V CSK 632/15

Sąd Najwyższy2016-06-23
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeŚrednianajwyższy
podział majątkumajątek wspólnyskarga kasacyjnadelegacja sędziegoustrój sądów powszechnychnieważność postępowaniasąd najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nieważności postępowania apelacyjnego z powodu rzekomo nieprawidłowej delegacji sędziego, uznając, że wiceprezes sądu apelacyjnego miał kompetencje do jej udzielenia.

Sąd Najwyższy rozpatrzył skargę kasacyjną uczestnika postępowania J. H. od postanowienia Sądu Okręgowego we W., które częściowo zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie podziału majątku wspólnego. Głównym zarzutem w skardze kasacyjnej była nieważność postępowania apelacyjnego z powodu rzekomo nieprawidłowej delegacji sędziego sądu rejonowego do orzekania w sądzie wyższej instancji przez wiceprezesa sądu apelacyjnego. Sąd Najwyższy oddalił skargę, uznając, że wiceprezes sądu apelacyjnego posiadał kompetencje do udzielenia takiej delegacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania J. H. od postanowienia Sądu Okręgowego we W. z dnia 17 września 2014 r., które częściowo zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29 października 2013 r. w przedmiocie podziału majątku wspólnego K. i J. H. Sąd Rejonowy ustalił skład majątku, równe udziały małżonków oraz dokonał podziału poszczególnych składników z obowiązkiem spłat. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie w niektórych punktach, a w pozostałym zakresie oddalił apelację. W skardze kasacyjnej J. H. zarzucono nieważność postępowania apelacyjnego na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367 § 3 k.p.c. i art. 77 § 9 ustawy o ustroju sądów powszechnych, argumentując, że w rozpoznawaniu sprawy uczestniczył sędzia sądu rejonowego, który nie był należycie delegowany do sądu wyższej instancji, a kompetencja do delegowania przysługuje wyłącznie prezesowi sądu apelacyjnego, a nie wiceprezesowi. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że z akt sprawy wynika, iż sędzia sądu rejonowego był delegowany do pełnienia obowiązków w Sądzie Okręgowym we W. na dni 4 i 17 września 2014 r. przez wiceprezesa Sądu Apelacyjnego, co było zgodne z art. 77 § 9 p.u.p. oraz przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości regulującymi urzędowanie sądów powszechnych, które pozwalają wiceprezesowi zastępować prezesa sądu. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący nie kwestionował spełnienia przesłanek faktycznych delegacji. W konsekwencji, skarga kasacyjna została uznana za nieuzasadnioną, a postanowienie Sądu Okręgowego utrzymało moc.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wiceprezes sądu apelacyjnego posiada kompetencje do delegowania sędziego sądu rejonowego do pełnienia obowiązków w sądzie wyższej instancji, zgodnie z przepisami ustawy o ustroju sądów powszechnych oraz regulaminami urzędowania sądów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych (art. 77 § 9 p.u.p.) oraz rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości regulujących urzędowanie sądów, które pozwalają wiceprezesowi sądu zastępować prezesa i wykonywać jego obowiązki, chyba że przepisy wyraźnie ograniczają te kompetencje. W tym przypadku nie było takich ograniczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
K. H.osoba_fizycznawnioskodawca
J. H.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Gmina W.instytucjauczestnik postępowania

Przepisy (12)

Główne

p.u.p. art. 77 § § 9

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

Przepis ten określa możliwość delegowania sędziego sądu rejonowego do sądu wyższego przez prezesa sądu apelacyjnego w szczególnie uzasadnionych wypadkach, po uzyskaniu zgody sędziego i kolegium sądu, do którego ma nastąpić delegowanie. Łączny okres delegowania nie może przekraczać 14 dni w roku.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 367 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

p.u.p. art. 22b § § 1

Ustawa o ustroju sądów powszechnych

Prezesa Sądu Apelacyjnego zastępuje wiceprezes sądu, a w razie jego nieobecności wyznaczony sędzia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 32 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 33 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 czerwca 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 4 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych art. 34 § ust. 3

k.p.c. art. 329

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wiceprezes sądu apelacyjnego ma kompetencje do delegowania sędziego sądu rejonowego do sądu wyższej instancji. Delegacja sędziego była prawidłowa i zgodna z prawem.

Odrzucone argumenty

Postępowanie apelacyjne było nieważne z powodu nieprawidłowej delegacji sędziego sądu rejonowego przez wiceprezesa sądu apelacyjnego. Wyłączna kompetencja do delegowania sędziego przysługuje prezesowi sądu apelacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

w rozpoznawaniu sprawy uczestniczył sędzia Sądu Rejonowego, który nie był należycie delegowany do orzekania w sądzie wyższej instancji kompetencja taka powinna przysługiwać wyłącznie Prezesowi tego Sądu wiceprezes sądu apelacyjnego może w zasadzie wykonywać uprawnienia i obowiązki prezesa tego Sądu wiceprezesowi przysługują w zasadzie takie same kompetencje jak prezesowi

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących delegowania sędziów do sądów wyższej instancji oraz kompetencji wiceprezesów sądów apelacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale stanowi ugruntowanie praktyki sądowej w zakresie delegacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawidłowością orzekania sądu, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Czy wiceprezes sądu może delegować sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 632/15
POSTANOWIENIE
Dnia 23 czerwca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
‎
SSN Władysław Pawlak
w sprawie z wniosku K. H.
‎
przy uczestnictwie J. H. i Gminy W.
‎
o podział majątku,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 23 czerwca 2016 r.,
‎
skargi kasacyjnej uczestnika postępowania J. H.
od postanowienia Sądu Okręgowego we W.
‎
z dnia 17 września 2014 r.,
1. oddala skargę kasacyjną;
2. stwierdza, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania kasacyjnego związanego ze swoim udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 października 2013 r. Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku wspólnego K. i J. H. w sposób wyszczególniony  w pkt I tego postanowienia. Ustalił przede wszystkim skład majątku wspólnego   b. małżonków, stwierdził że udziały uczestników postępowania w ich majątku wspólnym są równe, a także dokonał podziału poszczególnych składników majątku  wspólnego pomiędz
y małżonków z obowiązkiem poniesienia odpowiednich spłat.
Od rozstrzygnięć postanowienia z dnia 29 października 2013 r. zawartych w pkt I - VIII apelację wniósł pełnomocnik uczestnika J. H. Uczestnik ten złożył także samodzielną apelację i zaskarżył w całości wspomniane postanowienie.
Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w pkt  I, III , V i VI, a w pozostałym zakresie oddalił apelację uczestnika postępowania.
W skardze kasacyjnej uczestnika postępowania podniesiono zarzut  nieważności postępowania przed sądem drugiej  instancji (art. 379 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367 § 3 k.p.c. i art. 77 § 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ustroju sądów powszechnych; Dz.U. z 2015 r., poz. 133, cyt. dalej - „p.u.p.”). Według skarżącego, w rozpoznawaniu sprawy w postępowaniu apelacyjnym uczestniczył sędzia Sądu Rejonowego, który nie był należycie delegowany do orzekania w sądzie wyższej instancji. Z treści art. 77 § 9 p.u.p. nie wynika, aby kompetencje do delegowania sędziego sądu rejonowego do sądu wyższej instancji miał również Wiceprezes Sądu Apelacyjnego. Kompetencja taka powinna przysługiwać wyłącznie  Prezesowi tego Sądu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z akt sprawy wynika, że w rozpoznawaniu sprawy o podział majątku   wspólnego brał udział delegowany sędzia Sądu Rejonowego (rozprawa w dniu 4 września 2014 r. i wydanie postanowienia z dnia 17 września 2014 r.; k. 784 akt sprawy, t. IV; k. 791 akt sprawy t. V). W aktach sprawy znajduje się pismo  delegujące sędziego Sądu Rejonowego „do pełnienia obowiązku sędziego w Sądzie Okręgowym we W. w dniach 4 i 17 września 2014 r.”. Pismo to  zostało opatrzone datą - 22 sierpnia 2014 r. i podpisane przez Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w […] (k. 757 akt sprawy). W piśmie tym stwierdzono także, że podstawę wspomnianej delegacji stanowi art. 77 § 9 p.u.p.
Zgodnie z art. 77 § 9 p.u.p. (w brzmieniu obowiązującym w okresie udzielenia delegacji), w szczególnie uzasadnionych wypadkach prezes sądu apelacyjnego może delegować m.in. sędziego sądu rejonowego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie wyższym, po uzyskaniu zgody sędziego i kolegium sądu, do którego ma nastąpić delegowanie, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami  poszczególnych sądów działających na obszarze apelacji. Łączny okres  delegowania nie może przekraczać 14 dni w ciągu roku. Przepis ten nie uległ zmianie
de lege lata
(Dz.U. z 2015 r., poz. 133). Z art. 22b § 1 p.u.p. wynika, że prezesa Sądu Apelacyjnego zastępuje wiceprezes sądu, a w razie jego  nieobecności wyznaczony sędzia.
Na podstawie § 32 ust. 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. 2014, poz. 259) prezes sądu mógł powierzyć wiceprezesom sądu wykonywanie czynności  i obowiązków wyszczególnionych w § 33 ust. 1 Regulaminu. Podobne regulacje prawne znalazły się w § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 czerwca 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. 2015, poz. 425) i obecnie w § 34 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. 2015, poz. 2316 ze zm.).
Należy zatem stwierdzić, że wiceprezes Sądu Apelacyjnego może w  zasadzie  wykonywać  uprawnienia  i obowiązki  prezesa tego Sądu. Jeżeli  zatem przepisy  nie  ograniczają  wyraźnie  uprawnień wiceprezesa Sądu (w tym - wiceprezesa Sądu Apelacyjnego), to wiceprezesowi przysługują w zasadzie takie same kompetencje jak prezesowi (por.  np.  uprawnienie  do przedłużenia terminu sporządzenia uzasadnienia orzeczenia (art. 329 k.p.c.).
W skardze kasacyjnej skarżący broni stanowiska o braku ogólnej   kompetencji wiceprezesa Sądu Apelacyjnego do udzielania delegacji m.in. sędziemu sądu rejonowego do pełnienia obowiązków w sądzie wyższym i przyjmuje w tym zakresie wyłączną kompetencję prezesa Sądu Apelacyjnego. Tymczasem - jak wskazano - w poprzednim stanie prawnym nie było i
de lege lata
nie ma podstaw do negowania możliwości kompetencyjnego zastępowania prezesa Sądu Apelacyjnego przez wiceprezesa tego Sądu. Należy jednocześnie zauważyć, że skarżący nie kwestionuje tego, iż spełnione zostały odpowiednie, wymienione  w art. 77 § 9 p.u.p. przesłanki skorzystania przez wiceprezes Sądu Apelacyjnego z uprawnienia do dokonania omawianej delegacji w  dniu  22 sierpnia 2014 r. Oznacza to założenie, że takie przesłaki faktycznie nastąpiły.
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną  uczestnika postępowania jako nieuzasadnioną (art. 398
14
k.p.c.) i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego (art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c.).
jw
eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI