V CSK 643/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od postanowienia o zniesieniu współwłasności gospodarstwa rolnego, uznając ją za nieuzasadnioną.
Uczestnik postępowania B. M. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które utrzymało w mocy postanowienie Sądu Rejonowego o zniesieniu współwłasności gospodarstwa rolnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących przyznania gospodarstwa osobom niepracującym w nim. Sąd Najwyższy, analizując skargę, stwierdził, że nie jest ona oczywiście uzasadniona i odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.
W sprawie dotyczącej działu spadku i zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego, uczestnik postępowania B. M. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie, które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy dokonał zniesienia współwłasności, przyznając części nieruchomości wnioskodawczyni A. D. i uczestniczce E. B., jednocześnie zobowiązując je do spłat na rzecz B. M. Skarżący zarzucił naruszenie art. 214 § 1 i § 2 k.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c., twierdząc, że gospodarstwo zostało przyznane osobom niepracującym w nim i niemającym odpowiedniego wykształcenia rolniczego. Sąd Najwyższy, po analizie uzasadnień obu niższych instancji oraz treści skargi kasacyjnej, uznał, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd wskazał, że sądy meriti dokonały zniesienia współwłasności z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej i zawodowej wszystkich współwłaścicieli oraz ich związków z gospodarstwem. Podkreślono również, że skarżący konsekwentnie nie wyrażał zgody na wydzielenie na jego rzecz części działki siedliskowej, co uniemożliwiło przydzielenie mu jakiejkolwiek części nieruchomości. W związku z tym, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie gospodarstwa rolnego w drodze zniesienia współwłasności osobie niepracującej w tym gospodarstwie i niemającej odpowiedniego wykształcenia rolniczego nie stanowi naruszenia art. 214 § 1 k.c., jeśli sądy meriti dokonały tego przyznania z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej i zawodowej wszystkich współwłaścicieli oraz ich związków z gospodarstwem, a także braku zgody skarżącego na inne formy podziału.
Uzasadnienie
Sądy meriti analizowały sytuację rodzinną i zawodową wszystkich współwłaścicieli oraz ich związki z gospodarstwem. Brak zgody skarżącego na wydzielenie mu części działki siedliskowej uniemożliwił przydzielenie mu jakiejkolwiek części nieruchomości. W związku z tym, przyznanie gospodarstwa innym współwłaścicielkom z obowiązkiem spłat było zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| E. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania / skarżący |
| M. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| S. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 214 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy ogólnych reguł zniesienia współwłasności nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne. Sąd może przyznać gospodarstwo rolne temu współwłaścicielowi, który pracuje w tym gospodarstwie, chyba że interes społeczno-gospodarczy przemawia za innym rozwiązaniem. Przy przyznawaniu gospodarstwa rolnego sąd uwzględnia potrzeby tych osób, którym gospodarstwo się przywiązuje.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym wymóg jej oczywiście uzasadnionej.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
§ 1 pkt 4 - skarga jest oczywiście uzasadniona, gdy zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
§ 2 - Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw do jej przyjęcia.
Pomocnicze
k.c. art. 214 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o procesie do innych postępowań.
k.p.c. art. 398
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 214 § 1 k.c. poprzez przyznanie gospodarstwa rolnego osobom niepracującym w nim i niemającym odpowiedniego wykształcenia rolniczego.
Godne uwagi sformułowania
skarga ta jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. Sądy meriti dokonały zniesienia współwłasności spornego gospodarstwa rolnego w ten sposób, że przyznano je - po odpowiednim podziale - dwóm współwłaścicielkom z obciążeniem ich spłatami na rzecz skarżącego uczestnika postępowania skarżący „konsekwentnie nie wyrażał zgody” na wydzielenie na jego rzecz części działki siedliskowej
Skład orzekający
Mirosław Bączyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zwłaszcza w kontekście oceny 'oczywistej uzasadnioności' oraz stosowania przepisów o zniesieniu współwłasności gospodarstwa rolnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w której skarżący konsekwentnie odmawiał przyjęcia określonej części nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii podziału gospodarstwa rolnego i procedury kasacyjnej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i cywilnym procesowym.
“Sąd Najwyższy o podziale gospodarstwa rolnego: czy praca w nim jest kluczowa?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CSK 643/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z wniosku A. D. przy uczestnictwie E. B., A. M., B. M., M. M. i S. M. o dział spadku i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 maja 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania B. M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt VI Ca 326/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Uczestnik postępowania o podział nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne – B. M. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 17 czerwca 2014 r., w którym oddalono skargę apelację tego uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 4 lutego 2014 r. (k. 1195 i n. akt, t. VI). W postanowieniu tym dokonano odpowiedniego zniesienia współwłasności tego gospodarstwa przy czym wnioskodawczyni A.D. i uczestniczce postępowania E. B. przyznano części nieruchomości (bliżej oznaczonej w pkt 1a i 6 postanowienia) oraz zobowiązano te osoby do dokonania spłat na rzecz uczestnika postępowania B. M.. W skardze kasacyjnej skarżący B. M. podnosił zarzuty naruszenia art. 214 § 1 i § 2 k.c. i art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Motywując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, skarżący stwierdził, że skarga ta jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., ponieważ zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo, skoro wbrew wyraźnemu brzmieniu art. 214 § 1 k.c. przyznano w nim gospodarstwo rolne osobom niepracującym w tym gospodarstwie i niemającym odpowiedniego wykształcenia rolniczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analizując treść uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, treść skargi kasacyjnej i zawartą w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga kasacyjna – wbrew stanowisku skarżącego – nie jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Zaskarżone orzeczenie nie narusza art. 214 k.c. dotyczącego ogólnych reguł zniesienia współwłasności nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne. W dłuższym wywodzie prawnym, w oparciu o ustalenia faktyczne, Sądy meriti dokonały zniesienia współwłasności spornego gospodarstwa rolnego w ten sposób, że przyznano je - po odpowiednim podziale - dwóm współwłaścicielkom z obciążeniem ich spłatami na rzecz skarżącego uczestnika postępowania (por. s. 22-25 uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego, k. 1220 i n. akt, oraz s. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Sądy meriti analizowały przy tym sytuację rodzinną i zawodową wszystkich współwłaścicieli, a także ich związki faktyczne z gospodarstwem. Na pewno nie bez znaczenia dla przyjętego ostatecznie sposobu zniesienia współwłasności pozostaje fakt, że skarżący „konsekwentnie nie wyrażał zgody” na wydzielenie na jego rzecz części działki siedliskowej (a możliwości takie istniały), co istotnie uniemożliwiało przydzieleni mu jakiejkolwiek części nieruchomości będącej przedmiotem postępowania działowego (s. 25 postanowienia Sądu Rejonowego, k. 1223 akt). W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI