V CSK 602/17

Sąd Najwyższy2018-04-25
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność postępowaniaprawo do obronypozbawienie wolnościrozprawaterminy procesowe

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie doszło do pozbawienia strony możliwości obrony jej praw.

Powód R.M. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego zasądzającego kwotę 200 000 zł. Skarżący argumentował nieważność postępowania brakiem doprowadzenia go na rozprawy jako osoby pozbawionej wolności. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, uznając, że nieobecność powoda nie skutkowała pozbawieniem go możliwości obrony praw, a jedynie próbą przedłużenia postępowania.

Powód R. M. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 29 marca 2017 r., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo o zasądzenie kwoty 200 000 zł solidarnie od pozwanych J. B., J. H. i M. G. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na nieważność postępowania wynikającą z faktu niedoprowadzenia go, jako osoby pozbawionej wolności, na rozprawy w dniach 27 października 2014 r. oraz 9 czerwca 2016 r., co miało skutkować pozbawieniem go możliwości obrony praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Sąd Najwyższy, odwołując się do utrwalonego orzecznictwa, wyjaśnił, że pozbawienie strony możności obrony praw polega na rzeczywistym braku możliwości udziału w postępowaniu z powodu wadliwości procesowych, a nie jedynie na pewnych utrudnieniach. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że powód mógł formułować swoje stanowisko i wnioski dowodowe w pozostałym toku postępowania, a jego nieobecności na rozprawach były usprawiedliwione lub miały na celu przedłużanie postępowania, a nie dążenie do wyjaśnienia okoliczności faktycznych. W związku z tym, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pozbawienie strony możności obrony jej praw polega na rzeczywistym braku możliwości udziału w postępowaniu z powodu wadliwości procesowych, a nie jedynie na pewnych utrudnieniach, którym można zaradzić.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena pozbawienia możliwości obrony musi być dokonana w kontekście konkretnych okoliczności sprawy. W tym przypadku powód mógł formułować swoje stanowisko i wnioski dowodowe w pozostałym toku postępowania, a jego nieobecności na rozprawach były usprawiedliwione lub miały na celu przedłużanie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznapowód
J. B.osoba_fizycznapozwany
J. H.osoba_fizycznapozwany
M. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 3989 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 3989 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi w wypadkach, gdy strona została pozbawiona możności obrony swoich praw.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu niedoprowadzenia osoby pozbawionej wolności na rozprawy.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie strony możności obrony jej praw, przewidziane w art. 379 pkt 5 k.p.c., polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie brała udziału w całym postępowaniu lub jego znacznej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem wyroku w danej instancji. Chodzi jednak tylko o wypadki rzeczywistego pozbawienia możności obrony, którego skutkiem było niedziałanie strony w postępowaniu, nie zaś pewne utrudnienia w działaniu strony, którym można było zaradzić przed wydaniem wyroku.

Skład orzekający

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nieważności postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c. w kontekście doprowadzania osób pozbawionych wolności na rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby pozbawionej wolności i jej prawa do obrony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do obrony w postępowaniu cywilnym, szczególnie w kontekście osób pozbawionych wolności, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy brak doprowadzenia na rozprawę to zawsze pozbawienie prawa do obrony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 200 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 602/17
POSTANOWIENIE
Dnia 25 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek
w sprawie z powództwa R. M.
‎
przeciwko J. B., J. H. i M. G.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 kwietnia 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt I ACa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Powód R. M. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 29 marca 2017 r., którym oddalono jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 czerwca 2016 r., oddalającego powództwo o zasądzenie na jego rzecz kwoty 200 000 zł solidarnie od pozwanych J. B., J. H. i M. G.
Sąd Najwyższy zważył:
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do  rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania na przesłance nieważności postępowania, wynikającej z faktu niedoprowadzenia go - jako osoby pozbawionej wolności - na rozprawy odbywające się w dniach 27 października 2014 r. oraz 9 czerwca 2016 r. - co skutkowało pozbawieniem go możliwości stawiania pytań świadkom, tj. pozbawiło go możności obrony swoich praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego pozbawienie strony możności obrony jej praw, przewidziane w art. 379 pkt 5 k.p.c., polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie brała udziału w całym postępowaniu lub jego znacznej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem wyroku w danej instancji. Ocena zaistnienia takiej sytuacji procesowej dokonywana być  powinna w kontekście konkretnych okoliczności sprawy. Chodzi jednak tylko o wypadki rzeczywistego pozbawienia możności obrony, którego skutkiem było niedziałanie strony w postępowaniu, nie zaś pewne utrudnienia w działaniu strony, którym można było zaradzić przed wydaniem wyroku (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2017 r., IV CSK 350/16 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2016 r., III CSK 27/16 - nie publ.).
W niniejszej sprawie skarżący mógł formułować swoje stanowisko oraz  wnioski dowodowe w czasie pozostałego toku postępowania, w którym nie  doznawał przeszkód w czynnym braniu udziału w postępowaniu. Zgodnie  z  ustaleniami Sądu odwoławczego nieobecność powoda na rozprawie w  październiku 2014 r. była usprawiedliwiona koniecznością poddania się badaniu, któremu powód poddał się już we wcześniejszym terminie. Sąd Najwyższy uznaje zatem przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że nieobecności powoda miały na celu  jedynie przedłużanie postępowania, nie zaś dążenie do wyjaśnienia dalszych okoliczności faktycznych i stawianie pytań świadkom, za wniosek odpowiadający zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI