V CSK 81/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona przesłanki oczywistej zasadności, mimo zarzutu błędnej wykładni dekretu o majątkach opuszczonych.
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zarzucając błędną wykładnię art. 2 ust. 4 dekretu z 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Twierdziła, że polskie kościelne osoby prawne powinny być uznane za odpowiednik niemieckich i gdańskich osób prawnych. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że nie zachodzi przesłanka oczywistej zasadności.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w O. dotyczącego założenia księgi wieczystej i wpisu własności. Wnioskodawczyni zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, argumentując, że przyjęta przez sąd niższej instancji wykładnia, zgodnie z którą polskie kościelne osoby prawne nie stanowią odpowiednika niemieckich i gdańskich kościelnych osób prawnych, jest oczywiście błędna. Wnioskodawczyni wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na jej oczywistą uzasadnioną. Sąd Najwyższy, odwołując się do uchwały składu siedmiu sędziów z 1959 r. (I CO 42/59) oraz późniejszych orzeczeń, które potwierdzają, że jednostki organizacyjne polskich związków wyznaniowych nie mogą być uznawane za odpowiedniki niemieckich i gdańskich osób prawnych w rozumieniu wspomnianego dekretu, stwierdził, że nie zachodzi przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z przepisami lub wydane w wyniku oczywistej błędnej wykładni lub zastosowania prawa. W ocenie Sądu Najwyższego, przytoczone przez wnioskodawczynię okoliczności nie spełniają tego kryterium. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, polskie kościelne osoby prawne nie stanowią odpowiednika niemieckich i gdańskich kościelnych osób prawnych w rozumieniu tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, w tym uchwałę składu siedmiu sędziów z 1959 r., która jednoznacznie stwierdza, że jednostki organizacyjne polskich związków wyznaniowych nie mogą być traktowane jako odpowiedniki niemieckich i gdańskich osób prawnych w kontekście dekretu o majątkach opuszczonych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Archidiecezja (…) w W. | instytucja | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa-Starosta O. | organ_państwowy | uczestnik |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | inna |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywistą zasadność.
Dekret o majątkach opuszczonych i poniemieckich art. 2 § ust. 4
Definiuje pojęcie odpowiednich osób prawnych w kontekście majątków opuszczonych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach cywilnych.
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej art. 32 § ust. 3
Dotyczy kosztów zastępstwa procesowego Prokuratorii Generalnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2
Określa stawki opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398^9 § 1 k.p.c.). w rozumieniu tego przepisu polskie kościelne osoby prawne nie stanowią odpowiednika niemieckich i gdańskich kościelnych osób prawnych skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa
Skład orzekający
Kazimierz Zawada
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 2 ust. 4 dekretu z 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich oraz kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z majątkami poniemieckimi i specyficznych przesłanek kasacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznego prawa majątkowego i jego interpretacji w kontekście współczesnego postępowania kasacyjnego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i procedurze cywilnej.
“Czy polskie kościoły odziedziczą majątki poniemieckie? Sąd Najwyższy rozstrzyga historyczną kwestię prawną.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 81/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku Archidiecezji (…) w W. przy uczestnictwie Skarbu Państwa-Starosty O. o założenie księgi wieczystej i wpis własności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Wnioskodawczyni zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 29 czerwca 2018 r. naruszenie art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. nr 13, poz. 87 ze zm.), a wnosząc o przyjęcie złożonej skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że skarga ta jest oczywiście uzasadniona , tj. spełnia przesłankę określoną w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c ., gdyż w ocenie skarżącej przyjęta w zaskarżonym postanowieniu wykładnia art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - że w rozumieniu tego przepisu polskie kościelne osoby prawne nie stanowią odpowiednika niemieckich i gdańskich kościelnych osób prawnych, jest oczywiście błędna. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1959 r., I CO 42/59, jednostki organizacyjne związków wyznaniowych działających na obszarze Polski nie mogą być - tak jak przyjęto w zaskarżonym postanowieniu Sądu Okręgowego - uważane w stosunku do niemieckich i gdańskich osób prawnych prawa publicznego za odpowiednie osoby prawne w rozumieniu art. 2 ust. 4 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Do wykładni zawartej w tej uchwale nawiązują także późniejsze orzeczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2016 r., II CSK 634/15, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2017 r., II CSK 120/17, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2018 r., III CZP 14/18). W art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi zaś o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398 9 §1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, i z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06). Zestawienie przytoczonego rozumienia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. z zarzutem stawianym zaskarżonemu postanowieniu przez wnioskodawczynię prowadzi do jednoznacznego wniosku o braku w sprawie podstaw do uznania określonej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania za spełnioną. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie art. 98 w związku z art. 108 § 1, art. 398 21 i art. 13 § 2 k.p.c. oraz w związku z art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2016.2261) i art. 99 k.p.c. oraz § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.). jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI