V CSK 589/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną spółki D. sp. z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o złożenie oświadczenia woli i zapłatę. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 1), 2) i 4) k.p.c. Główne zagadnienia prawne dotyczyły interpretacji art. 49 § 2 k.c. w kontekście budowy nowych urządzeń przesyłowych, ich własności oraz rozróżnienia między budową a remontem/przebudową sieci. Skarżąca argumentowała, że nowe urządzenia nie stają się własnością przedsiębiorcy przesyłowego automatycznie, a interpretacja art. 49 § 2 k.c. powinna uwzględniać definicje z prawa budowlanego. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 69 k.c. przez błędną wykładnię warunków technicznych budowy sieci gazowej. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, stwierdził, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają wymogów "istotności", ponieważ umowa stron z 2010 r. wprost określiła sposób i termin przejścia własności przyłącza, wyłączając zastosowanie art. 49 § 2 k.c. w kontekście przełożenia fragmentu urządzenia. Sąd uznał, że roszczenie z art. 49 § 2 k.c. przysługuje wyłącznie w razie wybudowania nowego urządzenia, a nie poniesienia nakładów na przełożenie istniejącego. Ponadto, Sąd Najwyższy nie stwierdził rozbieżności w orzecznictwie, wskazując, że przywołane przez skarżącą orzeczenia dotyczyły odmiennych stanów faktycznych. Nie dopatrzono się również oczywistej zasadności skargi ani nieważności postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony powodowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności w sprawach dotyczących własności urządzeń przesyłowych i interpretacji art. 49 k.c.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym strony umownie uregulowały kwestię własności przyłącza, wyłączając zastosowanie art. 49 § 2 k.c.
Zagadnienia prawne (6)
Czy budowa nowego urządzenia służącego do doprowadzania gazu na nieruchomości, na której nie była posadowiona wcześniej żadna sieć gazowa, powoduje, iż nowe urządzenie nie staje się ani własnością właściciela nieruchomości (art. 191 k.c.), ani własnością osoby, która poniosła koszt budowy (art. 49 § 2 k.c.), lecz staje się własnością przedsiębiorcy przesyłowego, jako część składowa jego sieci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie umowa stron wyłączyła zastosowanie art. 49 § 2 k.c., a roszczenie z tego przepisu przysługuje wyłącznie w razie wybudowania nowego urządzenia, a nie poniesienia nakładów na przełożenie jego fragmentu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne dotyczące art. 49 § 2 k.c. są bezprzedmiotowe, ponieważ umowa stron z 2010 r. wprost określiła sposób i termin przejścia własności przyłącza, wyłączając zastosowanie tego przepisu. Przełożenie fragmentu urządzenia zostało potraktowane jako nakład, a nie budowa nowego urządzenia.
Czy remont bądź przebudowa sieci (art. 3 pkt 7a prawa budowlanego) lub przełożenie/wymiana fragmentu sieci, polegająca na usunięciu starego i wybudowaniu nowego urządzenia, nie powoduje powstania nowej rzeczy w rozumieniu art. 49 § 2 k.c., jeśli funkcjonalnie zastępuje ona stare urządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście art. 49 § 2 k.c. kluczowe jest wybudowanie nowego urządzenia, a nie remont czy przełożenie istniejącego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że roszczenie z art. 49 § 2 k.c. przysługuje wyłącznie w razie wybudowania nowego urządzenia przesyłowego na gruncie, a nie poniesienia nakładów finansowych na przełożenie jego fragmentu. W niniejszej sprawie umowa stron wyłączyła zastosowanie tego przepisu.
Czy wyrażenie „budowa urządzeń” w art. 49 § 2 k.c. należy interpretować zgodnie z definicją „budowy” z prawa budowlanego (art. 3 pkt 6), czy też można przeciwstawić mu pojęcie „przełożenia fragmentów sieci”?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W kontekście art. 49 § 2 k.c. kluczowe jest wybudowanie nowego urządzenia, a nie remont czy przełożenie istniejącego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie z art. 49 § 2 k.c. przysługuje w razie wybudowania nowego urządzenia, a nie poniesienia nakładów na przełożenie jego fragmentu. W niniejszej sprawie umowa stron wyłączyła zastosowanie tego przepisu.
