V CSK 668/15

Sąd Najwyższy2016-07-27
SNCywilneochrona posiadaniaWysokanajwyższy
posiadanieochrona posesoryjnaskarga kasacyjnaSąd Najwyższywspółposiadanieprawo rzeczowe

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu mieszkalnego, uznając ją za niedopuszczalną na podstawie przepisów proceduralnych.

Powódka domagała się przywrócenia współposiadania lokalu mieszkalnego, twierdząc, że pozwany wymienił zamek po jej wyprowadzce. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając je za posesoryjne. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, stwierdził, że w sprawach o ochronę naruszonego posiadania skarga kasacyjna nie przysługuje, co doprowadziło do jej odrzucenia.

Sprawa dotyczyła powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu mieszkalnego, wniesionego przez K. H. przeciwko A. H. Powódka domagała się przywrócenia współposiadania poprzez wydanie kluczy do lokalu, argumentując, że pozwany wymienił zamek po jej wyprowadzce. Sąd Rejonowy w P. oddalił powództwo, uznając, że powódka opuściła lokal i wyzbyła się zamiaru jego współposiadania. Sąd Okręgowy w K. utrzymał ten wyrok w mocy. W skardze kasacyjnej powódka zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, powołał się na art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym w sprawach o ochronę naruszonego posiadania skarga kasacyjna nie przysługuje. Sąd podkreślił, że o zakwalifikowaniu powództwa decyduje podstawa faktyczna, a w tym przypadku powódka wywodziła żądanie z faktu wyzucia z posiadania, co kwalifikuje sprawę jako posesoryjną. Mimo powołania się na tytuł współwłasności, powódka nie przekształciła skutecznie powództwa w petytoryjne. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. skarga kasacyjna w sprawach o ochronę naruszonego posiadania nie przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepis proceduralny wyłączający dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach posesoryjnych. Podkreślono, że o charakterze sprawy decyduje podstawa faktyczna żądania, a w tym przypadku powódka opierała się na fakcie naruszenia posiadania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

A. H.

Strony

NazwaTypRola
K. H.osoba_fizycznapowódka
A. H.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o ochronę naruszonego posiadania.

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.c. art. 344 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony naruszonego posiadania.

k.c. art. 206

Kodeks cywilny

Dotyczy współposiadania.

k.c. art. 222 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony właściciela.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o ochronę naruszonego posiadania na podstawie art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 344 § 1 i art. 206 k.c. w związku z art. 222 § 2 k.c.) Zarzuty naruszenia prawa procesowego (art. 233 § 1 w związku z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.)

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c., w sprawach o ochronę naruszonego posiadania skarga kasacyjna nie przysługuje. O zakwalifikowaniu powództwa jako posesoryjnego lub petytoryjnego nie zawsze decyduje treść żądania, która niekiedy może być podobna lub taka sama, lecz podstawa faktyczna powództwa.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący, sprawozdawca

Wojciech Katner

członek

Barbara Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach posesoryjnych oraz kryteria rozróżnienia powództwa posesoryjnego od petytoryjnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o ochronę naruszonego posiadania i dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ponieważ precyzuje zasady dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o posiadanie i rozróżnia powództwo posesoryjne od petytoryjnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie o posiadanie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 668/15
POSTANOWIENIE
Dnia 27 lipca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Wojciech Katner
‎
SSN Barbara Myszka
w sprawie z powództwa K. H.
‎
przeciwko A. H.
‎
o przywrócenie naruszonego posiadania,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 lipca 2016 r.,
‎
skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt III Ca (…),
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Powódka K. H.  w pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu A. H. domagała się przywrócenia stanu współposiadania lokalu mieszkalnego położonego w M.  przy ul. W.  przez wydanie jej kluczy do tego lokalu oraz zasądzenia na jej rzecz od  pozwanego kosztów procesu.
Sąd Rejonowy w P.  wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2012 r. oddalił powództwo. W uzasadnieniu wskazał, że po rozwiązaniu małżeństwa stron przez rozwód powódka wyprowadziła się z ich wspólnego lokalu objętego żądaniem pozwu i zamieszkała ostatecznie w T., które stało się jej centrum życiowym. Pozwany wymienił zamek w drzwiach wspólnego mieszkania po opuszczeniu go przez powódkę. Powódka nie może zatem skutecznie domagać się przywrócenia współposiadania lokalu mieszkalnego na podstawie art. 344 k.c., skoro przed wymianą zamka w drzwiach sama ten lokal opuściła, wyzbywając się zamiaru jego współposiadania.
Sąd Okręgowy w K.  wyrokiem zaskarżonym skarga kasacyjną oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego, podzielając w całej rozciągłości przyjęte za podstawę tego orzeczenia ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną.
W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach określonych w art. 398
3
§ 1 k.p.c., powódka wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy uwzgledniającego powództwo.
W ramach podstawy naruszenia prawa materialnego zarzuciła naruszenie art. 344 § 1 i art. 206 k.c. w związku z art. 222 § 2 k.c. wskutek błędnej wykładni i  uznania, że roszczenie powódki zostało oparte wyłącznie na fakcie posiadania, a  nie na prawie współwłasności. Drugą podstawę kasacyjną wypełniła zarzutami naruszenia art. 233 § 1 w związku z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. przez zaakceptowanie ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji bez jakichkolwiek rozważań w tej kwestii, w szczególności z pominięciem podniesionych w tym zakresie zarzutów apelacyjnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
2
§ 2 pkt 1 k.p.c., w sprawach o ochronę naruszonego posiadania skarga kasacyjna nie przysługuje.
W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że o  zakwalifikowaniu powództwa jako posesoryjnego lub petytoryjnego
nie zawsze decyduje treść żądania, która niekiedy może być podobna lub taka sama, lecz podstawa faktyczna powództwa; jeżeli powód wywodzi żądanie z faktu wyzucia z  posiadania lub jego zakłócenia, sprawa dotyczy naruszenia posiadania (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 czerwca 1997 r., I CZ 69/97, nie publ. oraz z dnia 23 marca 2000 r., III CZ 46/00, OSNC 2000, nr 9, poz. 171).
W sprawie niniejszej powódka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się przywrócenia współposiadania lokalu mieszkalnego, eksponując przy tym fakt wyzucia jej z posiadania wskutek wymiany zamka w  drzwiach do tego lokalu, dokonaj przez pozwanego. Wprawdzie w toku procesu pełnomocnik pozwanej powołał się również na tytuł współwłasności przedmiotowego lokalu, jednak nie zmieniła powództwa w sposób uzasadniający jego zakwalifikowanie jako zmierzającego do uzyskania ochrony petytoryjnej.
Należy zauważyć, że współwłaściciel może korzystać z ochrony posesoryjnej; może przy tym przekształcić powództwo posesoryjne w petytoryjne (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1992 r.,
III CZP 29/92
, OSNCP 1992, nr 11, poz. 192). Skoro powódka, korzystając z fachowej pomocy prawnej, modyfikacji takiej nie dokonała, to Sądy obu instancji zasadnie uznały, że  poddane ocenie żądanie zmierzało do uzyskania ochrony posiadania przed samowolnym naruszeniem ze strony pozwanego.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
6
§ 3 w związku z art. 398
2
§ 2 pkt 1 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI