V CSK 540/15

Sąd Najwyższy2016-03-09
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższykoszty postępowaniatytuł wykonawczyklauzula wykonalnościzagadnienie prawnepostępowanie niejawne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego.

Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, który ich zdaniem był błędnie oznaczony. Skarga opierała się na przesłance występowania istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów formalnych i że sądy obu instancji prawidłowo rozpoznały powództwo dotyczące istniejącego tytułu wykonawczego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez powodów J. T. i A. T. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […], który oddalił ich powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Powodowie argumentowali, że tytuł wykonawczy został błędnie oznaczony, co rodzi istotne zagadnienie prawne dotyczące postępowania sądu w takich sytuacjach. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypomniał, że skarżący musi wykazać istnienie przesłanek publicznoprawnych, takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd uznał, że przedstawione przez powodów zagadnienie nie spełnia tych wymogów. Wskazał, że sądy obu instancji prawidłowo rozpoznały powództwo, kierując się rzeczywistą podstawą faktyczną żądania i istniejącym tytułem wykonawczym, mimo błędnego oznaczenia daty nadania klauzuli wykonalności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., a sądy niższych instancji prawidłowo rozpoznały powództwo wobec istniejącego tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący musi precyzyjnie sformułować zagadnienie prawne, wykazać jego istotność dla praktyki sądowej i przedstawić argumenty wskazujące na rozbieżności w orzecznictwie. W tej sprawie sądy obu instancji rozpoznały powództwo dotyczące istniejącego tytułu wykonawczego, mimo błędnego oznaczenia daty nadania klauzuli wykonalności, co było zgodne z rzeczywistą podstawą faktyczną żądania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Strona wygrywająca

L. P.

Strony

NazwaTypRola
J. T.osoba_fizycznapowód
A. T.osoba_fizycznapowód
L. P.innepozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi).

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje, że cel wymagań przewidzianych w tym przepisie może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy obowiązku sądu wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma.

k.p.c. art. 781^1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nadania klauzuli wykonalności.

k.p.c. art. 793

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dalszych tytułów wykonawczych.

k.p.c. art. 794

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wydania tytułu wykonawczego ponownie.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia wymogów formalnych dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sądy obu instancji prawidłowo rozpoznały powództwo wobec istniejącego tytułu wykonawczego, mimo błędnego oznaczenia daty nadania klauzuli wykonalności.

Odrzucone argumenty

Występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego obowiązku sądu w sytuacji błędnego oznaczenia jednego z elementów tytułu wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym falsa demonstratio non nocet powództwo przeciwegzekucyjne skierowane jest do tytułu egzekucyjnemu, któremu została na podstawie art. 781^1 k.p.c. nadana klauzulę wykonalności Dalsze tytuły wykonawcze wydane na podstawie art. 793 k.p.c. oraz wydane ponownie na podstawie art. 794 k.p.c. zamiast utraconego mają charakter pochodny wobec pierwotnego tytułu wykonawczego.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście błędów w oznaczeniu tytułów wykonawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i nie stanowi przełomowej wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, co jest interesujące głównie dla prawników procesowych. Brak nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CSK 540/15
POSTANOWIENIE
Dnia 9 marca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie z powództwa J. T. i A. T.
‎
przeciwko L. P.
‎
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 marca 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powodów
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego,
3) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. radcy prawnemu I. K. tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodom w postępowaniu kasacyjnym kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko wtedy, gdy skarżący powoła i uzasadni istnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach może zostać oparte rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powodowie J. T. i A. T. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 grudnia 2014 r. w sprawie przeciwko L. P. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance przewidzianej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienia prawne dotyczące dotyczące obowiązku sądu w sytuacji, w której strona wnosi o pozbawienie wykonalności nieistniejącego tytułu wykonawczego (mylnie oznaczonego) wezwania strony w trybie art. 130 § 1 do uzupełnienia braków formalnych poprzez sprecyzowanie, jakiego tytułu wykonawczego dotyczy żądanie strony lub zastosowanie art. 130 § 1 zd. 2 zgodnie z zasadą
falsa demonstratio non nocet
, innymi słowy, zachodzi potrzeba odpowiedzi na pytanie, jakie czynności powinien podjąć sąd w sytuacji, gdy jeden z dwóch elementów tytułu wykonawczego został błędnie oznaczony.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, jeżeli skarżący jako przesłankę uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazuje występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to powinien zagadnienie to przedstawić z przez jego sformułowanie z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, przytoczyć argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych, a także wykazać, że jest to zagadnienie, którego rozwiązanie jest istotne nie tylko dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, lecz także dla praktyki sądowej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSCN 2002, nr 1, poz. 11; z dnia 3 października 2002 r., II CKN 447/01, niepubl.; z dnia 14 grudnia 2004 r., III CK 585/04, niepubl.; z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, niepubl.; z dnia 18 września 2012 r., II CSK 179/12, niepubl.; z dnia 24 kwietnia 2014 r., II CSK 600/13, niepubl.).
Przedstawione zagadnienie prawne nie spełnia tych wymagań. Wbrew stanowisku wnoszących skargę Sądy obu instancji rozpoznały powództwo skierowane do tytułu wykonawczego – umowy zawartej przez strony w formie aktu notarialnego z dnia 13 listopada 2003 r. Rep. […] opatrzonego klauzulą wykonalności przez Sąd Rejonowego w W.. Zważyć bowiem trzeba, że Sąd pierwszej instancji pomimo zwrócenia uwagi na podanie nieprawidłowej daty postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, kierując się rzeczywistą podstawą faktyczną żądania, ocenił zasadność powództwa wobec istniejącego tytułu wykonawczego, któremu została nadana klauzula wykonalności. Świadczą o tym nie tylko wyraźne stanowisko tego Sądu na stronie 7 uzasadnienia, ale także dalsze zawarte na kilku stronach wywody odnoszące się do podstaw powództwa przeciwegzekucyjnego. Podobnie Sąd drugiej instancji nie odnosząc się do podanej przez powodów daty nadania klauzuli wykonalności ocenił, czy w świetle przedstawionych przez powodów okoliczności faktycznych ich zobowiązanie wygasło, a tym samym czy istnieje podstawa do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Wymaga jednocześnie podkreślenia, że powództwo przeciwegzekucyjne skierowane jest do tytułu egzekucyjnemu, któremu została na podstawie art. 781
1
k.p.c. nadana klauzulę wykonalności. Dalsze tytuły wykonawcze wydane na podstawie art. 793 k.p.c. oraz wydane ponownie na podstawie art. 794 k.p.c. zamiast utraconego mają charakter pochodny wobec pierwotnego tytułu wykonawczego. Dostrzegli to sami powodowie w piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, jak w sentencji pkt 2, na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i 398
21
k.p.c. oraz § 6 pkt 7, § 12 ust 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490. zm.: Dz.U. z 2015 r. poz. 617).
Sąd Najwyższy o kosztach pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu kasacyjnym orzekł, jak w sentencji pkt 3, na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 398
21
k.p.c. oraz § 6 pkt 7, § 12 ust 4 pkt 2, § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490. zm.: Dz.U. z 2015 r. poz. 617).
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI