V CSK 631/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od pozwanego na rzecz powoda kwotę 94 465,83 zł z odsetkami i kosztami z tytułu odszkodowania za wady robót budowlanych. Pozwany wykonawca budynku mieszkalnego odstąpił od umowy z powodu rzekomej zwłoki powoda w płatnościach, a powódka odstąpiła od umowy z powodu niewykonania jej przez pozwanego i wadliwego wykonania prac. Sąd Najwyższy uznał, że świadczenie pozwanego polegające na budowie budynku mieszkalnego jest świadczeniem niepodzielnym. W związku z tym, odstąpienie od umowy przez pozwanego, uznane przez sądy niższych instancji za skuteczne na przyszłość (ex nunc), nie odniosło skutku prawnego, gdyż nie zostały spełnione przesłanki z art. 491 § 2 k.c. Dotyczyło to również postanowień umownych o odstąpieniu od umowy, które Sąd Najwyższy uznał za nieważne. Mimo to, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądów niższych instancji co do odpowiedzialności pozwanego na podstawie art. 471 k.c. za nienależyte wykonanie zobowiązania, uwzględniając poniesioną przez powoda szkodę w postaci kosztów prac naprawczych i obniżonej wartości budynku. Skarga kasacyjna pozwanego została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia świadczenia niepodzielnego w umowach o roboty budowlane oraz skutków nieskutecznego odstąpienia od umowy i odpowiedzialności na podstawie art. 471 k.c.
Dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i niepodzielności świadczenia głównego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy świadczenie wykonawcy w umowie o roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego jest świadczeniem podzielnym, czy niepodzielnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadczenie wykonawcy w umowie o roboty budowlane polegające na budowie oznaczonego budynku jest co do zasady niepodzielne, chociaż może być realizowane i rozliczane etapami.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na utrwalonym stanowisku doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którym przedmiot świadczenia w postaci obiektu budowlanego jest w umowie o roboty budowlane, co do zasady niepodzielny. Podzielnego charakteru świadczenia nie można wywodzić z przewidzianych odbiorów częściowych.
Jaki jest skutek prawny odstąpienia od umowy o roboty budowlane, gdy świadczenie jest niepodzielne i nie zostały spełnione przesłanki z art. 491 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odstąpienie od umowy, gdy świadczenie jest niepodzielne, a strona dopuszcza się zwłoki tylko co do części świadczenia, nie odnosi skutku prawnego, gdyż nie zostały spełnione warunki z art. 491 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Skoro świadczenie pozwanego było niepodzielne, jego odstąpienie od umowy uznane przez sądy niższych instancji za dokonane ze skutkiem na przyszłość (ex nunc) nie odniosło skutku, ponieważ nie zostały spełnione warunki prawne określone w art. 491 § 2 k.c.
Czy w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania przez wykonawcę robót budowlanych, mimo nieskutecznego odstąpienia od umowy, zamawiającemu przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 471 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania przez wykonawcę, zamawiającemu przysługuje roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 471 k.c., nawet jeśli odstąpienie od umowy było nieskuteczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia sporu stanowi art. 471 k.c. i ogólne reguły odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. W przypadku wykonania zobowiązania w znacznej części, gdy nie wykonanie pozostałej części nie ma znaczenia dla wykonania całości, ma się do czynienia z nienależytym wykonaniem zobowiązania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Budowlano-Konserwatorskie C. Sp. z o.o. | spółka | powód |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 491 § § 2
Kodeks cywilny
Warunki odstąpienia od umowy wzajemnej w przypadku zwłoki tylko co do części świadczenia; wymaga podzielności świadczeń obu stron.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
Pomocnicze
k.c. art. 379 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy podzielności świadczenia dla możliwości odstąpienia od umowy.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Definicja umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Skutki odstąpienia od umowy; wymaga skutecznego odstąpienia.
k.c. art. 395 § § 1
Kodeks cywilny
Zastrzeżenie prawa odstąpienia od umowy; wymaga spełnienia przesłanek.
k.c. art. 654
Kodeks cywilny
Odbiór robót budowlanych; nie przesądza o podzielności świadczenia.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie wykonawcy w umowie o roboty budowlane jest niepodzielne. • Niespełnienie przesłanek z art. 491 § 2 k.c. skutkuje nieskutecznością odstąpienia od umowy. • Pozwany ponosi odpowiedzialność za nienależyte wykonanie zobowiązania na podstawie art. 471 k.c.
Odrzucone argumenty
Świadczenie pozwanego było podzielne. • Odstąpienie od umowy przez pozwanego było skuteczne. • Powodowi nie przysługuje roszczenie odszkodowawcze.
Godne uwagi sformułowania
przedmiot świadczenia w postaci obiektu budowlanego jest w umowie o roboty budowlane, co do zasady niepodzielny • podzielnego charakteru świadczenia nie da się wywodzić z przewidzianych w art. 654 k.c. i potwierdzonych w umowie tzw. odbiorów częściowych • skoro świadczenie pozwanego było niepodzielne, to jego odstąpienie od umowy uznane przez Sądy obu instancji za dokonane ze skutkiem ex nunc - „na przyszłość” nie odniosło skutku • Podstawę prawną rozstrzygnięcia sporu między stronami stanowi zatem art. 471 k.c. i ogólne reguły odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący
Wojciech Katner
sprawozdawca
Barbara Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia świadczenia niepodzielnego w umowach o roboty budowlane oraz skutków nieskutecznego odstąpienia od umowy i odpowiedzialności na podstawie art. 471 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i niepodzielności świadczenia głównego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii w umowach o roboty budowlane, takich jak niepodzielność świadczenia i skutki odstąpienia od umowy, co jest istotne dla praktyków. Sąd Najwyższy dokonuje pogłębionej analizy tych zagadnień.
“Nieważne odstąpienie od umowy o budowę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy wykonawca odpowiada za wady na innej podstawie.”
Dane finansowe
WPS: 94 465,83 PLN
odszkodowanie za wady robót budowlanych: 94 465,83 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.