V CSK 628/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę części wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo z uwagi na przedawnienie roszczenia. Sąd ustalił, że umowa o roboty budowlane została zawarta w 2011 r., a faktura końcowa z 31 grudnia 2012 r. miała termin płatności do 31 marca 2013 r. Bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny uznał, że oświadczenie samodzielnej księgowej z 24 marca 2014 r. o potwierdzeniu salda należności nie stanowiło uznania niewłaściwego długu, przerywającego bieg przedawnienia, ponieważ księgowa nie była organem spółki uprawnionym do reprezentacji. Powództwo wniesione 17 marca 2017 r. zostało uznane za przedawnione. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy wskazał, że kwestia uznania niewłaściwego długu przez osobę prawną, która nie jest organem spółki, jest sporna. Podkreślił, że dominujące stanowisko dopuszcza przypisanie skutków prawnych oświadczeniom wiedzy osób pracujących w strukturze osoby prawnej, jeśli wynika to ze stosunku pracy lub cywilnoprawnego, nawet bez szczegółowych pełnomocnictw. Dotyczy to również osób zajmujących się obsługą księgową. Sąd Najwyższy stwierdził, że brak ustaleń co do zakresu czynności księgowej oraz brak oceny prawnej częściowej zapłaty należności uniemożliwiają kontrolę kasacyjną w kwestii uznania niewłaściwego roszczenia. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia uznania niewłaściwego długu przez osoby niebędące organami spółki, w tym pracowników obsługi księgowej, oraz jego wpływ na bieg terminu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest ustalenie zakresu umocowania pracownika oraz ocena jego działań jako wyrazu świadomości długu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie pracownika osoby prawnej (np. samodzielnej księgowej) niebędącego organem spółki, potwierdzające istnienie zadłużenia, może stanowić uznanie niewłaściwe długu przerywające bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie takie może stanowić uznanie niewłaściwe, jeśli wynika z umocowania pracownika wynikającego ze stosunku pracy lub cywilnoprawnego, nawet bez formalnego pełnomocnictwa do reprezentacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że dominujące stanowisko dopuszcza przypisanie skutków prawnych oświadczeniom wiedzy osób pracujących w strukturze osoby prawnej, które nie są organami spółki, jeśli wynika to z ich umocowania. Podkreślono, że uznanie niewłaściwe jest wyrazem świadomości dłużnika i nie wymaga takich samych rygorów jak czynność prawna.
Czy częściowa zapłata należności przez pozwanego może stanowić uznanie niewłaściwe długu?
Odpowiedź sądu
Tak, częściowa zapłata należności objętej fakturą stanowi wyraz uznania długu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wymienił częściową spłatę jako przykład uznania niewłaściwego, podkreślając, że takie zachowanie może uzasadniać przekonanie uprawnionego o dobrowolnym zaspokojeniu roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | powód |
| „W.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w [...] | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 123 § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Uznanie roszczenia (właściwe lub niewłaściwe) przerywa bieg przedawnienia.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
Dotyczy reprezentacji osoby prawnej.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Dotyczy oświadczeń woli i wiedzy.
k.c. art. 99 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy umocowania do składania oświadczeń woli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie samodzielnej księgowej spółki o potwierdzeniu salda należności stanowi uznanie niewłaściwe długu, przerywające bieg przedawnienia. • Częściowa zapłata należności przez pozwaną stanowi uznanie niewłaściwe długu.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie osoby niebędącej organem spółki nie może stanowić uznania niewłaściwego długu. • Brak formalnego umocowania księgowej do składania oświadczeń woli w imieniu spółki.
Godne uwagi sformułowania
Przez uznanie roszczenia, zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 k.c., zobowiązany w sposób wyraźny lub dorozumiany stwarza po stronie uprawnionego przekonanie, że może on dochodzić skutecznie swego roszczenia. • Uznanie niewłaściwe stanowi jedynie oświadczenie wiedzy zobowiązanego, złożone dobrowolnie i z dostatecznym rozeznaniem, przy czym nie jest wymagana świadomość zobowiązanego co do skutków prawnych tego oświadczenia. • Można zatem przypisać skutki prawne oświadczeń wiedzy osób nie będących członków organów osób prawnych osobie prawnej. Umocowanie tych osób wynika ze stosunku pracy lub stosunku cywilnoprawnego łączącego pracownika z osobą prawną.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Maria Szulc
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia uznania niewłaściwego długu przez osoby niebędące organami spółki, w tym pracowników obsługi księgowej, oraz jego wpływ na bieg terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest ustalenie zakresu umocowania pracownika oraz ocena jego działań jako wyrazu świadomości długu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia roszczeń i tego, jakie działania pracownika firmy mogą narazić ją na odpowiedzialność, nawet jeśli nie jest ona formalnym reprezentantem.
“Czy księgowa Twojej firmy może nieświadomie przedłużyć życie przedawnionego długu?”
Dane finansowe
WPS: 78 117,76 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.