V CSK 585/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. S. dochodziła odszkodowania od pozwanych E. W., Spółdzielni Pracy F. w W. oraz Starostwa Powiatowego w M. w związku z pożarem domu, który wybuchł z powodu wadliwie wykonanego komina. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem wstępnym uznał roszczenie powódki za usprawiedliwione co do zasady, ustalając, że komin nie został wykonany zgodnie z projektem budowlanym, normami i sztuką budowlaną. Sąd Okręgowy przypisał odpowiedzialność Spółdzielni Pracy na podstawie art. 430 k.c., uznając, że jej pracownik, mistrz kominiarski K. S., sporządzając protokół odbioru komina, poświadczył nieprawdę, mimo widocznych wad konstrukcyjnych. Sąd Apelacyjny w (...) zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo wobec Spółdzielni. Sąd Apelacyjny uznał, że mistrz kominiarski, posiadając specjalistyczne uprawnienia, działał niezależnie i nie podlegał faktycznemu kierownictwu Spółdzielni w zakresie czynności odbiorowych, a jego zachowanie było jedynie pośrednio związane z wykonywaniem powierzonej czynności. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy przyjął szeroką wykładnię art. 430 k.c., uznając, że pracownik pozostaje w stosunku podległości wobec pracodawcy, nawet jeśli posiada specjalistyczne uprawnienia i pewien zakres samodzielności. Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwe sporządzenie protokołu odbioru komina przez K. S. nastąpiło przy wykonywaniu powierzonych mu przez Spółdzielnię czynności, a celem jego działania było wykonanie tych czynności, nawet jeśli zostały wykonane nieprawidłowo. W związku z tym Sąd Najwyższy przywrócił odpowiedzialność Spółdzielni Pracy, uchylając wyrok Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części i pozostawiając Sądowi Okręgowemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zakresu odpowiedzialności pracodawcy na podstawie art. 430 k.c. w przypadku wadliwego wykonania czynności przez pracownika posiadającego specjalistyczne kwalifikacje.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika posiadającego uprawnienia mistrzowskie i jego odpowiedzialności w ramach stosunku pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca (Spółdzielnia Pracy) ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 430 k.c. za szkodę wyrządzoną przez swojego pracownika (mistrza kominiarskiego) przy wykonywaniu powierzonych mu czynności, jeśli pracownik posiadał specjalistyczne uprawnienia i działał z pewnym zakresem samodzielności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność, jeśli pracownik, mimo posiadania specjalistycznych uprawnień i samodzielności, pozostaje w stosunku podległości organizacyjnej i wykonuje czynności na rachunek pracodawcy, a szkoda powstała przy wykonywaniu tych czynności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że stosunek pracy z samej zasady cechuje się podległością pracownika wobec pracodawcy, nawet jeśli pracownik ma szeroki zakres swobody. Wadliwe sporządzenie protokołu odbioru komina przez mistrza kominiarskiego nastąpiło przy wykonywaniu powierzonych mu przez Spółdzielnię czynności, a celem jego działania było wykonanie tych czynności, co uzasadnia odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 430 k.c.
Jak należy interpretować przesłankę 'podlegania kierownictwu' w art. 430 k.c. w kontekście specjalistycznych kwalifikacji pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przesłanka kierownictwa nie wymaga bezpośredniej kontroli nad każdym aspektem wykonywanej czynności, lecz obejmuje ogólne podporządkowanie organizacyjne i możliwość stosowania się do wskazówek pracodawcy. Niezależność zawodowa pracownika nie wyłącza stosunku podporządkowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przyjął szeroką wykładnię pojęcia podporządkowania, uznając za wystarczające stwierdzenie ogólnego kierownictwa lub ogólno-organizacyjnego podporządkowania. Nawet jeśli pracownik ma znaczący zakres samodzielności, jego aktywność podlega ogólnej kontroli pracodawcy.