Czy pojęcie „podłączenia urządzeń do sieci” obejmuje podłączenie tylko takich urządzeń, które są posadowione na działach gruntu, na których wcześniej nie istniały żadne urządzenia, czy też obejmuje przyłączenie nowych urządzeń posadowionych na innych działkach, ale w miejscu, gdzie istniały już urządzenia przesyłowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w niniejszej sprawie umowa stron wyłączyła zastosowanie art. 49 § 2 k.c., a roszczenie z tego przepisu przysługuje wyłącznie w razie wybudowania nowego urządzenia, a nie poniesienia nakładów na przełożenie jego fragmentu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne dotyczące art. 49 § 2 k.c. są bezprzedmiotowe, ponieważ umowa stron z 2010 r. wprost określiła sposób i termin przejścia własności przyłącza, wyłączając zastosowanie tego przepisu. Przełożenie fragmentu urządzenia zostało potraktowane jako nakład, a nie budowa nowego urządzenia.
Czy istnieje potrzeba wykładni art. 49 § 2 k.c. budząca poważne rozbieżności w orzecznictwie, w szczególności w kontekście odstąpienia od konstrukcji części składowej instalacji na rzecz stanowiska, że urządzenia z art. 49 § 1 k.c. stają się samoistnymi rzeczami ruchomymi z chwilą połączenia z siecią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stwierdzono rozbieżności w orzecznictwie, ponieważ przywołane przez skarżącą orzeczenia dotyczyły odmiennych stanów faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 2) k.p.c., gdyż przywołane przez nią orzeczenia dotyczyły odmiennych stanów faktycznych (przeniesienie własności nowo budowanych instalacji vs. zmiana lokalizacji istniejących urządzeń). Wobec odmienności stanów faktycznych, wskazana przez skarżącą rozbieżność determinująca potrzebę wykładni przepisów nie miała miejsca.
Czy Sąd II instancji naruszył art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 69 k.c. przez uznanie, że wydanie warunków technicznych budowy sieci gazowej przez pozwanego, zawierających jednostronne oświadczenia o braku potrzeby formalnego przekazania sieci i zastąpieniu kolizyjnych odcinków nowymi fragmentami o zbliżonych parametrach, skutkuje zawarciem umowy bezpłatnego przekazania własności nowo wybudowanych sieci?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, a wywód prawny nie może sprowadzać się do polemiki z ustaleniami stanu faktycznego sądu II instancji. W tym przypadku brak było podstaw do stwierdzenia oczywistości naruszenia przepisów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. sp. z o.o. | spółka | powód |
| P. Sp. z o.o. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu, ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.
k.c. art. 49 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie z art. 49 § 2 k.c. przysługuje wyłącznie w razie wybudowania nowego urządzenia przesyłowego na gruncie, a nie poniesienia nakładów finansowych na przełożenie jego fragmentu.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 69
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W razie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, sąd drugiej instancji albo Sąd Najwyższy w przypadku odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania orzeka o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 191
Kodeks cywilny
prawo budowlane art. 3 § pkt 7a
Ustawa - Prawo budowlane
prawo budowlane art. 3 § pkt 6
Ustawa - Prawo budowlane
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 49 § 2 k.c. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne rozbieżności w orzecznictwie • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 65 § 1 i 2 k.c. oraz art. 69 k.c.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. • Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a nie jest, przecież, jego zadaniem dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • roszczenie z art. 49 § 2 k.c. przysługuje wyłącznie w razie wybudowania nowego urządzenia przesyłowego na gruncie, a nie poniesienia nakładów finansowych na przełożenie jego fragmentu. • przywołane przez nią orzeczenia Sądu Najwyższego (...) dotyczyły całkowicie odmiennych stanów faktycznych, (...) odnosiły się do przeniesienia własności nowo budowanych instalacji, a nie do zmiany lokalizacji istniejących urządzeń.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności w sprawach dotyczących własności urządzeń przesyłowych i interpretacji art. 49 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym strony umownie uregulowały kwestię własności przyłącza, wyłączając zastosowanie art. 49 § 2 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia własności urządzeń przesyłowych, które ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie.
“Kiedy nowe przyłącze gazowe staje się własnością przedsiębiorcy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.