uniemożliwił ocenę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że uznanie niewłaściwe może nastąpić przez zachowanie dłużnika świadczące o świadomości istnienia długu. Jednakże, brak było ustaleń co do treści, formy i dotarcia takiego stanowiska pozwanego do powodowej spółki, a zarzut ten pojawił się dopiero w skardze kasacyjnej.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego szpitala stanowiło nadużycie prawa (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania pozwanego nie doprowadziły do przedawnienia, a strona powodowa była bierna.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że to umowa zawarta przez powoda i jego błędne przekonanie o nieprzysługiwaniu mu wierzytelności, a także bierność strony powodowej po wydaniu wyroku Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2015 r., były przyczynami przedawnienia, a nie działania pozwanego.
Czy obowiązywanie określonej linii orzeczniczej stanowiło obiektywną przeszkodę dla dochodzenia roszczeń i wpływało na bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie ukształtowała się korzystna dla powoda linia orzecznicza, a ewolucja orzecznictwa nie jest przeszkodą.
Uzasadnienie
Sądy w poprzednich postępowaniach oddaliły powództwa spółki M., a Sąd Najwyższy konsekwentnie negował legitymację spółek do zmiany wierzyciela bez zgody podmiotu tworzącego. Ewolucja orzecznictwa nie jest przeszkodą w dochodzeniu roszczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Sp. z o.o. | spółka | powód |
| Szpital [...] w W. | instytucja | pozwany |
| B. S.A. | spółka | interwenient uboczny |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa czynność podjęta przed sądem lub innym organem, bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Interwencja uboczna nie spełnia tego kryterium.
Pomocnicze
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej złożony po upływie terminu przedawnienia nie przerywa jego biegu.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa podmiotowego wymaga oceny całokształtu okoliczności sprawy i ścisłego powiązania nadużycia z konkretnym stanem faktycznym. Podniesienie zarzutu przedawnienia nie było nadużyciem w tej sprawie.
k.p.c. art. 76
Kodeks postępowania cywilnego
Interwencja uboczna jest formą udziału osoby trzeciej w procesie w celu ochrony własnego interesu prawnego.
k.c. art. 377
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia względem jednego z wierzycieli solidarnych ma skutek także względem współwierzycieli.
k.c. art. 518 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna, której skutkiem jest zmiana wierzyciela samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej dokonana bez zgody podmiotu tworzącego.
u.dz.l. art. 54 § ust. 6
Ustawa o działalności leczniczej
Umowa gwarancyjna zawarta między spółkami A. i M. była nieważna na podstawie tego przepisu.
k.p.c. art. 387 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym zarzut naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez uznanie roszczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interwencja uboczna nie przerywa biegu przedawnienia. • Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej złożony po terminie przedawnienia nie przerywa jego biegu. • Brak podstaw do uznania podniesienia zarzutu przedawnienia za nadużycie prawa. • Nie ukształtowała się korzystna dla powoda linia orzecznicza, a ewolucja orzecznictwa nie stanowi przeszkody w dochodzeniu roszczeń.
Odrzucone argumenty
Interwencja uboczna przerwała bieg przedawnienia. • Wniosek o zawezwanie do próby ugodowej przerwał bieg przedawnienia. • Stanowisko pozwanego szpitala stanowiło uznanie roszczenia. • Podniesienie zarzutu przedawnienia było nadużyciem prawa. • Obowiązywanie określonej linii orzeczniczej stanowiło obiektywną przeszkodę dla dochodzenia roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
interwencja uboczna nie jest czynnością podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia • wniosek o zawezwanie do próby ugodowej został złożony już po upływie przedawnienia • brak jest usprawiedliwienia dla opisanej bezczynności strony powodowej, którą traktować należy w kategoriach istotnego zaniedbania ochrony swoich interesów • nie ukształtowała się linia orzecznictwa, akceptująca zawieranie spornych umów • ewolucja orzecznictwa sądowego nie koliduje per se z prawidłowym funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Marcin Łochowski
sprawozdawca
Tomasz Szanciło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przerwaniu biegu przedawnienia w kontekście interwencji ubocznej i wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. Ocena zarzutu nadużycia prawa i wpływu linii orzeczniczej na bieg przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umową gwarancyjną i specyfiką podmiotów (szpital publiczny, spółki).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii przedawnienia roszczeń i skuteczności czynności procesowych w jego przerwaniu, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Analiza interwencji ubocznej i jej wpływu na bieg terminu jest szczególnie istotna.
“Czy interwencja uboczna ratuje przed przedawnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 730 727,24 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.