Czy wadliwe wykonanie powierzonej czynności przez pracownika (np. sporządzenie protokołu z poświadczeniem nieprawdy) wyłącza odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 430 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwe wykonanie czynności, nawet jeśli jest umyślne lub wynika z rażącego niedbalstwa pracownika, nie wyłącza odpowiedzialności pracodawcy, o ile szkoda powstała przy wykonywaniu powierzonej czynności i pracownik podlegał kierownictwu pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 430 k.c. ma na celu ochronę poszkodowanych i obejmuje sytuacje, gdy pracownik nienależycie wykonuje powierzone mu czynności. Istotne jest, że czynność została podjęta w ramach powierzonych obowiązków, a nie 'przy okazji' ich wykonywania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| E. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
| Spółdzielnia Pracy F. w W. | spółka | pozwana |
| Starostwo Powiatowe w M. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 430
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez podwładnego przy wykonywaniu powierzonej czynności.
Pomocnicze
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Należyta staranność w rozumieniu zawodowym.
k.p. art. 120 § § 1
Kodeks pracy
Odpowiedzialność pracodawcy za szkodę wyrządzoną przez pracownika.
k.p. art. 100 § § 1
Kodeks pracy
Obowiązek pracownika sumiennego wykonywania pracy i stosowania się do poleceń przełożonych.
pr. bud. art. 62 § ust. 6
Ustawa - Prawo budowlane
Wymagania dotyczące osób uprawnionych do kontroli przewodów kominowych.
k.p.c. art. 318 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok wstępny.
k.p.c. art. 398 § 3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej - niedopuszczalność zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi.
k.p.c. art. 398 § 16
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość wydania przez Sąd Najwyższy wyroku reformatoryjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik (mistrz kominiarski) pozostaje w stosunku podległości wobec pracodawcy (Spółdzielni Pracy), nawet jeśli posiada specjalistyczne uprawnienia i działa z pewnym zakresem samodzielności. • Wadliwe sporządzenie protokołu odbioru komina przez pracownika nastąpiło przy wykonywaniu powierzonych mu przez pracodawcę czynności. • Cel działania pracownika był związany z wykonaniem powierzonych mu czynności kontrolnych, co uzasadnia odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 430 k.c.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny uznał, że mistrz kominiarski działał niezależnie i nie podlegał faktycznemu kierownictwu Spółdzielni w zakresie czynności odbiorowych. • Zachowanie pracownika było jedynie pośrednio związane z wykonywaniem powierzonej czynności.
Godne uwagi sformułowania
"Sąd Najwyższy przyjął szeroką wykładnię pojęcia podporządkowania, uznając za wystarczające stwierdzenie ogólnego kierownictwa lub ogólno-organizacyjnego podporządkowania." • "Niezależność zawodowa podwładnego w zakresie profesji, którą reprezentuje, nie sprzeciwia się jednak stwierdzeniu stosunku podporządkowania w rozumieniu art. 430 k.c." • "Wykładnia art. 430 k.c., przyjęta przez Sąd Apelacyjny, sprowadzała się tak naprawdę do przyjęcia, że cel powierzenia wykonania czynności powinien być zgodny z prawidłowym jej wykonaniem." • "Istotne jest, czy celem zachowania sprawcy była realizacja powierzonej mu czynności, nawet jeżeli nie doszło do jej prawidłowego wykonania." • "To, że mistrz kominiarski wykonał te czynności w nieprawidłowy sposób (...) nie ma znaczenia dla ustalenia, że doszło do tego w ramach powierzonych mu czynności."
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Jacek Grela
członek
Tomasz Szanciło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności pracodawcy na podstawie art. 430 k.c. w przypadku wadliwego wykonania czynności przez pracownika posiadającego specjalistyczne kwalifikacje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika posiadającego uprawnienia mistrzowskie i jego odpowiedzialności w ramach stosunku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności pracodawcy za błędy pracownika, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja art. 430 k.c. w kontekście specjalistycznych kwalifikacji pracownika jest istotna dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy pracodawca odpowiada za błąd mistrza kominiarza? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 600 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.